VI KZP 19/83

UchwałaIzba Karna1983-07-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżyciel posiłkowy może wnieść rewizję od wyroku skazującego, która kwestionuje ustalenie sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku dotyczące przyczynienia się pokrzywdzonego do wypadku?
Ratio decidendi
Przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują możliwości wniesienia przez oskarżyciela posiłkowego rewizji skierowanej wyłącznie przeciwko uzasadnieniu wyroku. Środek odwoławczy, jakim jest rewizja, może być skierowany jedynie przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w części dyspozytywnej wyroku. Przyczynienie się pokrzywdzonego do przestępstwa nie stanowi elementu wyroku, lecz okoliczność wpływającą na wymiar kary, która powinna być omówiona w uzasadnieniu.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Kaliszu przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności wniesienia przez oskarżyciela posiłkowego rewizji od wyroku skazującego. Rewizja miałaby kwestionować ustalenie sądu rejonowego zawarte w uzasadnieniu, że pokrzywdzony przyczynił się do wypadku w stopniu co najmniej równym. Sprawa dotyczyła oskarżonego z art. 145 § 2 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi, że wniesienie rewizji przez oskarżyciela posiłkowego skierowanej wyłącznie przeciwko uzasadnieniu wyroku nie jest dopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak. Sędziowie: H. Kwaśny (sprawozdawca), M. Mizio.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zenona A., oskarżonego z art. 145 § 2 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Kaliszu, postanowieniem z dnia 22 marca 1983 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy jest dopuszczalne wniesienie rewizji przez oskarżyciela posiłkowego od wyroku skazującego za czyn określony w art. 145 § 2 k.k., która kwestionuje ustalenie sądu rejonowego zawarte w uzasadnieniu wyroku, że pokrzywdzony przyczynił się do wypadku w stopniu co najmniej równym?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepisy aktualnie obowiązującego kodeksu postępowania karnego nie stwarzają możliwości wniesienia rewizji przez oskarżyciela posiłkowego, skierowanej wyłącznie przeciwko uzasadnieniu wyroku.Przedmiotem środka odwoławczego - zgodnie z art. 374 § 3 k.p.k. - może być "jedynie rozstrzygnięcie" zawarte w orzeczeniu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie takie w świetle art. 360 k.p.k. znajduje się w części dyspozytywnej wyroku. W związku z tym, że rozstrzygnięcie, o którym mówi art. 374 § 3 k.p.k., znajduje się tylko w tej części wyroku, należy przyjąć, że również rewizja może być złożona wyłącznie od części dyspozytywnej wyroku.Granice rewizji oskarżyciela posiłkowego określa art. 395 k.p.k. stanowiący jednoznacznie, że ma on prawo do zaskarżenia wyroku w części dotyczącej orzeczenia o winie.Orzeczenie o winie, będące "rozstrzygnięciem", o którym traktuje art. 374 § 3 k.p.k., znajduje się w części dyspozytywnej wyroku. Jest ono także "rozstrzygnięciem sądu" w rozumieniu art. 360 § 1 pkt 5 k.p.k., które w wypadku wyroku skazującego powinno także zawierać - zgodnie z art. 360 § 2 pkt 1. k.p.k. - "dokładne ustalenie czynu przypisanego oskarżonemu". W celu spełnienia wymagań określonych w art. 360 § 2 k.p.k. należy zwłaszcza przytoczyć w wyroku okoliczności należące do znamion przestępstwa, z których wynika postać winy i kwalifikacja prawna czynu, a w razie zaistnienia określonych warunków należy wskazać także takie okoliczności, które z mocy ustawy mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie o winie sprawcy (np. działanie w obronie koniecznej, stanie wyższej konieczności lub stanie ograniczonej poczytalności w stopniu znacznym).Przyczynienie się pokrzywdzonego do zaistnienia przestępstwa w komunikacji drogowej nie stanowi okoliczności wpływającej na postać winy lub kwalifikację prawną czynu sprawcy. Nie jest to także okoliczność mogąca mieć wpływ z mocy ustawy na orzeczenie w zakresie winy (tj. postać winy lub kwalifikację prawną). Przyczynienie się pokrzywdzonego do zaistnienia przestępstwa nie mieści się w ustawowym pojęciu: "ustalenie czynu przypisanego", a zatem nie stanowi elementu wyroku (art. 360 § 1 i 2 k.p.k.), lecz jedynie okoliczność, która może wpływać na stopień winy sprawcy i mieć wpływ na wymiar kary i w związku z tym - zgodnie z dyspozycją art. 372 § 2 k.p.k. - powinna być przytoczona i omówiona w uzasadnieniu wyroku.Mając te rozważania na względzie, należy stwierdzić, że w sytuacji przedstawionej w pytaniu oskarżyciel posiłkowy nie może wnieść rewizji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 § 2 KKart. 390 § 1 KPKart. 374 § 3 KPKart. 360 KPKart. 395 KPKart. 360 § 1 pkt 5 KPKart. 360 § 2 pkt 1art. 360 § 2 KPKart. 360 § 1art. 372 § 2 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.