II URN 135/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Brzeziński (sprawozdawca). Sędziowie SN: B. Błachowska, K. Michaluk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Mariana P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o dodatek kombatancki na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń społecznych w Krakowie z dnia 3 czerwca 1985 r.:uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenie Rady Nadzorczej Oddziału ZUS w B. z dnia 12 kwietnia 1985 r. i zmieniając decyzję Oddziału ZUS w B. z dnia 11 marca 1985 r. w części dotyczącej daty, od której przysługuje Marianowi P. dodatek kombatancki, ustalił, że dodatek ten Marianowi P. przysługuje od dnia 1 stycznia 1983 r.Uzasadnienie faktyczneOddział ZUS w B. decyzją z dnia 11 marca 1985 r. przyznał wnioskodawcy od dnia 1 listopada 1984 r. dodatek kombatancki w kwocie 2.000 zł miesięcznie do pobieranej emerytury ustalając jednocześnie wysokość, łącznie z tym dodatkiem, emerytury, poczynając od dnia 1 listopada 1984 r. na kwotę 9.860 zł.Rada Nadzorcza Oddziału ZUS w B. orzeczeniem z dnia 12 kwietnia 1985 r. zatwierdziła powyższą decyzję, a Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z dnia 3 czerwca 1985 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej z następującym uzasadnieniem:"... Poza sporem pozostaje, że wnioskodawca otrzymał od dnia 27 lutego 1979 r. rentę inwalidzką II grupy, która następnie uległa zamianie na emeryturę, począwszy od dnia 10 lutego 1981 r. W aktach rentowych znajduje się zaświadczenie ZBOWiD - Zarządu Wojewódzkiego w B. z dnia 9 grudnia 1977 r. nr (...) stwierdzające uprawnienia kombatanckie. Do momentu sporu dodatek nie był wypłacany. W dniu 5 maja 1985 r. organ rentowy dokonał rewaloryzacji przyznanej wnioskodawcy emerytury w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267). W dniu 28 lutego 1985 r. do ZUS - Oddział w B. zgłosiła się żona wnioskodawcy Maria P. w sprawie przyznania dodatku kombatanckiego i jej zgłoszenie zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie spornego świadczenia. Zdaniem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, stanowisko zajęte przez Oddział ZUS i Radę Nadzorczą jest prawidłowe. Dodatek kombatancki do emerytury lub renty przewidziany w art. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122) przyznaje się w wysokości przewidzianej w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Przepis art. 82 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267) przewiduje, że postępowanie w sprawach świadczeń objętych tą ustawą wszczyna się na podstawie wniosku, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W ustawie o szczególnych uprawnieniach kombatantów takiego przepisu brak, a zatem w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie ogólne zasady postępowania przewidziane w ustawie emerytalnej i stąd także przepis art. 99 tej ustawy, który stanowi, że "świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń jednak za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc, w którym zgłoszono wniosek ...".W rewizji nadzwyczajnej, wniesionej do Sądu Najwyższego dnia 14 lipca 1986 r. Minister Sprawiedliwości domagał się uchylenia powyższego wyroku i orzeczenia, że wnioskodawca Marian P. nabył prawo do dodatku kombatanckiego od dnia 1 stycznia 1983 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizji nadzwyczajnej nie można odmówić słuszności.Należna wnioskodawcy emerytura powinna być prawidłowo obliczona i przyznana wnioskodawcy przez właściwy organ ZUS na podstawie dowodów, wynikających z treści akt rentowych. Niczego innego nie domagała się żona wnioskodawcy, zgłaszając się w dniu 28 lutego 1985 r. do Oddziału ZUS w B. W szczególności zgłoszenia tego nie można potraktować jako zgłoszenie jakiegoś nowego wniosku, którego do tego czasu w sprawie rentowej wnioskodawcy nie było, lecz jako zwrócenie uwagi na błąd, jaki popełnił organ rentowy obliczając wysokość należnej wnioskodawcy emerytury. Z akt rentowych wnioskodawcy wynika, że wnioskodawca złożył już 5 stycznia 1979 r. (ubiegając się o rentę inwalidzką) zaświadczenie ZBOWiD - Zarządu Wojewódzkiego w B. z dnia 9 grudnia 1977 r. (akta rentowe). Ponownie odpis tegoż zaświadczenia złożył wnioskodawca w organie rentowym ubiegając się o wcześniejszą emeryturę z tytułu działalności kombatanckiej (art. rentowe). Organ rentowy wiedział więc, że wnioskodawcy przysługuje także tzw. dodatek kombatancki do emerytury i powinien był we właściwym czasie, przy obliczaniu wysokości należnej wnioskodawcy emerytury, dodatek ten uwzględniać. Ani przepisać art. 125 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, ani żaden inny przepis nie nałożył na osoby zainteresowane obowiązku zgłoszenia po dniu 1 stycznia 1983 r. odrębnego wniosku o przyznanie dodatku kombatanckiego.Nie uwzględniając tego dodatku w swoich wcześniejszych decyzjach, w szczególności i w decyzji "rewaloryzacyjnej" z dnia 5 maja 1983 r. organ rentowy dopuścił się błędu w rozumieniu art. 101 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Przy istnieniu zaś tego rodzaju błędu organu rentowego nie ma podstaw do ograniczenia uprawnień wnioskodawcy jedynie do okresu od dnia 1 listopada 1984 r., skoro w rzeczywistości dodatek ten przysługiwał wnioskodawcy od 1 stycznia 1983 r. Ponieważ zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzające ten wyrok orzeczenie Rady Nadzorczej Oddziału ZUS w B., a także decyzja tegoż Oddziału ZUS z dnia 11 marca 1985 r. wydane z rażącym naruszeniem art. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122) w związku z art. 99 i 101 ust. 1 pkt 2 i art. 125 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 26 ze zm.) uszczupliły uprawnienia wnioskodawcy stwarzając sytuację nie dającą się pogodzić z interesem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wymagającym respektowania praw kombatantów, w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej należało, na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. orzec - jak w sentencji.