IV KR 187/84

WyrokIzba Karna1984-08-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynna napaść na funkcjonariusza publicznego, polegająca na zamachu ręką w celu uderzenia, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 234 § 1 k.k., nawet jeśli uderzenie nie nastąpiło z powodu uchylenia się pokrzywdzonego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czynna napaść na funkcjonariusza publicznego, o której mowa w art. 234 § 1 k.k., jest pojęciem szerszym niż naruszenie nietykalności cielesnej i obejmuje wszelkie działania podjęte w celu wyrządzenia krzywdy fizycznej, nawet jeśli cel ten nie został osiągnięty. Samo dopuszczenie się czynnej napaści, nawet w stadium usiłowania naruszenia nietykalności, wypełnia istotę dokonanego przestępstwa. W sytuacji, gdy oskarżony zamierzał uderzyć funkcjonariusza MO i chciał go uderzyć w twarz, a do uderzenia nie doszło tylko dlatego, że pokrzywdzony się uchylił, przestępstwo z art. 234 § 1 k.k. zostało dokonane.
Stan faktyczny
Stanisław S. został skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego za podpalenie szopy zagrażające mieniu w znacznych rozmiarach oraz za czynną napaść na funkcjonariusza MO. W rewizji obrońca podniósł zarzut, że oskarżony nie popełnił przestępstwa z art. 234 § 1 k.k., gdyż nie uderzył milicjanta. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w kontekście rewizji obrońcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i skazania za przestępstwo z art. 234 § 1 k.k., umarzając postępowanie w tej części na podstawie ustawy o amnestii, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Mizio. Sędziowie: J. Pustelnik (sprawozdawca), J. Tobera.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska-Grabiec.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 1984 r. sprawy Stanisława S., oskarżonego z art. 138 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i 3 i art. 234 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia 9 maja 1984 r.:1) uchylił zaskarżony wyrok w części orzekającej karę łączną oraz w części skazującej oskarżonego Stanisława S. za przestępstwo określone w art. 234 § 1 k.k. - i na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) postępowanie o to przestępstwo umorzył (...);2) utrzymał w pozostałej części tenże wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia 9 maja 1984 r. Stanisław S. został uznany za winnego tego, że:1) w dniu 3 września 1983 r. w M., w zamiarze spowodowania pożaru zagrażającego mieniu w znacznych rozmiarach, podpalił szopę usytuowaną w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego stanowiącego własność Genowefy B. oraz Ireny S., w następstwie czego szopa, a częściowo budynek mieszkalny wraz z wyposażeniem, uległy spaleniu, a wartość całości zabudowań zagrożonych pożarem wynosiła 500.700 zł, przy czym oskarżony dopuścił się tego czynu w ciągu 5 lat po odbyciu 2 lat i 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, i za to na podstawie art. 138 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k. skazany został na 5 lat pozbawienia wolności;2) w tym samym miejscu i czasie dopuścił się czynnej napaści na pełniącego obowiązki służbowe funkcjonariusza MO Andrzeja P., usiłując go uderzyć ręką w głowę oraz szarpiąc go, i za to na podstawie art. 234 § 1 k.k. skazany został na 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności; ponadto na podstawie art. 66 k.k. Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonemu Stanisławowi S. karę łączną 5 lat pozbawienia wolności (...).Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrażony w rewizji pogląd, że nie można przypisać oskarżonemu popełnienia przestępstwa określonego w art. 234 § 1 k.k., gdyż: "milicjanta nie uderzył, bo się odsunął", jest oczywiście błędny. "Czynna napaść", o której mowa w tym przepisie, jest pojęciem szerszym niż naruszenie nietykalności cielesnej. Obejmuje bowiem wszelkie działanie podjęte w celu wyrządzenia krzywdy fizycznej, choćby cel ten nie został osiągnięty. Samo dopuszczenie się czynnej napaści, chociażby jeszcze w stadium usiłowania naruszenia nietykalności, wypełnia istotę dokonanego przestępstwa. Skoro zatem oskarżony w zamiarze uderzenia funkcjonariusza MO - w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych - zamierzył się na niego i chciał go uderzyć w twarz, a nie doszło do tego tylko dlatego, że ten uchylił się (świadek A.P.), to przestępstwo określone w art. 234 § 1 k.k. zostało dokonane, i nie może być do tego czynu zastosowana kwalifikacja prawna z art. 235 k.k. - jak to zasugerowano w rewizji.Wbrew odmiennemu poglądowi zawartemu w rewizji trzeba uznać, że interwencja funkcjonariusza MO była potrzebna. Oskarżony był już karany za przestępstwa popełnione na szkodę Grażyny B. i jej rodziny. Z wywiadu organów MO wynika, że wywoływał awantury z teściową, którą wyrzucał z dziećmi z domu, mimo że to ona właśnie opiekowała się dziećmi. Bojąc się zatem będącego w stanie nietrzeźwości oskarżonego, zasadnie zwróciła się o pomoc do organów MO, i ta okoliczność nie może przemawiać na korzyść oskarżonego. Opinia psychiatryczna nie przemawia również na korzyść oskarżonego. Biegli nie stwierdzili u niego objawów psychiatrycznych, a jedynie skłonność do nadużywania alkoholu i popełnienia pod jego wpływem czynów agresywnych. Stwierdzili wprawdzie zarówno psychopatyczne rysy charakteru, jak i częściowo obniżoną inteligencję - w granicach ociężałości umysłowej; podkreślili jednak, że "nie upośledza to jego zdolności do różnicowania i rozumienia czynów dobrych od złych i ewentualnej karalności" (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 138 § 1 KKart. 60 § 1art. 234 § 1 KKart. 4 ust. 2art. 66 KKart. 235 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.