I KR 272/72
WyrokIzba Karna1973-02-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności i grzywny, młody wiek oskarżonych, ich niski poziom umysłowy oraz stopień winy w udziale dokonanego przestępstwa stanowią podstawę do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie wymiaru kar?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kary wymierzone oskarżonym, choć nie należą do łagodnych, nie są rażąco surowe. Sąd pierwszej instancji szczegółowo uzasadnił wymierzone kary, uwzględniając okoliczności osobopoznawcze, w tym młodociany wiek oskarżonych. Podkreślono, że "młodocianość" nie może oznaczać generalnego nakazu pobłażliwego traktowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy oskarżeni byli już karani. Stopień społecznego niebezpieczeństwa czynów był w zasadzie taki sam, z wyjątkiem oskarżonego Z., który był inicjatorem przestępstwa i dopuścił się dodatkowo zbrodni z art. 138 § 1 k.k., co uzasadniało karę surowszą.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał J.Z. za włamanie, kradzież i spowodowanie pożaru domu na kary łączone 6 lat pozbawienia wolności i 5000 zł grzywny. L.M. i M.G. zostali skazani za włamanie i kradzież na kary po 3 lata pozbawienia wolności i 5000 zł grzywny. Obrońcy oskarżonych wnieśli rewizje, zarzucając rażącą niewspółmierność kar, młody wiek oskarżonych, ich niski poziom umysłowy oraz stopień winy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i zasądził od oskarżonych koszty postępowania rewizyjnego oraz opłaty za czynności obrońców z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN St. Kotowski.Sędziowie: SN L. Jax, SW Zb. Durkiewicz (spr.).Protokolant H. Busse.Przy udziale Prokuratora Prok. Gen. P. Prusaka.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 1973 r. sprawy J. Z. oskarżonego z art. 208 k.k. i 138 § 1 k.k. i L.M. oraz M.G. oskarżonych z art. 208 k.k. z powodu rewizji, wniesionych przez obrońców wyżej wymienionych oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Ł z dnia 6. V. 1972 r. sygn. V K (...)/721) utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok co do wyżej wymienionych oskarżonych;2) zasądza od oskarżonyαh na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego i tytułem opłat sądowych za drugą instancję - oskarżonemu Z. 3000 zł, zaś oskarżonym M. i G. 2400 zł.3) zasądza od oskarżonego Z. na rzecz Zespołu Adwokackiego Nr. (...) i od oskarżonego M. rzecz Zespołu Adwokackiego Nr . (...) po 1000 zł tytułem opłaty za czynności obrońców z urzędu przed Sądem Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m. Ł. wyrokiem z dnia 6.V.1972 r. V K (...)/72 skazał z art. 208, i 36 § 3 k.k. J. Z. na 4 lata pozbawienia wolności i 5000 zł - a grzywny, A.S. /w stosunku do którego wyrok już, jest prawomocny/, L.M. na kary po 3 lata pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny, każdego z nich, - za to, że w dniu 17. XI. 1971 r. w Ł. działając wspólnie po uprzednim wybiciu szyby w oknie domu stanowiąαego własność" F. i H. W. zabrali w celu przywłaszczenia na ich szkodę futra, swetry, czapki futrzane, koce i inne przedmioty o łącznej wartości co najmniej 25.000 zł.Wymienionym wyżej wyrokiem Sąd Wojewódzki skazał nadto J. Z. oraz J. S. (w stosunku do którego wyrok jest już prawomocny) z art. 138 § 1 k.k. na kary po 5 lat pozbawienia wolności za to, że w tym samym miejscu i czasie spowodowali pożar domu, stanowiącego własność F. i H. W. w ten sposób, że rzucili zapaloną przez siebie gazetę na pościel w następstwie czego część drewniana domu oraz umeblowanie i artykuły gospodarstwa domowego i odzież uległy całkowitemu spaleniu, a wartość zniszczonego mienia wy nosi 100.000 zł.Na podstawie art. 66 k.k. Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonemu J. Z. karę łączną 6 lat pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny zaś J. S. na 5 lat pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny.Z mocy art. 83 § 1 k.k. na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności zaliczył Sąd Wojewódzki wszystkim oskarżonym okresy tymczasowego aresztowania od 18. XI. 1971 r.Od powyższego wyroku rewizje wnieśli obrońcy oskarżonych Z. M. i G.Rewizja obrońcy oskarżonego J. Z. zarzucając rażącą niewspółmierność kary w stosunku do młodego wieku oskarżonego oraz jego b. niskiego poziomu umysłowego - wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie kary znacznie łagodniejszej.Rewizja obrońcy oskarżonego Ł. M. zarzuca rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności i grzywny. Rewizja w motywach m.in. podnosi, że oskarżony jest człowiekiem b. młodym, przyczynił się do wyjaśnienia sprawy przez przyznanie się do zarzuconego czynu, wykazał skruchę, szkoda wyrządzona włamaniem i kradzieżą w pewnej części została naprawiona, bowiem część rzeczy skradzionych odzyskano w chwili gdy oskarżeni usiłowali je sprzedać.Rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i znaczne obniżenie wymiaru kary.Rewizja obrońcy oskarżonego Z. G. zarzuca rażącą niewspółmierność kary i podnosi, że oskarżony G. nie brał udziału we włamaniu, nie wchodził do mieszkania pokrzywdzonych W., jedynie odebrał podane mu rzeczy i brał udział w ich ukryciu, wskazał funkcjonariuszowi M.O. gdzie znajduje się reszta skradzionej garderoby, dzięki czemu rzeczy te zostały odzyskane i nie powstała strata, oskarżony nie odniósł z tego przestępstwa żadnej korzyści, w schronisku miał dobrą opinię, jest psychopatą i najmłodszym z oskarżonych.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i znaczne złagodzenie kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Rewizje obrońców oskarżonych nie są zasadne.Kary wymierzone oskarżonym wprawdzie nie należą do łagodnych, nie są jednak surowe w sposób rażący.Sąd Wojewódzki w motywach zaskarżonego wyroku szczegółowo i przekonywająco uzasadnił dlaczego wymierzył oskarżonym takie kary a nie inne, przytoczył dlaczego oskarżonemu Z. wymierzył karę surowszą w stosunku do pozostałych oskarżonych, wykazał, iż miał na uwadze okoliczności osobopoznawcze w stosunku do wszystkich oskarżonych.Uwzględnił Sąd również młodociany wiek oskarżonych Z. i G.Sąd Najwyższy podziela uzasadnione okoliczności którymi Sąd I instancji kierował się przy wymiarze kar poszczególnym oskarżonym i nie widzi potrzeby omawiania szczegółowo każdej rewizji osobno, bowiem sprowadzają się one w zasadzie do przytoczenia okoliczności, które miał na uwadze Sąd I instancji lub które nie mogą mieć i istotnego znaczenia dla złagodzenia kary.Rewizje chcą w szczególności wykazać, że w niedostateczny sposób Sąd I instancji uwzględnił okoliczności łagodzące, wyrażające się w ocenie rewizji, przede wszystkim w młodym wieku oskarżonych i stopniu ich winy w udziale dokonanego przestępstwa.Podkreślić należy że "młodocianość" oskarżonych Z. i G. nie może być równoznaczna z generalnym nakazem pobłażliwego ich traktowania, skoro się w szczególności zważy, iż nie poraz pierwszy zetknęli się z wymiarem sprawiedliwości (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), skazani bowiem byli wyrokiem Sądu Powiatowego dla m. Ł. z 17.IV.1971 r. z art. 70 d.k.k. za czyn również z art. 208 k.k. popełniony w dn. 15.I.1971 - na umieszczenie w Zakładzie Poprawczym, z zawieszeniem tytułem próby na przeciągu 3 lat i z zastosowaniem w tym okresie dozoru kuratora /k. 103 akt śl./.Oskarżony M., mimo swego młodego wieku /jak podkreśla to rewizja jego obrońcy), był już karany w 1969 r. z art. 237 § 1 d.k.k. w zw. z art. 1 ust. z 22. V. 1958 r. na 8 miesięcy więzienia (k. 120 i 73 akt śl.).W dokonania przestępstwa z art. 208 k.k. oskarżeni podzieleni byli rolami i mimo, iż czynnościach były różne (jedni włamywali się do mieszkania inni stali na czatach) Jednak stopień społecznego niebezpieczeństwa ich czynów był w zasadzie taki sam. Jedynie oskarżony Z. zasłużył słusznie na karę surowszą był on bowiem inicjatorem popełnionego przestępstwa. Oskarżony Z. dopuścił się ponadto zbrodni z art. 138 § 1 k.k. za co został również współmiernie ukarany.W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia rewizji, Sąd Najwyższy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Powiązane orzeczenia
- II KR 254/73 1973-12-14Czy kara pozbawienia wolności wymierzona oskarżonym, którzy w chwili czynu mieli mniej niż 18 lat, była rażąco niewspółmiernie surowa, uwzględniając ich wiek, stan psychiczny, brak wcześniejszej karalności oraz rolę w po…
- I KR 171/89 1989-11-29Czy młody wiek oskarżonych, ich niekaralność, dobra opinia z miejsca pracy oraz pozostawanie pod wpływem dominującego współoskarżonego uzasadniają nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności orzeczonej za przestęp…
- I KR 326/74 1975-07-05Czy wymierzona oskarżonemu młodocianemu kara jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę jego młody wiek i dotychczasowy tryb życia?
- I KRN 171/89 1989-11-29Czy młody wiek oskarżonych, ich niekaralność, dobra opinia z miejsca pracy oraz pozostawanie pod wpływem współoskarżonego uzasadniają nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo rozboju…
- III KR 190/79 1979-06-07Czy kary pozbawienia wolności orzeczone za przestępstwo zgwałcenia zbiorowego, popełnione przez młodocianych, mogą być uznane za rażąco niewspółmiernie łagodne, mimo uwzględnienia ich wieku i sytuacji wychowawczej?
Powołane przepisy
art. 208 KKart. 208art. 138 § 1 KKart. 66 KKart. 83 § 1 KKart. 70art. 237 § 1art. 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.