V KRN 378/69

WyrokIzba Karna1969-12-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii jest dopuszczalne w przypadku spraw zakończonych prawomocnym orzeczeniem, a jeśli tak, to jakie są jego skutki w odniesieniu do kar dodatkowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umorzenie postępowania karnego na podstawie ustawy o amnestii nie jest dopuszczalne w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem, ponieważ przepis dotyczący umorzenia ma charakter ujemnej przesłanki procesowej wyłączającej możliwość prowadzenia procesu. Do spraw zakończonych prawomocnym orzeczeniem stosuje się przepis przewidujący darowanie kar prawomocnie orzeczonych. Umorzenie postępowania w takim przypadku przekreśla możliwość wykonania prawomocnie wymierzonej kary dodatkowej, co jest sprzeczne z prawem.
Stan faktyczny
Jan G. został skazany za przestępstwo związane z alkoholizmem. Sąd Wojewódzki uchylił wyrok Sądu Powiatowego i skazał go na karę aresztu z warunkowym zawieszeniem wykonania oraz utratę prawa jazdy. Następnie Sąd Powiatowy, stosując ustawę o amnestii, umorzył postępowanie karne. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów ustawy o amnestii.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego w Kościanie i darował oskarżonemu karę aresztu oraz nieściągnięte koszty sądowe na mocy ustawy o amnestii.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner. Sędziowie: S. Dąbrowski (sprawozdawca), Z. Kubec.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana G., oskarżonego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w Kościanie z dnia 24 lipca 1969 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżone postanowienie;2. z mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) darował oskarżonemu Janowi G. karę 6 miesięcy aresztu, wymierzoną mu warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 4 lat wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu - jako rewizyjnego - z dnia 8 maja 1969 r. za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), oraz nie ściągnięte koszty sądowe.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Kościanie z dnia 21 grudnia 1968 r. Jan G. skazany został za przestępstwo z art. 230 § 1 k.k. na karę 1 roku więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres czterech lat i z orzeczeniem utraty - z mocy art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) - prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. Na skutek rewizji prokuratora i oskarżonego Jana G. sprawę rozpoznał Sąd Wojewódzki w Poznaniu i wyrokiem z dnia 8 maja 1969 r. wyrok Sądu Powiatowego uchylił, uznał oskarżoego Jana G. za winnego przestępstwa z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) i skazał go na karę 6 miesięcy aresztu z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres czterech lat i z orzeczeniem utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat z mocy art. 31 § 1 tej ustawy.W dniu 24 lipca 1969 r. Sąd Powiatowy w Kościanie rozpoznał tę sprawę w kwestii zastosowania ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. i postanowieniem umorzył postępowanie karne w tej sprawie, wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 2 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy.Od powyższego postanowienia Sądu Powiatowego w Kościanie z dnia 24 lipca 1969 r. Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Jana G., zarzucając obrazę przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 151) przez umorzenie postępowania karnego w stosunku do Jana G. w sprawie o przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) na podstawie tych przepisów, mimo że sprawa ta została już przedtem rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem.W konkluzji rewizja nadzwyczajna wnosi:1) o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Powiatowego w Kościanie;2) darowanie z mocy przepisu art. 2 ust. 1 tej ustawy o amnestii Janowi G. kary 6 miesięcy aresztu, wymierzonej mu warunkowym zawieszeniem wykonania na cztery lata wyrokiem Sąd Wojewódzkiego w Poznaniu - jako rewizyjnego - z dnia 8 maja 1969 r. za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zaskarżone postanowienie zostało wydane z obrazą art. 2 ust. 1 i ust. 2, a w szczególności z obrazą przepisu ujętego w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) ma charakter ujemnej przesłanki procesowej, wyłączającej możność prowadzenia procesu karnego, nie może więc odnosić się do spraw zakończonych już prawomocnym orzeczeniem. Do spraw tych odnosi się przepis ujęty w zdaniu drugim ustępu 1 art. 2 tej ustawy o amnestii, przewidujący darowanie kar prawomocnie orzeczonych. Zakres działania tego przepisu ogranicza przepis punktu 2 art. 2 tej ustawy stanowiący, że prawomocnie orzeczone kary dodatkowe, w tym także dodatkowa kara utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych, ulegają wykonaniu.Umorzenie więc postępowania karnego w stosunku do oskarżonego Jana G. na podstawie powołanych w zaskarżonym postanowieniu przepisów abolicyjnych, zawartych w ustawie z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii, przekreśla możność wykonania prawomocnie wymierzonej mu kary dodatkowej w postaci utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych i w rezultacie powoduje skutki sprzeczne z prawem na skutek zastosowania w niniejszym wypadku abolicji w zakresie szerszym, niż przewiduje to powyższa ustawa.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 28 § 1art. 394art. 2 ust. 1art. 230 § 1 KKart. 31 § 1art. 1 pkt 1art. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.