Rw 19/85
WyrokIzba Wojskowa1985-02-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara 2 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 231 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL jest rażąco niewspółmiernie łagodna, gdy czyn charakteryzuje się dużym stopniem społecznego niebezpieczeństwa i występuje nagminność tego rodzaju przestępstw?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara 2 lat pozbawienia wolności była rażąco niewspółmiernie łagodna. Stwierdzono, że czyny polegające na uchylaniu się od zasadniczej służby w obronie cywilnej znamionują się dużym stopniem społecznego niebezpieczeństwa, godząc w podstawy obronności kraju. Wobec nagminności tego rodzaju przestępstw, kary powinny być surowsze, oscylując co najmniej wokół średniego progu ustawowego zagrożenia, przy braku istotnych okoliczności łagodzących.Stan faktyczny
Edward M. został skazany nieprawomocnie na karę 2 lat pozbawienia wolności za przestępstwo polegające na uchylaniu się od zasadniczej służby w obronie cywilnej. Podprokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej wniósł rewizję na niekorzyść oskarżonego, zarzucając wymierzenie rażąco łagodnej kary. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na rozprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję prokuratora i zmienił zaskarżony wyrok przez podwyższenie wymiaru kary pozbawienia wolności z 2 do 3 lat.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Jeż (sprawozdawca), płk J. Juszczak.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 1985 r. na rozprawie sprawy Edwarda M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w art. 231 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31) na karę 2 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 19 grudnia 1984 r.,uwzględniając rewizję prokuratora, zaskarżony wyrok w sprawie Edwarda M. zmienił przez podwyższenie wymiaru kary do 3 lat pozbawienia wolności. (...).Uzasadnienie faktyczne(...) W rewizji złożonej na niekorzyść oskarżonego prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji wymierzenie oskarżonemu rażąco niewspółmiernie łagodnej kary w stosunku do stopnia jego winy i szkodliwości społecznej przypisanego mu czynu, w związku z czym domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez zaostrzenie kary z 2 do 3 lat pozbawienia wolności.Po wysłuchaniu wniosku przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającego rewizję,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył w tej sprawie, co następuje:Stosownie do treści art. 50 § 1 k.k istotnymi dyrektywami wymiaru kary są zarówno stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, jak i cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania oraz związane z tym potrzeby kształtowania zdyscyplinowanych postaw.W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił znaczny stopień szkodliwości społecznej tkwiący w czynie przypisanym oskarżonemu, który spotępowany został jeszcze nagminnością tego rodzaju przestępstw, ale wymierzając karę zbliżoną do dolnego progu ustawowego zagrożenia nie wyciągnął z tego należytych wniosków.Stypizowane w art. 231 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL czyny, polegające na niezgłoszeniu się poborowych do pełnienia zasadniczej służby w oddziałach obrony cywilnej w celu trwałego uchylania się od tych służb, niezależnie od motywów działania, znamionują się zawsze dużym stopniem społecznego niebezpieczeństwa, gdyż godzą w podstawy obronności kraju. Dlatego też częstotliwość występowania tego rodzaju czynów nie może pozostać bez wpływu na represjonowanie sprawców. Im większa dynamika wzrostu tych przestępstw, tym surowsze powinny zapadać kary, które przy braku istotnych okoliczności łagodzących powinny oscylować co najmniej wokół średniego progu ustawowego zagrożenia. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenie o nagminności omawianych czynów nie jest tylko retorycznym zwrotem (...).(...) Z tych powodów Sąd Najwyższy - w pełni podzielając rewizję prokuratora - zaostrzył oskarżonemu Edwardowi M. wymiar kary do granic na wstępie wskazanych, tym bardziej że na tle omówionych dyrektyw wymiaru kary sąd pierwszej instancji zdecydowanie przecenił okoliczności łagodzące wiążące się z dobrą opinią środowiskową oskarżonego i jego wychowaniem w rodzinie wyznawców grupy religijnej "Świadków Jehowy".
Powiązane orzeczenia
- III KR 68/70 1970-03-06Czy kara pozbawienia wolności i grzywny orzeczona za zagarnięcie mienia społecznego w znacznej wysokości, przy uwzględnieniu przyznania się do winy i trudnych warunków materialnych, nosi cechy rażącej surowości?
- Rw 267/79 1979-08-13Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, w kontekście krótkiego okresu ćwiczeń rezerwy i obowiązków rodzinnych skazanego, może by…
- Rw 427/83 1983-06-14Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 311 § 3 k.k. przez sąd pierwszej instancji, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, nosi cechy rażącej surowości w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. i…
- V KRN 126/73 1973-10-02Czy wymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności i grzywny, pomimo wysokiej szkody wyrządzonej przestępstwem i osiągniętej korzyści majątkowej, noszą cechy rażącej łagodności, uzasadniające uwzględnienie rewizji nadz…
- Rw 258/80 1980-07-28Czy rażąca niewspółmierność kary w sensie zbyt daleko idącej łagodności, uzasadniająca uchylenie wyroku i wymierzenie surowszej kary bez warunkowego zawieszenia, zachodzi w przypadku orzeczenia 6 miesięcy pozbawienia wol…
Powołane przepisy
art. 231 ust. 3art. 50 § 1 k.k§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.