III UZP 63/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Szczurzewski, S. Szymańska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Rozalii R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Ch. o zasiłek rodzinny po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie postanowieniem z dnia 22 listopada 1984 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy dziecko, które kształci się w szkole państwowej zapewniającej nieodpłatnie pełne utrzymanie, nabywa prawo do zasiłku rodzinnego w miesiącach przejściowego znajdowania się poza terenem tej szkoły i utrzymywania się wówczas z własnych środków?"powziął następującą uchwałę:Dziecku kształcącemu się w szkole państwowej, zapewniającej mu nieodpłatnie pełne utrzymanie, przysługuje w okresie wakacyjnym zasiłek rodzinny, jeżeli nie korzysta w tym okresie z nieodpłatnego utrzymania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni domagała się przyznania dodatku rodzinnego na syna Ryszarda J., studenta Szkoły Głównej Służby Pożarniczej, za lipiec i sierpień 1984 r.Szkoła ta zapewnia mu nieodpłatnie pełne utrzymanie, jednakże w miesiącach wakacyjnych przebywał on poza szkołą na własnym utrzymaniu.Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Ch. decyzją z dnia 30 lipca 1984 r. odmówił przyznania wymienionego dodatku.Rada Nadzorcza Oddziału ZUS, do której odwołała się wnioskodawczyni, zatwierdziła decyzję z dnia 30 lipca 1984 r. orzeczeniem z dnia 30 sierpnia 1984 r.W odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawczyni domagała się zmiany wymienionych orzeczenia i decyzji oraz przyznania dodatku rodzinnego za miesiące wakacyjne.Okręgowy Sąd, rozpoznając odwołanie wnioskodawczyni, stwierdził istnienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości i postanowieniem z dnia 22 listopada 1984 r. przedstawił je do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Dodatki rodzinne do emerytur i rent przysługują na zasadach i w wysokości przewidzianych w przepisach dla zasiłków rodzinnych przysługujących pracownikom (art. 47 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267).W myśl § 6 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 23 stycznia 1984 r. w sprawie zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych (Dz. U. Nr 4, poz. 21) zasiłek rodzinny nie przysługuje na dziecko kształcące się w szkole wojskowej lub innej szkole państwowej, zapewniającej nieodpłatnie pełne utrzymanie (wyżywienie, zakwaterowanie, umundurowanie). Z treści wymienionego przepisu wynika, że pozbawienie prawa do zasiłku (dodatku) rodzinnego na dziecko wynika z faktu, iż dziecko kształcące się w szkole wojskowej lub innej szkole państwowej ma zapewnione nieodpłatne pełne utrzymanie obejmujące wszystkie rodzaje świadczeń koniecznych do utrzymania dziecka. Szkoła Główna Służby Pożarniczej w okresie trwania roku szkolnego zapewnia studentom nieodpłatne pełne utrzymanie. W tym okresie na studentów tej szkoły nie przysługują zasiłki (dodatki) rodzinne.Jak jednak wynika z pisma tej Szkoły z dnia 28 stycznia 1985 r., w okresie wakacji (lipiec i sierpień) syn wnioskodawczyni przebywał poza terenem uczelni, pozostając na własnym utrzymaniu. Od szkoły otrzymywał jedynie pomoc materialną w kwocie 2.500 zł miesięcznie. Nie wypłacano mu ekwiwalentu za wyżywienie. W tych miesiącach szkoła nie zapewniała mu nieodpłatnego pełnego utrzymania, a w szczególności wyżywienia i zakwaterowania. Nie istniały więc w tych miesiącach przesłanki pozbawiające wnioskodawczynię prawa do zasiłku (dodatku) rodzinnego na syna będącego w tych miesiącach na jej utrzymaniu (wyżywienie i mieszkanie).Treść § 6 ust. 1 pkt 6 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych uzasadnia wniosek, że tylko w przypadku zapewnienia studentowi (uczniowi) nieodpłatnego pełnego utrzymania istnieją przesłanki pozbawiające prawa do zasiłku (dodatku) rodzinnego na tego studenta (ucznia). Sytuacja taka zatem istnieje tylko przez okres, w którym zapewnienie pełnego nieodpłatnego utrzymania ma miejsce. Jeżeli więc przez część roku obejmującą pełne miesiące kalendarzowe studentowi (uczniowi) szkoły państwowej nie zapewniono nieodpłatnego pełnego utrzymania, za ten okres przysługuje zasiłek (dodatek) rodzinny.Sytuacja ta jest identyczna z tą, w jakiej znajduje się student skierowany na studia zagraniczne, w czasie jego pobytu w kraju w okresie wakacyjnym (§ 9 ust. 2 wymienionego rozporządzenia). W okresie tego pobytu przysługuje zasiłek (dodatek) rodzinny, jeżeli pobyt ten trwa co najmniej 1 miesiąc kalendarzowy.Dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, że przepis § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych nie pozbawia prawa do zasiłku (dodatku) rodzinnego na dziecko kształcące się w szkole państwowej, zapewniającej nieodpłatne pełne utrzymanie, za okres wakacyjny obejmujący pełne miesiące kalendarzowe, w którym nie zapewniono pełnego nieodpłatnego utrzymania. W tym okresie bowiem nie istnieją przesłanki wyłączające prawo do zasiłku (dodatku) rodzinnego.Z tych względów Sąd Najwyższy powziął uchwałę o treści jak w sentencji.