Rw 258/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Górski, płk J. Woźniak.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozoznaniu w dniu 28 lipca 1980 r. na rozprawie sprawy Ryszarda Jana K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 224 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat, nałożeniem obowiązku podjęcia stałej pracy zarobkowej i powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz oddaniem pod dozór kuratora sądowego - z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 24 czerwca 1980 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) W rewizji prokurator zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą niewspółmierność orzeczonej kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) w sensie zbyt daleko idącej łagodności i na tej podstawie domagał się wymierzenia oskarżonemu znacznie surowszej kary, i to bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który poparł rewizję prokuratora, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sam wymiar kary pozbawienia wolności (6 miesięcy) trudno w ogóle w tej sprawie kwestionować. Oskarżony - jak wyjaśnił, a co nie zostało niczym odparte - odbył zasadniczą służbę wojskową w całości, a potem dwukrotnie ćwiczenia wojskowe przewidziane dla żołnierzy rezerwy. Ćwiczenia, na które obecnie został powołany, przewidziane były tylko na 28 dni. Jest prawdą, że - jak to stwierdził sąd pierwszej instancji i na co powołano się teraz w rewizji - oskarżony zlekceważył sobie zgłoszenie się na te ćwiczenia. Prawdą jest także to, że w tym czasie oskarżony podjął pracę w celu udzielenia pomocy materialnej konkubinie Halinie B. i jej dziecku, co stwierdził w swych wyjaśnieniach; wyjaśnienia te - co również stwierdził sąd pierwszej instancji - jakkolwiek nie mają wpływu na istotę popełnionego przez oskarżonego przestępstwa, mogą jednak: "(...) łagodzić jego winę". Ponadto nie bez znaczenia jest i to, że oskarżony na rozprawie wyraził skruchę i chęć naprawienia swojego błędu życiowego przez zgłoszenie gotowości do wzięcia udziału w najbliższych ćwiczeniach wojskowych.Jeżeli trudno zasadnie zakwestionować sam wymiar kary pozbawienia wolności (6 miesięcy), to nie sposób także dopatrzyć się istotniejszego błędu w warunkowym zawieszeniu wykonania tej kary. Orzecznictwo Sądu Najwyższego do dawna przecież zaleca zastępowanie w praktyce krótkoterminowych kar pozbawienia wolności karami nieizolacyjnymi. Można się zastanawiać, czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest tu akurat najszczęśliwszym środkiem, gdyż oskarżony był uprzednio skazany sądownie za drobne występki na kary nieizolacyjne, i czy w związku z tym nie lepsze byłoby tu orzeczenie kary ograniczenia wolności (z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k.), ale to jest już kwestia drugorzędna. Ostatecznie ustalenie dodatniej prognozy co do postępowania oskarżonego w przyszłości, tj. że będzie on przestrzegał porządku prawnego, a zwłaszcza nie popełni ponownie przestępstwa (art. 73 § 2 k.k.), nie musi zdarzyć się wyłącznie wtedy, kiedy legitymuje się on "nienagannym" dotychczasowym trybem życia. Jeżeliby warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności dopuszczalne było tylko i wyłącznie w stosunku do sprawców o "nienagannym" dotychczasowym trybie życia, to nie istniałaby potrzeba uzależniania tego zawieszenia od określonego poręczenia (art. 76 § 1 k.k.), ustanowienia dozoru (art. 76 § 2 k.k.), nałożenia obowiązków, których spełnienie może usunąć przyczyny wkroczenia w kolizję z prawem (art. 75 § 2 k.k.), itp. W konkretnym wypadku sąd pierwszej instancji dostrzegł niewłaściwości w dotychczasowym trybie życia oskarżonego, na które powołano się w rewizji (skłonność do nadużywania alkoholu, jak również częstego porzucania stałej pracy zarobkowej), ale uznał, że właśnie wskutek nałożenia nań obowiązków i oddania pod dozór kuratora sądowego nie popełni on ponownie przestępstwa. Natomiast przypisywanie oskarżonemu w rewizji prowadzenia "pasożytniczego trybu życia" nie ma wystarczającego uzasadnienia w materiałach dowodowych sprawy, gdyż praca poza uspołecznionymi zakładami pracy, choćby nawet o charakterze niestałym, jest również pracą.