II CR 305/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Żyznowski. Sędziowie SN: H. Ciepła, Z. Marmaj (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Zbigniewa J. przeciwko Komunalnemu Przedsiębiorstwu Remontowo-Budowlanemu w T. o zapłatę na skutek rewizji pozwanego Przedsiębiorstwa w Trzebiatowie od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 31 maja 1983 r.oddalił rewizję oraz wniosek pozwanego Komunalnego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego w Świnoujściu o przyznanie kosztów instancji rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od Komunalnego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego w Ś. i Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego w T. solidarnie na rzecz powoda kwotę 34.186 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Podstawą wyroku stały się następujące ustalenia i wnioski Sądu:W dniu 25.V.1981 r. Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w Ś. zleciło powodowi wykonanie prac remontowych (elewacyjnych) w Szkole Podstawowej w R. W lipcu tego roku te same strony zawarły podobną umowę na wykonanie analogicznych prac w budynku mieszkalnym w T. Rozliczenie wykonanych robót i należności za nie wykazało, iż powodowi należy się - prócz tego, co zostało już wypłacone - suma 34.186 zł. Należność ta podlega zasądzeniu od obu pozwanych z mocy § 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie wykonania ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 170). Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwa utworzone w wyniku podziału odpowiadają solidarnie za zobowiązania przedsiębiorstwa ulegającego podziałowi. Pozwane Przedsiębiorstwo w K. powstało w następstwie podziału Komunalnego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego w Ś., odpowiada więc na równi z nim za wszelkie zobowiązania.Wyrok powyższy zaskarżyło rewizją pozwane Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w T. Zdaniem skarżącego wyrok zapadł z naruszeniem § 41 i § 42 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r., solidarna odpowiedzialność bowiem nowo utworzonego przedsiębiorstwa mogłaby wchodzić w grę wówczas, gdyby nastąpił także podział składników majątkowych, wierzytelności i zobowiązań, co w odniesieniu do skarżącego nie miało miejsca. Skarżący przejął tylko produkcję budowlano-montażową i tym samym solidarna odpowiedzialność mogłaby wchodzić w grę w odniesieniu do tego składnika majątkowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał powyższą rewizję za nieuzasadnioną i zważył, co następuje:Umowy o wykonanie prac remontowych w budynku szkoły podstawowej w R. oraz w budynku mieszkalnym w T. zostały zawarte w maju i w lipcu 1981 r. W owym czasie istniało na tym terenie jedno Komunalne Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w Ś., mające swoje bazy i grupy robót w różnych miejscowościach, w tym w T. Zanim roboty objęte wymienionymi umowami zostały rozliczone, decyzją Wojewody Szczecińskiego nr 8/82 z dnia 10.III.1982 r. Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w T. zostało podzielone na dwa odrębne przedsiębiorstwa i z dniem 1.IV.1982 r. utworzono ponadto Komunalne Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w T. Zgodnie z wymienionym zarządzeniem Wojewody utworzone w następstwie podziału Komunalne Przedsiębiorstwo w T. przejęło jednostki organizacyjne produkcji budowlano-montażowej działające na terenie T., G. i K.P., zakłady i inne jednostki produkcji pomocniczej oraz usług zlokalizowane w T. oraz komórki i stanowiska pracy zarządu przedsiębiorstwa istniejące w oddziale przedsiębiorstwa w T. (§ 3 zarządzenia). Przedsiębiorstwo T. przejęło także różne fundusze, materiały, zakłady itp. (§ 5 zarządzenia).Stosownie do postanowień § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie wykonania ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 170) przedsiębiorstwa utworzone w wyniku podziału odpowiadają solidarnie za zobowiązania przedsiębiorstwa ulegającego podziałowi. Wymieniony przepis więc ma zastosowanie w sprawie niniejszej, w której chodzi o odpowiedzialność wobec osób trzecich za zobowiązania Komunalnego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego w Ś. powstałe przed dniem 1.IV.1982 r., tzn. przed podziałem tego przedsiębiorstwa. Zarzut rewizji, iż w sprawie niniejszej ma zastosowanie przepis § 41 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów, jest chybiony. Przepis ten stanowi, że organ decydujący o podziale przedsiębiorstwa powołuje komisję dokonującą podziału mienia, wierzytelności i zobowiązań. Ostatnio wymieniony przepis nie uchyla i nie zmienia normy wynikającej z § 40 rozporządzenia i ma znaczenie tylko dla wzajemnych rozliczeń między tymi przedsiębiorstwami. Przepis ten nie wpływa natomiast na zakres odpowiedzialności przedsiębiorstw powstałych w wyniku podziału jednego przedsiębiorstwa państwowego za zobowiązania względem osób trzecich powstałe przed dniem podziału uprzednio istniejącego przedsiębiorstwa.Oznacza to, że Komunalne Przedsiębiorstwo Remontowo-Budowlane w T. ponosi solidarnie wespół z Komunalnym Przedsiębiorstwem Remontowo-Budowlanym w Ś. odpowiedzialność wobec osób trzecich za zobowiązania ostatnio wymienionego przedsiębiorstwa powstałe przed dniem jego podziału.Zobowiązania te podlegają rozliczeniu w sposób określony w § 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie wykonania ustawy o przedsiębiorstwach państwowych ewentualnie w drodze postępowania arbitrażowego.Z tych przyczyn i na mocy art. 387 k.p.c. rewizja podlega oddaleniu. Oddaleniu podlega także wniosek Komunalnego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego w Ś. o zasądzenie kosztów procesu od drugiego z pozwanych, który wniósł rewizję, jako że stosownie do dyspozycji art. 98 k.p.c. koszty te mogą być zasądzone tylko od przeciwnika procesowego, a takim skarżący nie był.