III K 903/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Chmielewski.Sędziowie: M. Stępczyński, W. Dąbrowski (sprawozdawca).Prokurator: B. Fedorowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zenona Z. oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 14 czerwca 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 385, 388 § 1 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, przy czym w razie nieuiszczenia w terminie wymierzonej oskarżonemu grzywny w kwocie 54.000 zł zamienił ją na 2 lata więzienia zastępczego (...).Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 14 czerwca 1961 r. uznał Zenona Z. za winnego, że w okresie od 10 sierpnia do 14 września 1960 r. w Ż. jako kierownik sklepu nr 7 Powszechnej Spółdzielni Spożywców, będąc odpowiedzialny za ochronę powierzonego mu mienia, działając czynem ciągłym, przywłaszczył sobie kwotę 79.984 zł 20 gr na szkodę wymienionej Spółdzielni, i za ten czyn na podstawie art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) i art. 2 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) oraz przy zastosowaniu art. 47 § 1 lit. c) k.k. i 58 k.k. skazał oskarżonego na karę: 5 lat więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 17 września 1960 r. do dnia 14 czerwca 1961 r., 54.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na 3 lata więzienia zastępczego, przepadku majątku w całości oraz utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat.Od powyższego wyroku obrońca oskarżonego założył na podstawie art. 360 k.p.k, rewizję, w której, opierając się na przepisie art. 371 pkt 4 k.p.k., zarzucił rażącą niewspółmierność kary w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej czynu oskarżonego przez wymierzenie oskarżonemu zbyt wysokiej kary grzywny przy jednoczesnym orzeczeniu przepadku jego majątku w całości. Z tego względu, na podstawie art. 384 pkt 2 k.p.k., obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w orzeczeniu o karze grzywny przez wydatne jej obniżenie.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego nie jest słuszna.Wymierzona oskarżonemu kara grzywny w kwocie 54.000 zł obok zastosowania kary pozbawienia wolności i utraty majątku w całości, nie może być uznana za rażąco niewspółmierną do stopnia szkodliwości społecznej czynu oskarżonego, jeśli uwzględni się znaczną - bo wynoszącą 79.984 zł - wysokość szkody wyrządzonej w mieniu społecznym i nagminność tego rodzaju przestępstw.Ponadto podkreślić należy, że kara grzywny stanowi w zespole zastosowanych względem oskarżonego środków karno-represyjnych i wychowawczo-prewencyjnych jeden z elementów ogólnej dolegliwości karnej, jaka ma spotkać sprawcę w związku z jego przestępnym czynem.Ten element ogólnej dolegliwości karnej oskarżony powinien odczuć niezależnie od zastosowania innych kar, przy czym jej rozmiar, tj. wysokość orzekanej kary grzywny, powinien być kształtowany na podstawie przesłanki przepisu art. 58 k.k., a więc także przy uwzględnieniu wysokości osiągniętej przez oskarżonego korzyści majątkowej.W tych warunkach - jeśli się zważy, że oskarżony zagarnął na swoją rzecz kwotę 79.984 zł stanowiącą mienie społeczne znajdujące się pod jego ochroną - przyjąć należy, że zastosowana względem oskarżonego wysokość kary grzywny nie zawiera znamion rażącej surowości w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej czynu oskarżonego.Dlatego też rewizja oskarżonego nie mogła być uznana za słuszną.Natomiast niezależnie od zarzutów przytoczonych w rewizji oskarżonego Sąd Najwyższy na podstawie przepisu art. 385 k.p.k. stwierdził, że Sąd Wojewódzki, stosując więzienie zastępcze w wysokości trzech lat w razie nieuiszczenia w terminie wymierzonej oskarżonemu grzywny, naruszył przepis art. 43 § 4 k.k., który stanowi, że najwyższy wymiar kary zastępczej wynosi 3 lata aresztu lub 2 lata więzienia. W stosunku bowiem do oskarżonego w myśl art. 2 § 1 k.k. ma zastosowanie przepis art. 43 § 4 k.k. przed jego zmianą na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 1960 r. (Dz. U. Nr 51, poz. 299) jako względniejszy dla sprawcy, a to ze względu na to, że czyn przypisany oskarżonemu popełniony został przed wejściem w życie owej noweli.Poza tym Sąd Wojewódzki, zasądzając od oskarżonego opłatę sądową, dopuścił się obrazy przepisów art. 9 i 10 dekretu o opłatach sądowych w sprawach karnych, albowiem przy skazaniu oskarżonego na 5 lat więzienia i 54.000 zł grzywny należało ogółem zasądzić 6.000 zł opłaty sądowej, tymczasem zaś zasądzono 6.200 zł. Należało więc w sądzie Najwyższym powyższe uchybienie odpowiednio skorygować w sentencji wyroku.Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.