V K 135/62
WyrokIzba Karna1963-03-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara grzywny wymierzona za przestępstwo przeciwko mieniu społecznemu, obok kary pozbawienia wolności, powinna stanowić istotny element represji karnej, uwzględniając kryteria prewencji karnej?Ratio decidendi
Kara grzywny, wymierzona obok kary pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko mieniu społecznemu, powinna stanowić istotny element represji karnej. Jej wysokość musi być kształtowana wedle wymagań prewencji karnej, z zastosowaniem tych samych kryteriów, co przy wymiarze kary pozbawienia wolności. Niska grzywna w stosunku do wyrządzonej szkody i sposobu działania sprawcy jest rażąco niewspółmierna i nie spełnia funkcji resocjalizacyjnej.Stan faktyczny
Jan O., kierownik hotelu, przywłaszczył sobie kwotę około 42.000 zł z zainkasowanych czynszów mieszkaniowych. Sąd Wojewódzki skazał go na 3 lata więzienia, 5.000 zł grzywny oraz utratę praw publicznych. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję Prokuratora Generalnego, który zarzucił rażącą niewspółmierność kary grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone wyroki w orzeczeniu o karze grzywny, uznając ją za rażąco niewspółmierną do szkodliwości społecznej czynu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Bogusławski (sprawozdawca).Sędziowie: M. Budzianowski, J. Dorsz, J. Dziowgo, T. Krokosz, J. Majewski, R. Staszkiewicz.Prokurator: F. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana O. oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 23 lutego 1961 r. utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1961 r., na zasadzie art. 384 pkt 2, 394-396 k.p.k.zmienił zaskarżone wyroki w orzeczeniu o karze grzywny wymierzonej Janowi O. (...)Jan O. został oskarżony o to, że w O., jako kierownik Hotelu O. - Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego, przywłaszczył sobie kwotę około 51.000 zł, pochodzącą z zainkasowanych czynszów mieszkaniowych.Sąd Wojewódzki w Olsztynie wyrokiem z dnia 23 lutego 1961 roku uznał Jana O. za winnego dokonania zarzuconego mu czynu, z tą jednak zmianą, że zagarnął on kwotę około 42.000 zł, i za ten czyn na podstawie art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), przy zastosowaniu art. 47 § 1 lit. c) k.k., skazał Jana O. na karę 3 lat więzienia z zaliczeniem aresztu tymczasowego, 5.000 zł grzywny oraz orzekł utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 lat.Od tego wyroku założył rewizję Prokurator Wojewódzki oraz oskarżony Jan O.Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy w dniu 4 września 1961 roku wyrok Sądu Wojewódzkiego utrzymał w mocy.Od powyższych wyroków w części dotyczącej orzeczenia o wymiarze grzywny Janowi O. założył Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu Janowi O. kary grzywny w stosunku do szkodliwości społecznej popełnionego przez niego przestępstwa, i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Najwyższego - przez wymierzenie oskarżonemu Janowi O. za przypisane mu przestępstwo znacznie surowszej kary grzywny.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Wymierzona oskarżonemu Janowi O. kara grzywny jest rażąco niewspółmierna w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej popełnionego przez niego przestępstwa i nie stwarza takiej dolegliwości, jaka dla resocjalizacji oskarżonego - obok kary pozbawienia wolności - jest konieczna.Przy przestępstwach przeciwko mieniu społecznemu ustawa przewiduje grzywnę jako karą zasadniczą obok kary pozbawienia wolności. Grzywna powinna więc stanowić istotny element represji karnej z ukształtowaniem jej wysokości wedle wymagań prewencji karnej, z zastosowaniem tych samych kryteriów, jakie uwzględnia się przy wymiarze kary pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę wysokość wyrządzonej przez oskarżonego Jana O. szkody (42.000 zł) oraz sposób jego działania, należy uznać, iż wymierzona mu przez Sąd Wojewódzki grzywna (5.000 zł) jest rażąco niska. Wymierzonej przez Sąd Wojewódzki grzywny nie mogą usprawiedliwić okoliczności łagodzące przytoczone na uzasadnienie wymiaru kary, skoro przyjąć wypada, że przywłaszczona gotówka powiększyła majątek skazanego (...).
Powiązane orzeczenia
- III K 903/61 1961-12-19Czy kara grzywny orzeczona obok kary pozbawienia wolności i przepadku majątku w całości jest rażąco niewspółmierna do stopnia szkodliwości społecznej czynu, jeśli uwzględni się wysokość szkody i nagminność tego rodzaju p…
- VII KZP 15/76 1978-04-28Jakie są wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej dotyczące orzekania kary grzywny?
- VI KRN 30/76 1976-03-16Czy kara grzywny wymierzona za przestępstwo drogowe, uwzględniająca dyrektywy wymiaru kary z art. 50 § 3 k.k. oraz cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania, może zostać podwyższona w ramach rewizji nadzwyczajne…
- V KRN 280/68 1968-12-19Czy kary grzywny wymierzone oskarżonym za udział w zagarnięciu mienia społecznego, przy uwzględnieniu wysokości szkody, osiągniętych korzyści majątkowych oraz sytuacji majątkowej sprawców, mogą być uznane za rażąco łagod…
- V K 273/61 1961-06-15Czy kara grzywny wymierzona za przyjęcie łapówki powinna uwzględniać wysokość osiągniętej korzyści majątkowej, a w szczególności, czy powinna ją przekraczać, gdy wykonanie kary więzienia jest warunkowo zawieszone?
Powołane przepisy
art. 2 § 1art. 384 pkt 2art. 47 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.