Rw 707/84
WyrokIzba Cywilna1984-12-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara orzeczona za przestępstwo samowolnego oddalenia z miejsca zakwaterowania, w sytuacji gdy oskarżony lekceważył wcześniejsze łagodne środki wychowawcze i amnestie, a także prowadził pasożytniczy tryb życia, może być uznana za rażąco surową?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara nie może być uznana za rażąco surową, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił całokształt okoliczności popełnienia przestępstwa. W szczególności, jeśli oskarżony wykazywał skłonności do samowolnych oddaleń, lekceważył stosowane środki wychowawcze oraz przepisy o amnestii, a także prowadził pasożytniczy tryb życia poza jednostką wojskową, co stanowi istotną okoliczność obciążającą przy wymiarze kary.Stan faktyczny
Oskarżony został nieprawomocnie skazany za przestępstwo samowolnego oddalenia z miejsca zakwaterowania. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając rażącą surowość kary z powodu niedocenienia pozytywnej opinii środowiskowej, służbowej oraz stanu zdrowia psychicznego oskarżonego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po rozpoznaniu rewizji obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk E. Olczak (sprawozdawca), kpt. W. Oziębło.Prokurator Naczelnej Prokuratory Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 1984 r. na rozprawie sprawy Bogusława R., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 16 listopada 1984 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego w rewizji podniósł zarzut rażącej surowości wymierzonej oskarżonemu kary, będącej następstwem niedocenienia przez sąd pierwszej instancji przy jej wymiarze na korzyść oskarżonego jego pozytywnej opinii środowiskowej i służbowej oraz stanu zdrowia psychicznego, co wynika z dokumentów i dowodów. Dlatego skarżący w rewizji tej i na rozprawie rewizyjnej konsekwentnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez znaczne złagodzenie orzeczonej nim oskarżonemu kary, a przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej domagał się nieuwzględnienia omawianej rewizji i utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wymierzonej oskarżonemu kary nie można uznać za rażąco surową z następujących powodów:W zebranych w sprawie i ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodach znajdują uzasadnienie te wyrokowe konstatacje sądu pierwszej instancji, z których wynika, że oskarżony w toku pełnienia służby wojskowej wykazywał wyjątkowe skłonności do samowolnych oddaleń z miejsca zakwaterowania i że wprost lekceważył stosowane doń dotychczas za te występki łagodne środki wychowawcze w postaci kar dyscyplinarnych, podobnie jak zlekceważył fakt umorzenia postępowania karnego na podstawie przepisów ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 192) o taki sam występek. Popełniony przez oskarżonego występek samowolnego oddalenia, będący przedmiotem sądowego osądzenia w konkretnej sprawie, poprzedził zaledwie upływ 27 dni od wspomnianego umorzenia przeciwko niemu postępowania karnego o taki sam czyn. A zatem szczególna mała poprawność oskarżonego w omawianym względzie, poczytana przez sąd pierwszej instancji na jego niekorzyść przy wymiarze kary, jest oczywista. Przeciwne temu stwierdzeniu wywody obrońcy poczynione na rozprawie rewizyjnej, sugerujące, że sąd ten nie miał podstaw do stwierdzenia takiej niepoprawności w odniesieniu do osoby oskarżonego, zupełnie abstrahują od przeprowadzonych w sprawie i ujawnionych na tę okoliczność na rozprawie dowodów. Podobnie też wywody te abstrahują i od tych dowodów zgromadzonych w sprawie, które przekonują, że tryb życia, jaki oskarżony wiódł poza macierzystą jednostką wojskową od chwili popełnienia przypisanego mu przestępstwa do czasu aresztowania go, trzeba uznać oczywiście pasożytniczy. Wyłudzanie przez sprawcę, pozostającego bezprawnie poza macierzystą jednostką wojskową, od osób trzecich poczęstunków napojami alkoholowymi oraz pozostawanie przezeń na utrzymaniu takich osób jest prowadzeniem pasożytniczego trybu życia, który nie może pozostawać bez znaczącego wpływu na wymiar kary jako istotna okoliczność obciążająca. Z wyjaśnień złożonych przez oskarżonego podczas postępowania przygotowawczego i na rozprawie głównej, których wiarygodności obrońca nie kwestionuje, wynika jednoznacznie, że zaraz po nieuzasadnionym żadnymi względami życiowymi samowolnym opuszczeniu przezeń terenu zakwaterowania macierzystej jednostki wojskowej wyłudził od osoby mu zupełnie nie znanej poczęstunek znaczną ilością wina, a następnie przez okres ponad 2 tygodni, spędzając czas zupełnie bezproduktywnie, korzystał ze wsparcia w zakresie wyżywienia i przyjmował poczęstunki alkoholem od przygodnie poznanych, podobnie młodych jak on osób. Przeto nie sposób, wbrew odmiennemu poglądowi obrońcy, zasadnie kwestionować wyrokowego stwierdzenia sądu pierwszej instancji, że oskarżony podczas samowolnego przebywania poza swoją jednostką wojskową prowadził pasożytniczy tryb życia (...).
Powiązane orzeczenia
- V KRN 474/72 1973-09-01Czy wymierzone kary pozbawienia wolności mogą być uznane za rażąco niewspółmiernie surowe z powodu nadmiernej ich wysokości, nawet po zastosowaniu amnestii i uwzględnieniu okoliczności łagodzących, a w konsekwencji, czy…
- Rw 849/86 1986-12-05Czy przy ocenie rażącej łagodności kary, uwzględniając przepisy o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw, należy brać pod uwagę karę orzeczoną, czy karę złagodzoną?
- Rw 1043/85 1985-11-22Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 304 § 3 k.k. w zbiegu z innymi postaciami dezercji kwalifikowanej, przy uwzględnieniu negatywnej opinii oskarżonego i braku pozytywnych rezultatów oddziaływa…
- V KR 177/77 1977-11-18Czy wymierzone kary młodocianym sprawcom, którzy prowadzili pasożytniczy tryb życia i uczynili sobie z przestępstwa stałe źródło dochodu, są rażąco niewspółmierne, nawet jeśli stosowane uprzednio środki karne i wychowawc…
- Rw 267/79 1979-08-13Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, w kontekście krótkiego okresu ćwiczeń rezerwy i obowiązków rodzinnych skazanego, może by…
Powołane przepisy
art. 303 § 3 KK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.