II KR 239/83
WyrokIzba Karna1983-11-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności może być podstawą do jej złagodzenia, jeśli oskarżony przyznał się do winy i był dotychczas niekarany?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutu rażącej niewspółmierności kary. Stwierdzono, że samo niezaprzeczenie faktom nie jest równoznaczne z przyznaniem się do winy, a dotychczasowa niekaralność nie zawsze stanowi wystarczającą podstawę do złagodzenia kary, zwłaszcza gdy towarzyszy jej negatywna opinia i naganne zachowanie oskarżonego.Stan faktyczny
Mieczysław B. został skazany na 7 lat pozbawienia wolności za podpalenie zabudowań gospodarczych, które spowodowało straty w wysokości co najmniej 720.000 zł. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary ze względu na przyznanie się oskarżonego do winy i jego dotychczasową niekaralność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w W.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Żurawski. Sędziowie: M. Budzianowski (sprawozdawca), J. Gaj.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Eksner.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Mieczysława B., oskarżonego z art. 138 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 6 września 1983 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneMieczysław B. skazany został zaskarżonym wyrokiem na 7 lat pozbawienia wolności na podstawie art. 138 § 1 k.k. za podpalenie w dniu 11 lipca 1982 r. w I. zabudowań gospodarczych Stanisławy M., w wyniku czego spaliła się stodoła i wnętrze dwóch pokojów domu mieszkalnego, co spowodowało straty w wysokości nie mniejszej niż 720.000 zł.W rewizji od tego wyroku obrońca oskarżonego Mieczysława B. zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej kary na skutek nieuwzględnienia faktu przyznania się oskarżonego do winy oraz dotychczasowej niekaralności, wnosząc o zmianę wyroku przez znaczne złagodzenie kary.Sąd Najwyższy zarzutu rażącej niewspółmierności kary nie podzielił.Nie negując takich okoliczności, jak przyznanie się do winy czy dotychczasowa niekaralność, trudno jednak mówić o przyznaniu się oskarżonego Mieczysława B. do winy, skoro nie zaprzeczając wprawdzie faktom zasłaniał się w swych wyjaśnieniać niepamięcią z powodu stanu nietrzeźwości na skutek spożycia nadmiernej ilości alkoholu.Niezaprzeczenie zarzutowi oskarżenia nie jest równoznaczne z przyznaniem się do winy, będącym wyrazem zrozumienia karygodności popełnionego czynu. Stąd w prośbie jego o łagodny wymiar kary nie sposób dopatrzeć się niczego poza obawą przed grożącą karą. Oczywiście - okoliczność, że oskarżony nie przeczył będącym przedmiotem oskarżenia faktom, nie jest obojętna w sprawie. Nie uszła ona jednak uwagi sądu, ale nie stanowi tak ważkiej okoliczności, by można mówić o rażącej niewspółmierności kary orzeczonej zaskarżonym wyrokiem. Faktem jest również to, że oskarżony nie był dotychczas karany sądownie. Jest to niewątpliwa okoliczność łagodząca, o której brak wzmianki w motywach wyroku.Nie można się jednak zgodzić z poglądem rewizji, że pominięcie przez sąd tej okoliczności czyni orzeczoną karę niewspółmierną, i to w stopniu rażącym.Dotychczasowa niekaralność może i powinna mieć istotny wpływ na wymiar kary, jeżeli oznacza zarazem co najmniej nienaganne życie oskarżonego i pozwala na pozytywną jego ocenę. Mimo uprzedniej niekaralności oskarżony Mieczysław B. na taką ocenę nie zasługuje, nie pozwala na to wyjątkowo negatywna opinia, wysoce naganne zachowanie będące wynikiem nadużywania alkoholu. W tej sytuacji okoliczność, że oskarżony nie był jeszcze karany sądownie, nie ma aż takiej wymowy, by mogła w sposób odmienny wpływać na wymiar kary. Mówiąc zresztą współmierności kary, nie można nie pamiętać o ustawowym zagrożeniu, o wysokiej w wypadku przestępstwa przypisanego oskarżonemu dolnej granicy zagrożenia. W tym zaś kontekście - jeżeli uwzględnić i stopień zagrożenia oraz skutki pożaru i niemałe przecież straty materialne - nie sposób wymierzonej oskarżonemu kary, niewątpliwie surowej, uznać za rażąco niewspółmierną (...).
Powiązane orzeczenia
- I KK 86/21 2022-05-13Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności, uwzględniając postawę skazanego po popełnieniu przestępstwa?
- III KR 54/71 1971-07-19Czy kara 6 lat pozbawienia wolności i 4 lat pozbawienia praw publicznych za podpalenie stodoły, popełnione z nienawiści i w stanie upojenia alkoholowego, jest rażąco niewspółmierna, a nadto, czy sąd odwoławczy może zasąd…
- III KR 101/70 1970-06-07Czy rażąco niewspółmierna kara pozbawienia wolności może być orzeczona w sytuacji, gdy sąd nie uwzględnił upośledzenia intelektualnego oskarżonego, a kara odbiega jedynie o rok od dolnego ustawowego zagrożenia?
- II KK 575/24 2025-05-28Czy w przypadku stwierdzenia rażącej niewspółmierności kary, sąd odwoławczy ma obowiązek uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, nawet jeśli nie stwierdził innych bezwzględnych przyczyn odwo…
- I KR 272/72 1973-02-12Czy rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności i grzywny, młody wiek oskarżonych, ich niski poziom umysłowy oraz stopień winy w udziale dokonanego przestępstwa stanowią podstawę do zmiany wyroku sądu pierwszej ins…
Powołane przepisy
art. 138 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.