I KR 74/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rybicki. Sędziowie: C. Gajewski, L. Jax (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Pryba.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 2 maja 1983 r. sprawy Marka J. i innych, oskarżonych z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 266 § 1 i 3, art. 199 § 1, art. 205 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w R. z dnia 11 listopada 1982 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że co do oskarżonego Marka J.:a) uchylił orzeczenie o wymiarze kary łącznej,b) uniewinnił tego oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w pkt 7 (aktu oskarżenia) (...).Uzasadnienie faktycznePrzed Sądem Wojewódzkim w R. Marek J. odpowiadał jako oskarżony o następujące czyny:1) w okresie od dnia 18 października do dnia 16 grudnia 1977 r. w R., jako instruktor Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi wyłudził 122.160 zł na szkodę banku spółdzielczego, tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 201 i 200 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k.;2) w dniu 8 grudnia 1977 r. w R., działając w charakterze, jak opisano wyżej w pkt 1, wspólnie i w porozumieniu z Mirosławem P. wyłudził łącznie 105.109 zł na szkodę Urzędu Wojewódzkiego w R., tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 201 i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k.;3) jesienią 1977 r. w P., jako instruktor Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego w R., w związku z wykonywaniem czynności służbowych zażądał od Jana S. korzyści majątkowej w wysokości 40.000 zł, tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 239 § 2 k.k.;4) w ciągu lat 1977 i 1978 w R. udzielił kierownikowi Działu Agrotechnicznego Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego Andrzejowi K. korzyści majątkowej w łącznej wysokości 8.500 zł w zamian za podpisanie przez tego wniosków o wypłatę nienależnych dotacji na rozwój produkcji ogrodniczej dla Mirosława P. i Jana C., tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 241 § 1 k.k.;5) latem 1977 r. w R., jako instruktor Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego w R., przyjął od Mirosława P. korzyść majątkową w wysokości 10.000 zł i cztery koniaki wartości około 10.000 zł, w zamian za zobowiązanie się do załatwienia w Urzędzie Gminy w K. formalności związanych z wydzierżawieniem gruntu przez Stanisława S., tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 239 § 1 k.k.;6) w dniu 4 lipca 1977 r. w R. w celu użycia za autentyczne podrobił świadectwo wykwalifikowanego ogrodnika sadownika na nazwisko Mirosława P., podczas gdy tenże nie był słuchaczem kursu rolniczego, tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 265 § 1 k.k.;7) we wrześniu 1977 r. w R. przywłaszczył sobie 200 sztuk drzew jabłoni wartości około 10.000 zł na szkodę Jana S., tj. o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 204 § 1 k.k.Wyrokiem z dnia 11 listopada 1982 r. wymieniony na wstępie Sąd Wojewódzki uznał tego oskarżonego za winnego popełnienia czynów opisanych wyżej w pkt 1, 2, 4, 6, 7, a uniewinnił od popełnienia czynów opisanych w pkt 3 i 5.Wyrok ten został zaskarżony przez obrońców oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Oskarżony Marek J. rzeczywiście został w toku postępowania przygotowawczego przesłuchany po raz pierwszy w charakterze podejrzanego przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów. Sąd Wojewódzki miał to na względzie i do zagadnienia tego ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew twierdzeniom zawartym w rewizji oskarżonego, stanowisko Sądu Wojewódzkiego należy uznać za słuszne, a w szczególności zostały w danym wypadku spełnione warunki, o których jest mowa w art. 276 § 1 k.p.k. Oczywiście, okoliczność, czy w konkretnej sytuacji zachodzi "wypadek nie cierpiący zwłoki" w rozumieniu art. 276 § 1 k.p.k., jest sprawą ocenną, przy czym oceny, czy taki wypadek zachodzi, należy do organów prowadzących postępowanie przygotowawcze, które muszą mieć na względzie m.in. możliwość wcześniejszego porozumienia się osoby, która będzie przesłuchiwana, ze świadkami lub innymi osobami uczestniczącymi w przestępstwie, co może grozić porozumieniem się tych osób i utrudnieniem w ten sposób dotarcia do prawdy. Ze względu na to, że w danym wypadku sytuacja taka niewątpliwie zachodziła, na co zresztą pośrednio wskazuje okoliczność, iż pierwsze przesłuchanie rozpoczęto o godz. 16.25, brak podstaw do skutecznego negowania, że warunek przewidziany w art. 276 § 1 k.p.k. został spełniony. Należy podkreślić też, że protokół zaczyna się od słów: "w dniu dzisiejszym przedstawiono mi ustnie zarzut o to, że (...)", co świadczy o tym, iż Marek J. został przed przesłuchaniem poinformowany o treści zarzutu. Spełnione więc zostało także dalsze wymaganie przewidziane przez art. 276 § 1 k.p.k. Ponadto następnego dnia (25 września 1980 r.) Prokurator Rejonowy w R. wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów, a więc zachowany został termin przewidziany w art. 276 § 2 k.p.k., przy czym wydanie tego postanowienia dowodzi, że prokurator uznał przesłuchanie Marka J. w charakterze podejrzanego za zasadne. Wobec tego - wbrew twierdzeniom zawartym w rewizji - nie zachodziły przeszkody do ujawnienia protokołu w toku przewodu sądowego (...).