V KRN 28/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty. Sędziowie: Z. Kubec (sprawozdawca), J. Szamrej.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zygmunta H., oskarżonego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) oraz art. 134 d.k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 17 listopada 1969 r.,uchylił w całości zaskarżony wyrok i wyrok Sądu Powiatowego w Śremie z dnia 20 maja 1969 r. i umorzył postępowanie karne w stosunku do oskarżonego Zygmunta H. na zasadzie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) w części dotyczącej przestępstwa z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. a na podstawie art. 5 ust. 1 tejże ustawy o amnestii w części dotyczącej przestępstwa z art. 134 d.k.k.;kosztami postępowania karnego obciążył Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneZygmunt H. skazany został wyrokiem Sądu Powiatowego w Śremie z dnia 20 maja 1969 r. za to, że:1) w dniu 14 marca 1969 r. w S., będąc w stanie nietrzeźwości, prowadził samochód marki "Warszawa", za co na zasadzie art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) wymierzono mu 5.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej na więzienie, przyjmując 100 zł jako równoważnik 1 dnia więzienia, a na podstawie art. 31 § 1 tej samej ustawy orzeczono mu utratę prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku i 6 miesięcy.2) w tym samym czasie, miejscu i okolicznościach wręczył funkcjonariuszowi MO Zdzisławowi J. zwitek banknotów po 500 zł w celu skłonienia go do odstąpienia od wszczynania postępowania w związku z prowadzeniem przez niego w stanie nietrzeźwości samochodu osobowego ulicami miasta, za co na mocy art. 134 d.k.k. wymierzono mu karę 10 miesięcy więzienia i 4.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na więzienie, licząc 100 zł jako odpowiednik 1 dnia więzienia.Jako łączną karę grzywny sąd wymierzył oskarżonemu 7.000 zł z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na więzienie, przyjmując 100 zł jako równoważnik 1 dnia więzienia.Wykonanie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności sąd zawiesił warunkowo na okres 3 lat.Sąd orzekł również w kwestii kosztów postępowania.Z powodu rewizji wniesionej od tego wyroku przez obrońcę oskarżonego sprawę rozpoznał Sąd Wojewódzki w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 17 listopada 1969 r. uchylił wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej oraz w części skazującej Zygmunta H. za przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) i w tej ostatniej części na zasadzie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) postępowanie karne umorzył, a następnie uchylił również wyrok w części skazującej oskarżonego z art. 134 d.k.k. i w tej części na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) również umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa.Dalej, Sąd rewizyjny zmienił wyrok Sądu I instancji przez orzeczenie względem oskarżonego utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku.Ponadto Sąd ten orzekł dosłownie, jak następuje:"IV. W pozostałej części z wyłączeniem opłaty sądowej utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;V. Zasądza od skazanego Zygmunta H. na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego i wymierza mu opłatę sądową za obie instancje w kwocie 600 zł, uchylając orzeczenie o wymierzeniu opłaty sądowej w zaskarżonym wyroku".Prokurator Generalny PRL zaskarżył wyrok Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu, zarzucając temu wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na tym, że Sąd rewizyjny, umarzając wszczęte przeciwko oskarżonemu Zygmuntowi H. postępowanie karne na zasadzie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) w części dotyczącej przestępstwa abolicyjnego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), a na podstawie art. 5 ust. 1 tej samej ustawy o amnestii w części odnoszącej się do czynu z art. 134 d.k.k., zasądził od niego koszty sądowe oraz orzekł o zmianie wyroku Sądu I instancji w orzeczeniu o karze dodatkowej utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych; Prokurator wnosił w związku z tym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania karnego w stosunku do oskarżonego Zygmunta H. na zasadzie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) w części dotyczącej przestępstwa z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r., a na podstawie art. 5 ust. 1 tej samej ustawy o amnestii - w części dotyczącej przestępstwa z art. 134 d.k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, jako wydany z obrazą przepisów prawa materialnego, nie może się utrzymać.Zmiana przez instancję rewizyjną orzeczenia Sądu I instancji o utracie prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych jest oczywiście błędna w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii, który zasadnie został przyjęty w zaskarżonym wyroku jako podstawa umorzenia wszczętego w stosunku do oskarżonego Zygmunta H. postępowania o przestępstwo abolicyjne z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r.W myśl art. 2 ust. 2 powyższej ustawy o amnestii tylko prawomocne orzeczenie o utracie prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych podlega wykonaniu. W konkretnym wypadku sytuacja taka nie zachodziła.W zaskarżonym wyroku zastosowano także właściwą podstawę prawną (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii) umorzenia postępowania karnego w stosunku do oskarżonego o czyn z art. 134 d.k.k. przyjmując, że okoliczności sprawy wskazują na to, iż grzywna, jaką należałoby - obok kary pozbawienia wolności - wymierzyć z art. 134 d.k.k., nie powinna przekroczyć kwoty 2.000 zł. Umorzenie postępowania zarówno na zasadzie art. 5 ust. 1, jak i na mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) wyłącza możność jednoczesnego orzeczenia kosztów sądowych. Odpowiednią zatem część zaskarżonego wyroku należało również uznać za wadliwą.Umorzenie bowiem toczącego się postępowania na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii jest aktem abolicji, której istota polega m.in. na zakazie dalszego prowadzenia wszczętego postępowania karnego i tym samym wydania innego orzeczenia poza orzeczeniem o umorzeniu postępowania.Takie same skutki procesowe pociąga za sobą zastosowanie art. 5 ust. 1 tejże ustawy o amnestii, przy czym możliwe są w takim wypadku tylko ograniczenia przewidziane w art. 5 ust. 2 tej ustawy.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego w Śremie z dnia 20 maja 1969 r. i umorzył postępowanie karne w stosunku do oskarżonego Zygmunta H.: na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii - w części dotyczącej przestępstwa określonego w art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, a na podstawie art. 5 ust. 1 tejże ustawy o amnestii - w części dotyczącej przestępstwa określonego w art. 134 d.k.k.