I KZ 133/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Halota. Sędziowie: C. Gajewski, W. Ochman (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Krzysztofa Ł., oskarżonego z art. 11 § 1 w zw. z art. 138 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 7 sierpnia 1984 r. w kwestii zastosowania amnestii i po odczytaniu oraz po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w B. w celu jej merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneKrzysztof Ł. został oskarżony o popełnienie przestępstwa określonego w art. 11 § 1 w zw. z art. 138 § 1 k.k. Sąd Wojewódzki w B. wyrokiem z dnia 9 lutego 1984 r. na podstawie art. 13 § 1 k.k. uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Wyrok ten zaskarżył prokurator i Sąd Najwyższy - wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1984 r. - wyrok Sądu Wojewódzkiego uchylił i sprawę w zakresie zarzutu aktu oskarżenia przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki w B. postanowieniem z dnia 7 sierpnia 1984 r. - na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii - postępowanie karne w stosunku do oskarżonego Krzysztofa Ł. umorzył.Postanowienie to zaskarżył Prokurator Rejonowy w B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w B. w celu jej merytorycznego rozpoznania (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest zasadne.I. W rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy sprawie w zakresie zastosowania amnestii decydujące znaczenie mają przesłanki procesowe. Chodzi bowiem o skład Sądu Wojewódzkiego orzekającego co do zastosowania amnestii. Sąd Wojewódzki bowiem orzekł w składzie jednego sędziego, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 388 pkt 2 k.p.k.). Według art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii, amnestię stosuje sąd właściwy do rozpoznania danej sprawy. Oznacza to, że sądem właściwym jest w tym wypadku sąd właściwy zarówno rzeczowo, jak i miejscowo (art. 10 ust. 4 powołanej ustawy nie miał w rozważanej sytuacji zastosowania). Natomiast postępowanie w sprawach amnestii prowadzi się zgodnie z przepisami obowiązującymi w postępowaniu przed organem, który je prowadzi, jeżeli przepisy ustawy o amnestii nie stanowią inaczej (art. 13). W postępowaniu przed sądem wojewódzkim w wypadku orzekania na posiedzeniu - zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 20 § 1 k.p.k. - sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Żaden bowiem z przepisów powołanej ustawy o amnestii nie stanowi, aby orzekanie przez Sąd Wojewódzki co do amnestii na posiedzeniu (poza wypadkiem określonym w art. 10 ust. 4 ustawy) mogło nastąpić w składzie jednego sędziego. W związku z tym orzeczenie przez Sąd Wojewódzki w składzie jednego sędziego w kwestii zastosowania w sprawie amnestii przez umorzenie postępowania nastąpiło z oczywistą obrazą art. 20 § 1 k.p.k. i uchybienie to jako bezwzględna przyczyna określona w art. 388 pkt 2 k.p.k. stanowi samodzielną podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nienależytej obsady sądu (art. 388 pkt 2 k.p.k.).II. Sąd Najwyższy uchylając wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał, w jakim kierunku należy prowadzić dalsze postępowanie sądowe oraz jakie okoliczności w sprawie, w zakresie zarzutu, wymagają wyjaśnienia i ustalenia oraz ponownej oceny przez Sąd rozpoznający sprawę merytorycznie. Dotyczy to w szczególności kwestii usiłowania dokonania przestępstwa określonego w art. 138 § 1 k.k. oraz kwestii, czy faktycznie nastąpiło dobrowolne odstąpienie oskarżonego od czynu, o którym mowa w art. 13 § 1 k.k., co stanowiło podstawę wyroku Sądu Wojewódzkiego uchylonego przez Sąd Najwyższy. Wyjaśnienie, ustalenie i ocena okoliczności, o których mowa w wyroku Sądu Najwyższego oraz w niniejszym postanowieniu, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego na rozprawie, tym bardziej że przestępstwo zarzucane oskarżonemu zagrożone jest ustawowym wymiarem kary - od 3 lat pozbawienia wolności (art. 11 § 1 w zw. z art. 12 § 1 i art. 138 § 1 k.k.).Umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz. U. Nr 36, poz. 192) w wypadku, gdy czyn zarzucony jest zagrożony dolnym ustawowym wymiarem kary od 3 lat pozbawienia wolności, może nastąpić tylko w sytuacji, jeżeli w sprawie występują takie okoliczności - przedmiotowe i podmiotowe - które uzasadniają z mocy ustawy możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary pozbawienia wolności do wysokości, która uległaby darowaniu. W każdym jednak wypadku wymagają ustalenia, oceny i uzasadnienia te okoliczności, które stanowią podstawę do uznania, iż kara, gdyby została wymierzona z zastosowaniem jej nadzwyczajnego złagodzenia, nie przekraczałaby 2 lat pozbawienia wolności, a tym samym podlegałaby darowaniu.Ze względu na to, że postanowienie Sądu Wojewódzkiego zostało zaskarżone przez prokuratora w zakresie merytorycznym, należało zająć także stanowisko co do przedstawionych w zażaleniu kwestii faktycznych i prawnych, co łącznie z przesłanką określoną w art. 388 pkt 2 k.p.k. skutkuje uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w celu jej merytorycznego rozpoznania w granicach zarzutu aktu oskarżenia.