III PO 1/84

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1983-10-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spór zbiorowy dotyczący wypłaty nagród z funduszu produkcyjnego, który obejmuje tylko jeden zakład pracy wchodzący w skład większego kombinatu, należy uznać za spór zakładowy, czy ponadzakładowy?
Ratio decidendi
Spór zbiorowy, który obejmuje tylko jeden zakład pracy, nawet jeśli wchodzi on w skład większego kombinatu, należy uznać za spór zakładowy. O charakterze sporu zbiorowego decyduje okoliczność, czy obejmuje on jeden zakład pracy, czy też więcej zakładów. W przypadku sporu zakładowego właściwym do jego rozstrzygnięcia jest kolegium arbitrażu społecznego przy właściwym miejscowo okręgowym sądzie pracy i ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
NSZZ Pracowników Zakładów Górniczych w Lubinie złożył wniosek o rozpatrzenie sporu zbiorowego z Dyrekcją Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi w Lubinie. Spór dotyczył przeznaczenia części funduszu produkcyjnego na inne cele niż dodatkowe wynagrodzenie dla pracowników za okres od września do grudnia 1981 r. Spór obejmował tylko Zakłady Górnicze w Lubinie, podczas gdy pracownicy innych zakładów Kombinatu zgodzili się z decyzją dyrektora.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zarządził przekazanie wniosku o rozpatrzenie sporu zbiorowego według właściwości Kolegium Arbitrażu Społecznego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaZarządzam przekazanie według właściwości Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Okręgowym Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wniosku NSZZ Pracowników Zakładów Górniczych w Lubinie o rozpatrzenie sporu zbiorowego z Dyrekcją Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi w Lubinie na tle wypłaty nagród z funduszu produkcyjnego za wrzesień, październik, listopad i grudzień 1981 r.Uzasadnienie faktyczneJak wynika z treści wniosku, spór wywołany decyzją dyrektora Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi w Lubinie o przeznaczeniu części funduszu produkcyjnego tworzonego w trybie przepisów uchwały nr 199 Rady Ministrów z dnia 11 września 1981 r. na inne cele niż dodatkowe wynagrodzenie dla pracowników, obejmuje tylko jeden zakład pracy wchodzący w skład Kombinatu, mianowicie Zakłady Górnicze w Lubinie. Pracownicy bowiem innych zakładów tego Kombinatu zgodzili się z decyzją dyrektora. A zatem sprawa objęta wnioskiem stanowi w świetle art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych spór zakładowy, a nie spór ponadzakładowy. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że o charakterze sporu zbiorowego (zakładowy czy ponadzakładowy) decyduje okoliczność, czy spór obejmuje jeden zakład pracy czy też więcej zakładów. W tym drugim wypadku spór jako "wykraczający poza sprawy jednego zakładu" jest sporem ponadzakładowym. O charakterze sporu zbiorowego nie decydują natomiast inne okoliczności, w szczególności takie, jak - czy przedmiot sporu występującego w jednym może zainteresować pracowników innych zakładów pracy, bądź też że kierownik zakładu pracy nie jest właściwy do rozwiązania sporu zbiorowego.Ta ostatnia okoliczność, która wystąpiła również w niniejszej sprawie określa jedynie, że nie może być on stroną sporu zakładowego, lecz inny właściwy organ (vide art. 33 ustawy o związkach zawodowych), w niniejszej sprawie dyrektor Kombinatu. Za takim rozumieniem pojęcia sporu zakładowego przemawia też treść art. 35 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych, w świetle której orzeczenie kolegium arbitrażu społecznego w razie braku odmiennego zastrzeżenia stron wiąże strony sporu, czyli w zakładowym sporze - bez względu na to, kto występował jako właściwy organ po stronie administracji - nie wiąże związków zawodowych innych zakładów pracy i w razie nierespektowania orzeczenia kolegium przez administrację nie uprawnia ich do działań przewidzianych w art. 37 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, które mogłyby być podjęte tylko w zakładzie pracy objętym sporem.Skoro zaś do rozstrzygnięcia zakładowego sporu zbiorowego właściwe jest zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych i § 1 ust. 2 uchwały Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1982 r. - regulamin postępowania przed kolegiami arbitrażu społecznego (M.P. z 1983 r. Nr 1, poz. 1) kolegium arbitrażu społecznego przy właściwym miejscowo dla siedziby zakładu pracy okręgowym sądzie pracy i ubezpieczeń społecznych, należało na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. w związku z § 15 ust. 2 i § 4 ust. 1 regulaminu postępowania przed kolegiami arbitrażu społecznego zarządzić jak na wstępie.Zarządzenie niniejsze nie przesądza kwestii, czy występujący spór nie mógłby zostać rozstrzygnięty przez organy rozpatrujące indywidualne spory o roszczenia pracowników ze stosunku pracy. Zależy to od zbadania, czy świadczenia przyznane uchwałą Rady Ministrów nr 199/81 stwarzają po stronie pracowników określone roszczenia, czy też stanowią nagrody, których przyznanie pozostawione jest swobodnemu uznaniu zakładu pracy. Do rozstrzygnięcia tej kwestii brak jest w sprawie wystarczającego materiału, w szczególności ramowego resortowego regulaminu wypłat z funduszu produkcyjnego w Ministerstwie Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego, do którego odsyła § 5 ust. 5 w związku z § 7 ust. 1 uchwały nr 199/81 Rady Ministrów i na których powołuje się pismo Kombinatu z dnia 3 grudnia 1982 r. załączone do wniosku. Brakuje też ostatecznych ramowych kryteriów wypłaty dodatkowych wynagrodzeń z funduszu produkcyjnego obowiązujących w kombinacie. Do wniosku dołączano jedynie ich projekt.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 34 ust. 2art. 33art. 35 ust. 5art. 37 ust. 2art. 35 ust. 1art. 200 § 1 KPC§ 1 ust. 2§ 1§ 15 ust. 2§ 4 ust. 1§ 5 ust. 5§ 7 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.