VI KZP 53/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: R. Bodecki (sprawozdawca), J. Bratoszewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdzisława K., oskarżonego z art. 222 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Katowicach - postanowieniem z dnia 29 listopada 1983 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy osoba fizyczna, która nie ma uprawnienia w zakresie handlu wewnętrznego wydanego w trybie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności przez jednostki gospodarki nie uspołecznionej (Dz. U. Nr 27, poz. 158), może być podmiotem przestępstwa określonego w art. 222 k.k., jeżeli nabywa od innej osoby - też nie mającej takiego uprawnienia - towary w ilościach oczywiście niewspółmiernych do własnych potrzeb po to, by odsprzedać je następnie z zyskiem, czy też cytowany przepis ma zastosowanie tylko w razie nabycia towarów w krajowym przedsiębiorstwie handlu detalicznego?2. Czy jednorazowe nabycie - w celu odsprzedaży z zyskiem - towaru w ilościach oczywiście niewspółmiernych do potrzeb własnych konsumenta może świadczyć o «gromadzeniu» (art. 222 k.k.)?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści art. 222 k.k. wynika, że przewidziana w tym przepisie odpowiedzialność karna zachodzi wtedy, gdy osoba nie mająca uprawnień handlowych gromadzi w celu odsprzedaży z zyskiem towary w ilościach oczywiście niewspółmiernych do potrzeb własnych jako konsumenta. Występek ten jest przestępstwem formalnym i podstawowym jego znamieniem jest gromadzenie towaru w wymienionym celu. Przez tę "czynność czasownikową" (tj. gromadzenie), jak to ustalono już w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. wyrok z dnia 15 lutego 1974 r. - III KR 288/73, OSNPG 1974, z. 7, poz. 83), rozumieć należy nabywanie towarów w większych ilościach i przechowywanie ich przez pewien czas, aby z naruszeniem normalnego obrotu znajdowały się one w dyspozycji sprawcy, który może je bądź magazynować w celu wykorzystania w przyszłości, bądź też zbyć je przy wykorzystaniu aktualnej koniunktury. Oczywiste jest, że najczęściej dotyczyć to może towarów szczególnie trudno dostępnych na rynku.Artykuł 222 k.k. nie zawiera żadnych postanowień wskazujących na to, że gromadzone towary muszą pochodzić z określonego źródła lub że sprawca musi wejść w posiadanie owych towarów w wyniku wielokrotnego ich nabycia. Wynika z tego, że jednorazowe nabycie twarów od osoby nie mającej uprawnień handlowych, w ilości i w celu określonym w art. 222 k.k., może także stanowić "gromadzenie" w rozumieniu tego przepisu.