II KR 315/86

WyrokIzba Karna1986-11-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego, które nie zostało ukończone przez fizyczne wydanie rzeczy nabywcy, może być uznane za przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. (usiłowanie)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na sprzeczność między częścią dyspozytywną a uzasadnieniem wyroku Sądu Wojewódzkiego. Stwierdzono, że czyn przypisany oskarżonemu Henrykowi S. (nabycie spodni skórzanych, o których wiedział, że pochodzą z przestępstwa) nie został ukończony, gdyż spodnie nie zostały mu fizycznie wydane. Sąd Najwyższy podkreślił, że znamieniem czasownikowym przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. jest 'nabywa', co oznacza uzyskanie władztwa nad rzeczą, a w tym przypadku działanie oskarżonego należało ocenić w kontekście usiłowania.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Henryka S. za nabycie spodni skórzanych o wartości 32.500 zł za 15.000 zł, wiedząc, że pochodzą one z przestępstwa (kradzieży z włamaniem). Oskarżony zapłacił za spodnie, ale nie zostały mu one wydane przed aresztowaniem sprzedającego. Sąd Najwyższy uchylił wyrok z powodu sprzeczności między ustaleniami faktycznymi a przypisanym czynem.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w L. do ponownego rozpoznania z powodu obrazy przepisów postępowania karnego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Jarząbek (sprawozdawca). Sędziowie: J. Szamrej, R. Czapiewski (sędzia SW - deleg.).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Słok.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 1986 r. sprawy Henryka S. i innych, oskarżonych o czyn określony w art. 215 § 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionych przez prokuratora oraz obrońców oskarżonych, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 7 maja 1986 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w L. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 7 maja 1986 r. uznał m.in. Henryka S. za winnego tego, że w dniu 13 września 1985 r. w W. nabył od Henryka Z. spodnie skórzane o wartości 32.500 zł za kwotę 15.000 zł, wiedząc o tym, że uzyskane zostały one za pomocą czynu zabronionego, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k., i skazał go za to na podstawie art. 215 § 1 k.k. w zw. z art. 36 § 3 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i 35.000 zł grzywny, przy czym wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 4 lat.Od wyroku tego rewizję wnieśli prokurator oraz obrońcy oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie przesądzając w niczym ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, jak też i oceny dowodów, stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok został wydany z obrazą art. 357, 360 i 372 § 1 pkt 1 k.p.k., która uniemożliwia przeprowadzenie właściwej kontroli rewizyjnej, a w konsekwencji powoduje uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Bezsporne jest w sprawie, że w nocy z dnia 9 na dzień 10 września 1985 r. została dokonana kradzież z włamaniem do bufetu nr 1 i sklepu nr 2 w P., należących do Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Górniczego w L. Wyliczenie spisu towarów z natury po dokonanej kradzieży wykazało braki towarów: w bufecie nr 1 - wartości 53.152 zł (artykuły spożywcze) i w sklepie nr 2 - 391.868 zł (odzież skórzana).Z ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że kradzieży tej dokonali m.in. oskarżony Henryk Z. i Stanisław M., zagarniając mienie łącznej wartości 2.451.020 zł, tj. takiej wartości, jaką ustalono w wyniku przeprowadzenia inwentaryzacji po dokonanym przestępstwie (...).Co się zaś tyczy skazania oskarżonego Henryka S., stwierdzić należy, że pomiędzy częścią dyspozytywną wyroku dotyczącą tego oskarżonego a jego uzasadnieniem istnieje sprzeczność. Oskarżony ten został uznany za winnego tego, że "w dniu 13 września 1985 r. w W. nabył od Henryka Z. spodnie skórzane wartości 32.500 zł za 15.000 zł, wiedząc o tym, że uzyskane zostały one za pomocą czynu zabronionego", tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki ustalił, że oskarżony Henryk S. istotnie zapłacił oskarżonemu Henrykowi Z. za spodnie skórzane 15.000 zł, których wartość miała wynosić 32.500 zł. Jednakże oskarżony Henryk S. dowiedział się od sprzedającego, że nie otrzyma spodni natychmiast, ponieważ są zakopane, i nie otrzymał ich do czasu tymczasowego aresztowania oskarżonego Henryka Z., mimo iż żądał wydania mu tych spodni.Z treści przypisanego czynu oskarżonemu Henrykowi S. wynika, że jego przestępne działanie zostało ukończone, gdyż nabył rzecz, o której wiedział, że została uzyskana za pomocą czynu zabronionego. Natomiast część motywacyjna wyroku nie pozwala na przyjęcie, że działanie to zostało ukończone, pozostało w stadium usiłowania, gdyż spodnie te nie zostały mu wydane. Czasownikowe znamię przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k. "nabywa" oznacza uzyskanie władztwa nad rzeczą za zgodą osoby władającej nią dotychczas i zbywającej na rzecz nabywcy; z reguły będzie to sprzedaż, zamiana lub darowizna. A zatem działanie oskarżonego Henryka S. należało ocenić w zakresie art. 11 § 1 w zw. z art. 215 § 1 k.k.Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki powinien mieć na względzie podniesione wyżej kwestie, wszechstronnie wyjaśnić i ocenić okoliczności sprawy i wydać stosowne orzeczenie (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 215 § 1 KKart. 36 § 3 KKart. 357art. 11 § 1§ 1§ 3§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.