III KR 68/70

WyrokIzba Karna1970-03-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pozbawienia wolności i grzywny orzeczona za zagarnięcie mienia społecznego w znacznej wysokości, przy uwzględnieniu przyznania się do winy i trudnych warunków materialnych, nosi cechy rażącej surowości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara pozbawienia wolności i grzywny orzeczona za zagarnięcie znacznej sumy pieniędzy społecznych przez okres pięciu lat nie nosi cech rażącej surowości, nawet przy uwzględnieniu przyznania się do winy. Obniżenie dolnego progu zagrożenia karnego nie oznacza generalnie bardziej liberalnego traktowania odpowiedzialności, lecz możliwość wymierzenia łagodniejszych kar w przypadkach, gdy wartość zagarniętego mienia nieznacznie przewyższa określoną kwotę, a motywy i postawa sprawcy nie uzasadniają surowej kary.
Stan faktyczny
Oskarżona Honorata C., jako kasjerka i fakturzystka PKS, zagarnęła z kasy placówki 305.231 zł w okresie od kwietnia 1963 r. do grudnia 1968 r. Sąd Wojewódzki skazał ją na 8 lat więzienia, grzywnę, utratę praw publicznych i konfiskatę mienia. Oskarżona wniosła rewizję, zarzucając rażącą surowość kary i domagając się jej złagodzenia, wskazując na niekaralność, trudne warunki, przyznanie się do winy i zły wpływ przełożonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i wymiaru kary, orzekając karę 8 lat pozbawienia wolności, grzywnę, pozbawienie praw publicznych i konfiskatę mienia, a także zaliczając okres tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary. W pozostałych częściach wyrok został utrzymany w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Binkiewicz (sprawozdawca). Sędziowie: K. Grzebuła, J. Dziowgo. Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Gawlikowski..SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy Honoraty C., oskarżonej z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), z powodu rewizji wniesionej przez oskarżoną od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu-Ośrodek w Kaliszu z dnia 11 grudnia 1969 r.1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zakwalifikował przypisane oskarżonej przestępstwo z art. 200 § 1 i 201 k.k. i na podstawie art. 2 § 2, 10 § 2 i 3, 201, 36 § 3, 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k. skazał oskarżoną Honoratę C. na karę 8 lat pozbawienia wolności i 20.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na karę zastępczą pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny 150 zł grzywny, pozbawił ją praw publicznych na okres 3 lat oraz orzekł konfiskatę całego mienia;2. na podstawie art. 83 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonej okres tymczasowego aresztowania od dnia 26 maja 1969 r.;3. w pozostałych częściach zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu-Ośrodek w Kaliszu z dnia 11 grudnia 1969 r. oskarżona Honorata C. skazana została z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. b) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) na karę 8 lat więzienia i 20.000 zł grzywny, utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat oraz przepadku całego majątku oskarżonej za to, że w okresie od kwietnia 1963 r. do grudnia 1968 r. w K. - jako kasjerka i fakturzystka placówki terenowej Państwowej Komunikacji Samochodowej i w związku z tym będąc szczególnie odpowiedzialna za powierzone jej mienie społeczne - zagarnęła z kasy na szkodę wymienionej Placówki PKS 305.231 zł.Od tego wyroku oskarżona wniosła rewizję, zarzucając rażącą surowość wymierzonej jej kary w wyniku niedostatecznego uwzględnienia przy wymiarze:a) dotychczasowej niekaralności oskarżonej i jej dobrej opinii,b) szczególnie trudnych warunków materialnych i rodzinnych,c) szczerego przyznania się do winy,d) złego wpływu jej przełożonego.Rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej wymiaru kary przez znaczne złagodzenie kary po zakwalifikowaniu przypisanego oskarżonej przestępstwa z art. 201 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji upatrujący cechy rażącej surowości w wymierzonej karze pozbawienia wolności i grzywny nie jest zasadny.Niesłuszna jest również sugestia rewizji, że związanie dolnego progu zagrożenia w art. 201 k.k. za szkodę powyżej 100.000 zł daje podstawę do złagodzenia kary również wtedy, gdy wartość zagarniętego mienia społecznego kilkakrotnie przewyższa kwotę 100.000 zł. Obniżenie dolnego progu zagrożenia nie oznacza bynajmniej generalnej linii bardziej liberalnego traktowania odpowiedzialności za zagarnięcie mienia społecznego, lecz wskazuje na możliwość wymierzenia kar łagodniejszych w wypadkach, gdy wartość mienia zagarniętego niewiele przewyższa kwotę 100.000 zł, motywy zaś i sposób działania sprawcy oraz jego postawa po popełnieniu przestępstwa nie uzasadniają surowego wymiaru kary.Warunkom tym oskarżona Honorata C. nie czyni zadość. Wprawdzie przyznała się ona do winy, nie kwestionując wysokości zagarnięcia kwoty zawartej w zarzucie, jednakże ze względu na dużą sumę zagarniętych pieniędzy społecznych oraz systematyczne działanie przestępcze przez okres pięciu lat należy dojść do wniosku, że wymierzona oskarżonej kara pozbawienia wolności nie nosi cech rażącej surowości, podobnie jak i grzywna, stanowiąca nikły ułamek w stosunku do wartości przedmiotu zagarnięcia.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 § 1art. 1 § 1art. 200 § 1art. 2 § 2art. 46 § 1 pkt 2 KKart. 83 § 1 KKart. 201 KK§ 1§ 2§ 3§ 1 pkt 3§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.