III KR 54/71
WyrokIzba Karna1971-07-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara 6 lat pozbawienia wolności i 4 lat pozbawienia praw publicznych za podpalenie stodoły, popełnione z nienawiści i w stanie upojenia alkoholowego, jest rażąco niewspółmierna, a nadto, czy sąd odwoławczy może zasądzić opłatę za obronę z urzędu na rzecz zespołu adwokackiego w postępowaniu rewizyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara 6 lat pozbawienia wolności i 4 lat pozbawienia praw publicznych za podpalenie stodoły nie jest rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę dotychczasowy styl życia oskarżonego i potrzebę reedukacji. Sąd podkreślił, że oskarżony działał z niskich pobudek, kierując się nienawiścią do rodziny pokrzywdzonych, spotęgowaną stanem upojenia alkoholowego. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że środek odwoławczy wniesiony na korzyść oskarżonego nie może prowadzić do zmiany wyroku przez wprowadzenie elementów niekorzystnych dla oskarżonego, w tym zasądzenia opłaty za obronę z urzędu.Stan faktyczny
Oskarżony Jan O. został skazany przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku na karę 6 lat pozbawienia wolności i 4 lat pozbawienia praw publicznych za podpalenie stodoły należącej do Marii S. w dniu 12 lipca 1970 r. Oskarżony podpalił słomę w stodole, co doprowadziło do spalenia stodoły wraz z maszynami i urządzeniami, powodując szkodę w wysokości 311.227 zł. Obrońca z urzędu wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i niesłuszne wymierzenie kary dodatkowej, a także obrazę przepisów proceduralnych dotyczącą opłaty za obronę z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Żylewicz. Sędziowie: I. Kazimierczak, T. Majewski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 1971 r. sprawy Jana O., oskarżonego z art. 138 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę z urzędu od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 1971 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 16 stycznia 1971 r. Sąd Wojewódzki w Gdańsku skazał oskarżonego Jana O. na karę 6 lat pozbawienia wolności z pozbawieniem praw publicznych na okres lat 4 za przestępstwo z art. 138 § 1 k.k. popełnione w ten sposób, że dnia 12 lipca 1970 r. w B., w celu sprowadzenia pożaru przy użyciu zapałek podpalił słomę w stodole należącej do Marii S., powodując spalenie się stodoły wraz z maszynami i urządzeniami, przez co wyrządził szkodę wartości 311.227 zł.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca z urzędu oskarżonego Jana O., zarzucając: a) rażącą niewspółmierność wymierzonej kary pozbawienia wolności, jak również niesłuszne wymierzenie kary dodatkowej (pozbawienia praw publicznych), będące następstwem przyjęcia, że oskarżony działał z niskich pobudek, oraz zaliczenia postępku oskarżonego do nagminnych, a ponadto niedostatecznego uwzględnienia okazanej przez oskarżonego skruchy,b) obrazę art. 550 § 1 k.p.k. przez niezasądzenie opłaty za obronę z urzędu na rzecz Zespołu Adwokackiegoi wnosząc:a) o wymierzenie oskarżonemu znacznie łagodniejszej kary pozbawienia wolności bez orzekania kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych,b) zasądzenie odpowiedniej opłaty za obronę z urzędu na rzecz Zespołu Adwokackiego.Rewizja nie jest zasadna.Przestępstwo z art. 138 § 1 k.k. zagrożone jest karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Wymierzenie więc oskarżonemu Janowi O. kary nie przekraczającej średniego wymiaru w stosunku do ustawowego zagrożenia nie może uzasadniać tezy o jej rażącej niewspółmierności, zwłaszcza że dotychczasowy naganny styl życia oskarżonego, który wielokrotnie zmieniał pracę i przepijał zarobione pieniądze, wskazuje na potrzebę poddania go odpowiednio długiemu procesowi reedukacyjnemu.Nie jest również zasadne kwestionowanie stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że oskarżony Jan O. działał z niskich pobudek. Z własnych bowiem wyjaśnień oskarżonego wynika, że kierował się on nienawiścią do rodziny S., spotęgowaną stanem opilstwa.Odrzucając zatem bezzasadne zarzuty rewizji, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Brak również podstaw do uwzględnienia wniosku rewizji o zasądzenie opłaty za obronę z urzędu przeprowadzoną przed Sądem I instancji.Granicę uprawnień sądu odwoławczego określają przepisy ogólne zawarte w rozdziale 39 k.p.k., a przede wszystkim art. 383 § 1 k.p.k. Środek odwoławczy wniesiony na korzyść oskarżonego nie może zatem doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku przez wprowadzenie do niego nowych elementów, niekorzystnych dla oskarżonego.Przeoczenie Sądu I instancji, który nie zasądził od oskarżonego przewidzianej w art. 550 § 1 k.p.k opłaty na rzecz zespołu adwokackiego, może być natomiast naprawione przez wydanie stosownego postanowienia w trybie przewidzianym w art. 368 § 1 i 2 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- Rw 258/80 1980-07-28Czy rażąca niewspółmierność kary w sensie zbyt daleko idącej łagodności, uzasadniająca uchylenie wyroku i wymierzenie surowszej kary bez warunkowego zawieszenia, zachodzi w przypadku orzeczenia 6 miesięcy pozbawienia wol…
- II KR 239/83 1983-11-21Czy rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności może być podstawą do jej złagodzenia, jeśli oskarżony przyznał się do winy i był dotychczas niekarany?
- IV K 230/61 1961-05-22Czy rażąca niewspółmierność kary, społeczna szkodliwość czynu, wykrętna obrona i nieuwzględnienie okoliczności łagodzących mogą stanowić podstawę do złagodzenia kary w postępowaniu rewizyjnym?
- V KRN 447/84 1984-12-28Czy kara pozbawienia wolności i grzywny orzeczona za kradzież z włamaniem, popełnioną w warunkach recydywy wielokrotnej i w krótkim czasie po odbyciu kary, jest rażąco niewspółmiernie łagodna?
- V KRN 474/72 1973-09-01Czy wymierzone kary pozbawienia wolności mogą być uznane za rażąco niewspółmiernie surowe z powodu nadmiernej ich wysokości, nawet po zastosowaniu amnestii i uwzględnieniu okoliczności łagodzących, a w konsekwencji, czy…
Powołane przepisy
art. 138 § 1 KKart. 550 § 1 KPKart. 383 § 1 KPKart. 368 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.