KZ 7/53

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes K. Bzowski. Sędziowie: J. Potępa (sprawozdawca), M. Szerer. Prokurator: J. Markowicz.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Edmunda W. osk. z art. 39 ust. 2 m.k.k., w związku z zażaleniem tegoż oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 13 grudnia 1952 r., którym umorzono postępowanie karne toczące się przeciw niemu, wyraził następujący pogląd prawny:Akt oskarżenia Prokuratora m. Łodzi zarzucił oskarżonemu popełnienie przestępstwa z art. 39 ust. 2 m.k.k. w ten sposób, iż jako główny mechanik i kierownik energetyki i ruchu Z.P.W. uchylając się od wykonania ciążącego na nim obowiązku przedsiębrania należytych starań o urządzenia techniczne zakładu pogorszył znacznie stan tych urządzeń.Na rozprawie głównej w dniu 12 grudnia 1952 r. Prokurator złożył wniosek o zmianę kwalifikacji czynu zarzuconego oskarżonemu na przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. oraz o umorzenie postępowania przeciw oskarżonemu na zasadzie art. 6 ustawy o amnestii z dn. 22.XI.1952 r., wyrażając pogląd, iż Sąd nie wymierzyłby oskarżonemu kary powyżej jednego roku więzienia.Sąd Wojewódzki, postanowieniem z dnia 13 grudnia 1952 r. ogłoszonym na rozprawie, umorzył postępowanie przeciw oskarżonemu ustalając w uzasadnieniu, iż oskarżony postępowaniem swym wypełnił dyspozycję art. 286 § 1 k.k.Postanowienie to zaskarżył zażaleniem oskarżony wnosząc o jego uchylenie i wydanie postanowienia umarzającego postępowanie w trybie art. 6 ust. 1 ustawy o amnestii z pominięciem ustaleń co do jego winy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Warunkiem zastosowania abolicji przewidzianej w art. 6 ustawy o amnestii z dn. 22.XI.1952 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 309) jest:1)wszczęcie postępowania karnego przeciw oskarżonemu2)wniosek lub zgoda prokuratora na umorzenie postępowania3)stwierdzenie przez sąd, iż kara, jaką należałoby wymierzyć oskarżonemu, nie przekroczyłaby granic kar, które podlegałyby darowaniu z mocy art. 4 powołanej ustawy.Umorzenie postępowania karnego na zasadzie powołanego przepisu powoduje, iż przestępstwo zarzucone oskarżonemu puszcza się w niepamięć i przebacza oraz to, że oskarżony z powodu jego popełnienia nie będzie pociągany do odpowiedzialności karnej.Umorzenie postępowania z mocy amnestii nie jest równoznaczne z uniewinnieniem oskarżonego i nie zaciera faktu, iż przeciwko oskarżonemu toczyło się postępowanie karne, które ewentualnie mogło doprowadzić do skazania. Z tego też powodu, ustawa daje oskarżonemu możność pełnej rehabilitacji stanowiąc w art. 14, iż umorzenie postępowania będzie uchylone, jeżeli osoba, przeciwko której postępowanie się toczyło, oświadczy w terminie miesięcznym od dnia zawiadomienia o umorzeniu postępowania, że żąda jego przeprowadzenia. W postępowaniu tym oskarżony może wykazać swą niewinność.W świetle tych zasad, zbędne jest ustalanie (w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 6 ustawy o amnestii z dn. 22.XI.1952 r.) faktu popełnienia przestępstwa przez oskarżonego i wykazywanie jego winy. Umorzenie postępowania z mocy amnestii może wprawdzie nastąpić także po wydaniu nieprawomocnego wyroku skazującego, ustalającego nieprawomocnie winę oskarżonego, jednak wyrok ten wskutek umorzenia postępowania traci moc prawną, zaś ustalenie winy zawarte w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu nie może być uchylone bez uchylenia tegoż postanowienia.Stwierdzenie winy oskarżonego może być dokonane tylko w wyroku kończącym postępowanie i nie można tego uczynić w postępowaniu, którym postępowanie karne umorzono.Orzeczenie zastosowania środka zabezpieczającego po umorzeniu postępowania z powodu choroby psychicznej oskarżonego jest wyjątkiem pozornym, bowiem w orzeczeniu tym sąd ustala tylko fakt popełnienia czynu przez oskarżonego, a nie jego winę.Wywody zażalenia są więc zasadne.