N 52/69

PostanowienieIzba Cywilna1969-05-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii jest prawidłowe, jeśli nie określa czynu ani kwalifikacji prawnej, a także nie rozważa orzeczenia kary dodatkowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania karnego, uznając, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania. Brak określenia czynu i kwalifikacji prawnej w sentencji postanowienia o umorzeniu jest istotnym uchybieniem. Ponadto, sąd powinien rozważyć orzeczenie kary dodatkowej, zwłaszcza gdy byłaby ona obligatoryjna w przypadku skazania, nawet jeśli ustawa o amnestii daje w tym zakresie swobodę.
Stan faktyczny
Prokurator wniósł akt oskarżenia przeciwko Leopoldowi B. o przestępstwo z ustawy o zwalczaniu alkoholizmu. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie karne na podstawie ustawy o amnestii. Zastępca Prokuratora Generalnego PRL wniósł rewizję, zarzucając sądowi brak określenia czynu i kwalifikacji prawnej w postanowieniu oraz nierozważenie orzeczenia kary dodatkowej. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek rewizyjny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: płk Z. Wizelberg.Sędziowie: ppłk J. Górski (sprawozdawca), płk Z. Furtak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Szpilski.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek wniosku rewizyjnego Zastępcy Prokuratora Generalnego PRL, sprawę Leopolda B., w stosunku do którego postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 25 lipca 1969 r. na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) umorzono postępowanie karne.Zastępca Prokuratora Generalnego PRL w złożonym wniosku rewizyjnym domagał się uchylenia postanowienia Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie i przekazania sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.W uzasadnieniu wniosku Zastępca Prokuratora Generalnego PRL wywodzi, że sąd I instancji: 1) pogwałcił przepisy postępowania, albowiem w sentencji postanowienia nie powołał przepisu ustawy karnej, z którego wynikałoby, o jaki czyn umorzono postępowanie karne przeciwko oskarżonemu; 2) nie orzekł w stosunku do oskarżonego kary dodatkowej utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych.Sąd Najwyższy, w uwzględnieniu wniosku rewizyjnego, postanowił uchylić postanowienie Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 25 lipca 1969 r. i sprawę Leopolda B. przekazać temuż sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:W sprawie przeciwko oskarżonemu Leopoldowi B. prokurator sporządził akt oskarżenia, w którym zarzucił oskarżonemu dopuszczenie się przestępstwa z art. 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434). Sąd I instancji, umarzając w tej sprawie postępowanie karne na mocy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151), nie określił w sporządzonym postanowieniu ani czynu, ani kwalifikacji prawnej czynu, którego dotyczyła decyzja o umorzeniu postępowania karnego. Jest to uchybienie, na które słusznie zwraca uwagę wniosek rewizyjny Zastępcy Prokuratora Generalnego PRL.Niezależnie od powyższego uchybienia natury formalnej, powstają też wątpliwości, czy sąd orzekający rozważył przy ferowaniu zaskarżonego postanowienia kwestię potrzeby i celowości orzeczenia w stosunku do oskarżonego kary dodatkowej utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych. Orzeczenie tej kary byłoby obligatoryjne w razie skazania oskarżonego za zarzucony mu czyn, a to w myśl art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (u oskarżonego stwierdzono we krwi 2,1 ‰ alkoholu).Wprawdzie z treści przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii wynika, że sąd, umarzając na podstawie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy postępowanie karne, ma tylko możność, a nie obowiązek orzeczenia kary dodatkowej, jednakże w wypadku, gdy orzeczenie takiej kary - w razie skazania oskarżonego - byłoby obligatoryjne, sąd powinien zawsze dokładnie rozważyć, czy zrezygnowanie z możliwości określonej w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii jest zasadne, oraz zajęte w tej kwestii stanowisko należycie uzasadnić.Ponieważ zaskarżone postanowienie nie zawiera żadnego uzasadnienia i w związku z tym powstaje wątpliwość, czy sąd I instancji w ogóle zastanawiał się nad celowością i potrzebą orzeczenia w stosunku do Leopolda B. kary dodatkowej utraty prawa prowadzenia pojazdów, przeto należało zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać Sądowi Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 ust. 1art. 3 ust. 1art. 30art. 31 § 1art. 5 ust. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.