I KZ 132/84
PostanowienieIzba Karna1984-09-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo umorzył postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii, nie przeprowadzając pełnego postępowania dowodowego w zakresie oceny okoliczności sprawy dotyczących przestępstwa z art. 186 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie prokuratora jest zasadne. Stwierdził, że sąd stosujący amnestię na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r. musi ustalić i ocenić okoliczności sprawy, które prowadzą do wniosku, że wymierzona kara nie przekroczyłaby 2 lat pozbawienia wolności. W rozpoznawanej sprawie, ze względu na wagę zarzutów (w tym usiłowanie zabójstwa) i postawę oskarżonego uchylającego się od alimentów, należało przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe przed zastosowaniem amnestii.Stan faktyczny
Bogusław M. został oskarżony o popełnienie przestępstw, w tym z art. 148 § 1 k.k. (w zb. z art. 210 § 2 i art. 60 § 1 k.k.) oraz z art. 186 § 2 k.k. (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego). Sąd Wojewódzki w Ł. postanowieniem z dnia 26 lipca 1984 r. umorzył postępowanie w zakresie czynu z art. 186 § 2 k.k. na podstawie ustawy o amnestii. Prokurator zaskarżył to postanowienie, domagając się jego uchylenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Ł. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w celu merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutu z art. 186 § 2 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Halota. Sędziowie: C. Gajewski, W. Ochman (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bogusława M., oskarżonego z art. 186 § 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 26 lipca 1984 r. w kwestii zastosowania amnestii po odczytaniu i wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Ł. w celu jej merytorycznego rozpoznania także w zakresie zarzutu przewidzianego w art. 186 § 2 k.k.Uzasadnienie faktyczneBogusław M. został oskarżony o popełnienie przestępstw określonych w art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 210 § 2 i art. 60 § 1 k.k. oraz w art. 186 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki w Ł. postanowieniem z dnia 26 lipca 1984 r. na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego w zakresie czynu określonego w art. 186 § 2 k.k. wobec zaistnienia warunków do zastosowania ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1984 r.Postanowienie to zaskarżył Prokurator Rejonowy w G., wnosząc o jego uchylenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest zasadne. Należy przede wszystkim rozważyć, czy z okoliczności sprawy wynika, że należałoby orzec za przestępstwo określone w art. 186 § 2 k.k. karę, która uległaby darowaniu. Ocena ta należy jednak do sądu stosującego amnestię przez umorzenie postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 2 powołanej ustawy, wymagają ustalenia i oceny okoliczności sprawy, które prowadzą do wniosku, iż w wypadku wymierzenia kary za przestępstwo, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o amnestii, kara ta nie przekraczałaby 2 lat pozbawienia wolności, a więc podlegałaby darowaniu, podobnie jak i kara ograniczenia wolności. Ustalając i oceniając "okoliczności sprawy", o których mowa w art. 4 ust. 2 powołanej ustawy, należy mieć przede wszystkim na względzie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe oraz wszystkie te przesłanki - określone w ustawie jako "okoliczności sprawy" - które mogą stanowić podstawę do uznania, że mimo górnego zagrożenia ustawowego za dane przestępstwo - przekraczającego 2 lata pozbawienia wolności - wymierzona kara nie przekraczałaby kary w tej wysokości lub też zostałaby wymierzona kara łagodniejszego rodzaju. W każdym wypadku okoliczności te wymagają ustalenia i oceny oraz uzasadnienia przez sąd stosujący amnestię.W rozpoznawanej sprawie w zakresie zarzutu przewidzianego w art. 186 § 2 k.k. i umorzenia postępowania o ten czyn na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii należy przede wszystkim podnieść, że oskarżony został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz Anieli M. wyrokiem zaocznym b. Sądu Powiatowego w Z. z dnia 1 grudnia 1969 r., poczynając od dnia 13 października 1969 r.; natomiast wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 2 października 1969 r. został skazany za usiłowanie jej zabójstwa na karę 12 lat pozbawienia wolności, a za usiłowanie zabójstwa jej córki - na karę 7 lat pozbawienia wolności. Dodać należy, że w wyniku czynu oskarżonego Aniela M. została kaleką.Oskarżony po zwolnieniu z zakładu karnego w lutym 1980 r. do grudnia 1984 r., mimo realnych możliwości, uporczywie uchylał się od płacenia na rzecz Anieli M. zasądzonych od niego alimentów. Oskarżony bowiem pracował dorywczo i zarabiał dziennie około 1.000 zł, alimenty natomiast wynosiły 1.000 zł miesięcznie. Jeżeli więc uwzględni się naganny tryb życia oskarżonego, jego negatywne opinie, dotychczasową karalność oraz postawiony mu także zarzut przewidziany w art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 210 § 2 k.k. - trudno jest bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tej części sprawy uznać, aby z okoliczności sprawy wynikało, że należałoby orzec za przestępstwo określone w art. 186 § 2 k.k. karę, która uległaby darowaniu.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 125/84 1984-07-09Czy sąd pierwszej instancji ma prawo umorzyć postępowanie z mocy amnestii po wydaniu nieprawomocnego wyroku skazującego, jeśli jedna ze stron złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku?
- VI KZP 18/84 1984-06-11Czy oskarżonemu (obrońcy) przysługuje zażalenie na postanowienie sądu o umorzeniu postępowania karnego w trybie art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii z 1984 r. w zakresie przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa?
- VI KZP 33/84 1984-12-28Czy na postanowienie sądu wydane w trybie art. 10 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii, wobec którego prokurator umorzył postępowanie na podstawie przepisów ustawy o amnestii, przysł…
- KZ 7/53 1953-01-24Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii z 1952 r. wymaga ustalenia winy oskarżonego?
- I KZ 133/84 1984-09-21Czy orzeczenie Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie zastosowania amnestii, wydane w składzie jednego sędziego, jest prawidłowe w świetle przepisów Kodeksu postępowania karnego i ustawy o amnestii?
Powołane przepisy
art. 186 § 2 KKart. 148 § 1 KKart. 210 § 2art. 60 § 1 KKart. 4 ust. 2art. 210 § 2 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.