III UZP 13/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Szymańska. Sędziowie SN: T. Kasiński, S. Rejman (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, J. Szewczyka, w sprawie z wniosku Janusza W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. o wysokość emerytury po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 lutego 1984 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy dodatek kombatancki przyznany emerytowi na podstawie art. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122) ma wpływ na ograniczenie kwoty emerytury do wysokości 100% podstawy jej wymiaru (art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267)?"podjął następującą uchwałę:Kwota emerytury kombatanta, któremu przyznano dodatek kombatancki na podstawie przepisu art. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122), nie może przekraczać 100% podstawy jej wymiaru - stosownie do przepisu art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267). Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Poznaniu dokonał rewaloryzacji emerytury wnioskodawcy i ustalił nową podstawę jej wymiaru na kwotę 6.192,13 zł. Przy uwzględnieniu wzrostu emerytury z tytułu jego pracy w Polsce Ludowej oraz dodatku kombatanckiego emerytura wnioskodawcy wynosiłaby 6.860,98 zł.W związku z tym ZUS ograniczył jej wysokość do 6.192 zł, a Rada Nadzorcza, do której odwołał się wnioskodawca, zatwierdziła tę decyzję.Przy rozpoznawaniu odwołania od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału ZUS w Poznaniu wyłoniło się zagadnienie prawne, któremu Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dał wyraz w pytaniu przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Powstał bowiem problem, czy art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267), obejmuje jedynie dodatki, o których mowa w tej ustawie, czy również przyznane na podstawie innych aktów prawnych, a w szczególności dodatek kombatancki przewidziany przepisem art. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl przepisu art. 12 ustawy o szczególnych uprawnieniach kombatantów kombatantom uprawnionym do emerytury lub renty przyznaje się - z pewnymi wyjątkami - dodatek kombatancki w wysokości przewidzianej dla dodatku z tytułu odznaczeń orderem lub tytułem honorowym.Z treści wymienionego przepisu wynika, że dodatek kombatancki przysługuje tym kombatantom, którzy nie mają uprawnienia do dodatku z tytułu odznaczenia orderem lub tytułem honorowym albo z tytułu tajnego nauczania. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7.III.1984 r. sygn. II URN 17/84, że dodatki te zostały przez ustawodawcę zrównane.Ustawa, o której wyżej mowa, weszła w życie z dniem 1.I.1983 r., a więc równocześnie z ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, która w art. 68 ust. 1 stanowi, iż kwota emerytury lub renty bez uwzględnienia dodatków, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2, nie może przekraczać 100% podstawy wymiaru emerytury lub renty. Tak więc nie uwzględnia się jedynie dodatku rodzinnego wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych oraz dodatku pielęgnacyjnego.Innymi słowy, tylko przy uwzględnieniu tych dodatków kwota emerytury lub renty może przekroczyć 100% ich podstawy. Dotyczy to także emerytów i rencistów - kombatantów, którym został przyznany dodatek kombatancki. Dodatek zaś taki przyznaje się kombatantom uprawnionym do emerytury lub renty. Tak więc jeżeli stosuje się do nich ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, to stosuje się także art. 68 ust. 1 tej ustawy, który enumeratywnie wymienia dodatki, wraz z którymi emerytura lub renta może przekroczyć 100% ich podstawy. Wśród tych dodatków nie ma dodatku kombatanckiego.Natomiast art. 12 ustawy o szczególnych uprawnieniach kombatantów stanowi tylko, w jakich przypadkach i w jakiej wysokości przysługuje kombatantom dodatek kombatancki. Gdyby ustawodawca chciał, aby dodatek ten był tak traktowany jak dodatek rodzinny czy pielęgnacyjny, to dałby temu wyraz, ale tego właśnie nie uczynił. Ustawa przyznała kombatantom szczególne unormowania, jak to, że okres działalności kombatanckiej zalicza się w wymiarze podwójnym do okresu zatrudnienia, od którego zależy przyznanie emerytury lub renty (art. 101). Ale uprawnienia, o którym mowa w niniejszej sprawie, nie przyznała i dlatego na postawione pytanie Sąd Najwyższy odpowiedział tak jak w sentencji uchwały.