Z 50/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk E. Olczak (sprawozdawca), mjr W. Makar (sędzia s. wojsk. - deleg.). SentencjaSąd Najwyższy w sprawie: Pawła B., Wieńczysława T. i Andrzeja W., oskarżonych o popełnienie przestępstwa określonego w art. 208 k.k. w zb. z art. 325 § 2 k.k. i art. 203 § 1 k.k. w zb. z art. 325 § 2 k.k., po rozpoznaniu w dniu 9 października 1985 r. zażalenia prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 19 września 1985 r. o zwrocie sprawy tych oskarżonych prokuraturze w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, a w szczególności w celu ustalenia, czy oskarżeni są właścicielami jakiegokolwiek mienia, i ewentualnego określenia składników tego mienia oraz wydania postanowienia o zabezpieczeniu tego mienia, po zapoznaniu się z pisemnym wnioskiem przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej z dnia 7 października 1985 r., postulującym - podobnie jak w omawianym zażaleniu prokuratora - uchylenie zaskarżonego postanowienia sądu pierwszej instancji i przekazanie temu sądowi sprawy do rozpoznania na rozprawie głównej, zażalenia prokuratora nie uwzględnił.Uzasadnienie faktyczneWystępujący w konkretnej sprawie oskarżeni pozostają pod zarzutem popełnienia takiego przestępstwa, za które ewentualne skazanie ich pociąga za sobą konieczność orzeczenia wobec nich konfiskaty całości albo części mienia - w myśl art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) - przy czym w razie orzeczenia częściowej konfiskaty sąd - zgodnie z art. 47 § 3 k.k. - zobowiązany jest do konkretnego wskazania w wyroku poszczególnych przedmiotów lub składników mienia podlegającego konfiskacie. Do tak prawidłowego wyrokowania sąd musi dysponować szczegółowymi danymi dotyczącymi stosunków majątkowych występujących w sprawie oskarżonych, które to dane powinny być ustalone przez organy powołane do ścigania przestępstw w toku postępowania przygotowawczego i jednocześnie wynikać z akt sprawy przesłanej sądowi do rozpoznania na rozprawie głównej. W konkretnej sprawie organy te niestety nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku w omawianym zakresie. Uniemożliwia to sądowi prawidłowe wyrokowanie w tej kwestii i dlatego czyni zasadnym jego postanowienie o zwrocie akt prokuratorowi do postępowania uzupełniającego w omawianym zakresie. Wywody skarżącego zawarte we wniesionym przezeń od wspomnianego postanowienia zażaleniu sugerują, że w świetle art. 251 i 248 k.p.k. prokurator nie jest zobowiązany do ustalenia stosunków majątkowych oraz zabezpieczenia mienia sprawcy i że omawiany brak z postępowania przygotowawczego może być konwalidowany przez sąd w drodze orzeczenia konfiskaty całego mienia sprawcy; wywody te trzeba uznać za chybione, nie wytrzymujące krytyki w świetle art. 8 § 1 k.p.k., który wprost zobowiązuje organy prowadzące postępowanie przygotowawcze do ustalenia w każdej sprawie między innymi stosunków majątkowych oskarżonych. Wymaganie to ciąży na tych organach w związku z treścią wspomnianej ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej. Sądowe konwalidowanie braków postępowania przygotowawczego w omawianym względzie, w drodze uciekania się do orzekania konfiskaty mienia w całości, niezależnie od wartości zagarniętego mienia, mijałoby się oczywiście z intencjami ustawodawcy oraz zasadami współmierności kary (...).