Rw 1087/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Juszczak, płk T. Kacperski (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 1985 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych za przestępstwo określone w art. 208 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 2 i 3 k.k. oraz art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101 i Nr 25, poz. 111): 1) Jacka F. i 2) Krzysztofa F. na kary po 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 25.000 zł grzywny, konfiskaty mienia w całości i podania wyroku do publicznej wiadomości, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 października 1985 r. rewizji obrońców nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizjami obrońców. Obrońca oskarżonego Jacka F. - podnosząc zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) - wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku przez wydatne złagodzenie orzeczonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności oraz warunkowe zawieszenie jej wykonania lub 2) ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Natomiast obrońca oskarżonego Krzysztofa F. - podnosząc zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.) wskutek niezastosowania art. 73 k.k., czego konsekwencją było wymierzenie oskarżonemu rażąco surowej kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) - wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Po wysłuchaniu obrońców, popierających rewizje, jak też przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o ich nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Do uchylenia zaskarżonego wyroku - o co alternatywnie wnosił w rewizji obrońca oskarżonego Jacka F. - brak jakichkolwiek podstaw prawnych i dowodowych, o czym dodatkowo najlepiej świadczy fakt, że rewizja skarżącego nie zawiera w swej treści żadnych argumentów na uzasadnienie tego żądania.W odniesieniu zaś do drugiego z wniosków zawartych w rewizji tego obrońcy - podobnie jak i obrońcy oskarżonego Krzysztofa F. - stwierdzić należy, że jest niezasadny.Przede wszystkim błędny jest pogląd obrońcy oskarżonego Jacka F., że oskarżony ten ma status młodocianego. Wbrew bowiem zawartym w rewizji wywodom, stwierdzić należy, że oskarżony Jacek F. nie jest sprawcą młodocianym w rozumieniu art. 120 § 4 k.k., gdyż - zgodnie z art. 292 § 2 k.k. - żołnierz pełniący zasadniczą służbę wojskową może być uznany za młodocianego tylko wówczas, gdy w chwili czynu nie ukończył lat 18, a w chwili orzekania - 21. Jest natomiast rzeczą bezsporną, że oskarżony Jacek F. w chwili czynu miał już ukończone 20 lat życia.Prawdą z kolei jest, co podnosi obrońca oskarżonego Krzysztofa F., że ów oskarżony jest sprawcą młodocianym. Jednakże dyrektywa określana w art. 51 k.k. wcale nie oznacza, że sprawcę takiego należy traktować - tylko z tego tytułu - pobłażliwie i oceniając jego przestępne działanie nie uwzględniać innych, wymienionych w treści art. 50 § 1 k.k., funkcji kary. W tym wypadku nie sposób nie mieć na względzie społecznego oddziaływania kary w warunkach rosnącego zagrożenia przestępczością przeciwko mieniu, a przede wszystkim kradzieżami z włamaniem. Nie sposób bowiem stracić z pola widzenia faktu, że tenże oskarżony, wespół z oskarżonym Jackiem F., będąc w stanie nietrzeźwości dokonał kradzieży z włamaniem do obiektu uspołecznionego (sklepu spożywczego) w celu zagarnięcia alkoholu, czyniąc to wyłącznie z zamiarem dalszego kontynuowania nadużywania go. Trzeba mieć także na względzie i to, że oskarżony Krzysztof F., mają zawód technika rolnika i odpowiednie do wieku doświadczenie życiowe, miał wszelkie warunki do tego, by być człowiekiem uczciwym i społecznie użytecznym. Sam obrał inną drogę postępowania, musi tedy ponieść wynikające z tego konsekwencje karne. Otóż bowiem wymierzona młodocianemu sprawcy kara pozbawienia wolności w jej bezwzględnym wymiarze jest przez swoją nieuchronność także - w rozumieniu art. 51 k.k. - elementem wychowania i wdrażania do przestrzegania porządku prawnego, zwłaszcza w stosunku do sprawcy młodocianego wykazującego pewne oznaki zdemoralizowania (por. OSNKW 1984, z. 11-12, poz. 116) (...). (...) Sam zaś fakt, że oskarżony jest młodociany, nie stanowi wyjątkowego, szczególnie uzasadnionego wypadku w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej. Okoliczności tej nie można bowiem rozpatrywać i oceniać w oderwaniu od dyrektyw wymiaru kary zawartych w art. 50 k.k. Artykuł 51 k.k., chociaż preferuje przy wymiarze kary młodocianemu przede wszystkim cele wychowawcze, ale nie może to oznaczać eliminacji innych funkcji kary, zwłaszcza wtedy, gdy ze względu na stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i nasilenie danego rodzaju przestępstw należy mieć na względzie również funkcje społeczne oddziaływania kary. Użyty zaś w art. 1 pkt 1 powołanej ustawy zwrot: "wyjątkowy, szczególnie uzasadniony wypadek" należy rozumieć w ten sposób, że dopiero łączna ocena okoliczności podmiotowych i przedmiotowych popełnionego przez sprawcę przestępstwa oraz danych charakteryzujących jego właściwości i warunki osobiste stanowi uzasadnioną podstawę do uznania, że warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej kary spełni swoją rolę w zakresie jej społecznego oddziaływania oraz osiągnie cele wychowawcze i zapobiegawcze względem sprawcy.Toteż słusznie postąpił sąd pierwszej instancji uznając, że mimo pokrycia przez oskarżonych szkody wyrządzonej przestępstwem, w niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, iż wchodzi w grę "wyjątkowy, szczególnie uzasadniony wypadek" w zaprezentowanym rozumieniu, tym bardziej gdy się zważy na stan nietrzeźwości i wysoce naganne pobudki działania oskarżonych, a jeżeli chodzi o oskarżonego Jacka F. - wykazane przezeń znaczne napięcie złej woli, wyrażające się w dokonaniu kradzieży z włamaniem po uczestniczeniu przezeń w macierzystej jednostce wojskowej w pogadance na temat przepisów ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, jak też popełnieniu tego czynu mimo uprzedniego ukarania dyscyplinarnego za zakłócanie porządku w stanie nietrzeźwości w rejonie zakwaterowania (...).