Rw 548/83

WyrokIzba Cywilna1983-08-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary degradacji obok kary pozbawienia praw publicznych stanowi naruszenie prawa materialnego, gdy kara pozbawienia praw publicznych obejmuje utratę stopnia wojskowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary degradacji obok kary pozbawienia praw publicznych stanowi naruszenie prawa materialnego, ponieważ kara pozbawienia praw publicznych obejmuje utratę stopnia wojskowego, co czyni karę degradacji zbędną i powtarzalną. W związku z tym, sąd zobowiązany jest do orzeczenia tylko jednej z tych kar, a w przypadku skazania za zbiegające się przestępstwa, wymierzyć jako karę łączną tylko karę pozbawienia praw publicznych.
Stan faktyczny
Leszek K. został skazany za przestępstwo z art. 208 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę, pozbawienie praw publicznych i degradację. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez orzeczenie kary degradacji obok kary pozbawienia praw publicznych. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i uwzględnił rewizję.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie podstawy prawnej orzeczonej kary pozbawienia praw publicznych na art. 49 ust. 3 dekretu o stanie wojennym i uchylił karę degradacji.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Juszczak, płk E. Zawiłowski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 1983 r. na rozprawie sprawy Leszka K., nieprawomocnie skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 208 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 2 i 3, art. 40 § 2, art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1, art. 76 § 2 i art. 296 § 2 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat, 30.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 1 roku i degradacji oraz oddanego w okresie próby pod dozór kuratora, z powodu rewizji wniesionej przez podprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 maja 1983 r.:uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok w sprawie Leszka K. przez poprawienie podstawy prawnej orzeczonej kary pozbawienia praw publicznych - na art. 49 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) i uchylenie kary degradacji orzeczonej na podstawie art. 296 § 2 k.k. (...)Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora z powodu naruszenia przez sąd prawa materialnego - art. 296 k.k. wskutek wymierzenia oskarżonemu kary degradacji obok orzeczonej kary dodatkowej - pozbawienia praw publicznych.Podnosząc ten zarzut, skarżący wnosił w rewizji o zmianę wyroku przez uchylenie wymierzonej oskarżonemu kary degradacji. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, po wysłuchaniu na rozprawie przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego rewizję, rozważył, co następuje:Rewizja prokuratora słusznie zarzuciła sądowi pierwszej instancji, że wymierzenie oskarżonemu obok kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych drugiej dodatkowej - degradacji stanowi naruszenie prawa materialnego - art. 296 k.k. Zważyć bowiem należy, że w myśl art. 39 k.k. kara pozbawienia praw publicznych obejmuje m.in. utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowca, a więc powoduje takie same skutki jak kara degradacji orzeczona na podstawie art. 296 k.k. W związku z tym wymierzenie pierwszych z tych kar na podstawie art. 49 k.k. eliminuje możliwość orzeczenia za to samo przestępstwo kary degradacji na podstawie art. 296 k.k., a w wypadku skazania za zbiegające się przestępstwa na obie te kary sąd zobowiązany jest - w myśl art. 299 § 1 k.k. - wymierzyć jako karę łączną tylko karę pozbawienia praw publicznych.Mając to na względzie, należałoby uznać rewizję prokuratora za w pełni zasadną i postąpić zgodnie z zawartymi w niej wnioskami.Chodzi jednak o to, że niezależnie od wspomnianego uchybienia sąd orzekł w stosunku do oskarżonego Leszka K. karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na niewłaściwej podstawie. Przyjmując słusznie, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa z niskich pobudek w okresie obowiązywania stanu wojennego, sąd zobowiązany był - stosownie do art. 49 ust. 3 powołanego dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym - pozbawić go praw publicznych na określony czas na podstawie tego przepisu ustawy szczególnej, a nie orzekać tę karę na podstawie ogólnego przepisu o charakterze fakultatywnym, jakim jest art. 40 § 2 k.k.Uwzględniając zatem rewizję prokuratora, należało zmienić zaskarżony wyrok także przez poprawienie podstawy prawnej wymierzonej oskarżonemu kary dodatkowej - pozbawienia praw publicznych (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 208 KKart. 36 § 2art. 40 § 2art. 73 § 1art. 74 § 1art. 76 § 2art. 296 § 2 KKart. 49 ust. 3art. 296 KKart. 39 KKart. 49 KKart. 299 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.