VI KRN 30/76

WyrokIzba Karna1976-03-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara grzywny wymierzona za przestępstwo drogowe, uwzględniająca dyrektywy wymiaru kary z art. 50 § 3 k.k. oraz cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania, może zostać podwyższona w ramach rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść skazanego, jeśli nie uwzględnia ona w dostatecznym stopniu sytuacji majątkowej i dochodowej skazanego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara grzywny wymierzona na podstawie art. 54 § 1 k.k. powinna uwzględniać cele kary, w tym jej społecznego oddziaływania, oraz dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 50 § 3 k.k. W przypadku, gdy wymierzona grzywna nie odzwierciedla sytuacji majątkowej i dochodowej skazanego, może ona zostać podwyższona w ramach rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść skazanego, aby zapewnić realizację wszystkich celów kary.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Białymstoku skazał Zygmunta G. za naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, skutkujące kolizją z motocyklistą, na karę grzywny w wysokości 10.000 zł. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść skazanego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary. Skazany był zatrudniony jako adiunkt uniwersytetu, jego żona pracowała, mieli jedno dziecko na utrzymaniu, a ponadto posiadali gospodarstwo rolne i samochody.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez podwyższenie kary grzywny do 25.000 zł, z zamianą na karę zastępczą pozbawienia wolności w razie jej nieuiszczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Fornalik. Sędziowie: J. Cieślak (sprawozdawca), Z. Durkiewicz (sędzia SW del. do SN).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zygmunta G., skazanego z art. 145 § 1 k.k. w związku z art. 54 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 30 września 1975 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższył wymierzoną oskarżonemu karę grzywny do 25.000 zł, z zamianą - w razie nieuiszczenia jej w terminie - na karę zastępczą pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny grzywnie w kwocie 50 zł (...). Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 września 1975 r. uznał Zygmunta G. za winnego tego, że dnia 19 marca 1975 r. na drodze wiodącej z miejscowości B. do miejscowości K., kierując samochodem marki "Żuk", naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i nie zachowując bezpiecznej odległości za jadącym przed nim samochodem ciężarowym, w następstwie gwałtownego zahamowania tego samochodu, zajechał drogę jadącemu z przeciwnej strony motocykliście Lechowi T., który na skutek tej kolizji doznał złamania kłykcia bocznego lewej kości udowej, rany szarpanej lewej stopy, otarcia naskórka podudzia stawu skokowego i lewego przedramienia oraz wstrząsu mózgu, i na podstawie art. 145 § 1 k.k. w związku z art. 54 § 1 k.k. skazał oskarżonego na karę 10.000 zł grzywny.Wyrok ten nie został zaskarżony.Minister Sprawiedliwości wniósł - z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 463 § 2 k.p.k. - od powyższego wyroku Sądu Rejonowego rewizję nadzwyczajną na niekorzyść Zygmunta G. Rewizja zarzuciła rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary i w konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie znacznie surowszej grzywny.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest zasadna.W wytycznych z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe - V KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33) Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy przy wymierzaniu kar za przestępstwa drogowe powinny mieć na uwadze, iż porządek i bezpieczeństwo na drogach w poważnym stopniu zależą od stosowania właściwej represji, która, przy uwzględnieniu całego szeregu okoliczności wymienionych w tych wytycznych, powinna stanowić jeden z istotnych elementów zwalczania oraz zapobiegania tej kategorii przestępstw.W sprawie, będącej przedmiotem rozpoznania, sąd pierwszej instancji słusznie, stosując przepisy art. 54 § 1 k.k., uznał za celowe odstąpienie od wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności i orzekł karę grzywny.Wymierzając karę grzywny na podstawie art. 54 § 1 k.k., nie można pomijać dyrektyw wymiaru kary, zawartych w przepisie art. 50 § 3 k.k.Wymierzona na podstawie art. 54 § 1 k.k. kara grzywny powinna uwzględniać cele kary, a w tym również cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania.Wymierzona oskarżonemu grzywna w kwocie 10.000 zł nie uwzględnia ponadto jego sytuacji w zakresie wysokości dochodów oraz stanu majątkowego i rodzinnego.Jak wynika z danych osobopoznawczych zebranych w sprawie, Zygmunt G. jako adiunkt uniwersytetu zarabia 4.000 zł miesięcznie, a jego żona - 3.000 zł, przy czym mają na utrzymaniu jedno dziecko.Oskarżony ma także gospodarstwo rolne o powierzchni 7,65 ha, samochód osobowy marki "Warszawa" oraz samochód dostawczy marki "Żuk", ponadto jest współwłaścicielem fermy drobiu.W świetle wyżej przytoczonych okoliczności wnioskowana przez rewizję grzywna w wysokości 25.000 zł pozwoli na realizację wszystkich celów kary oraz w dostatecznym stopniu uwzględni dyrektywy wynikające z przepisu art. 50 § 3 k.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 § 1 KKart. 54 § 1 KKart. 463 § 2 KPKart. 50 § 3 KK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.