Rw 1245/83

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 1983 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych za przestępstwo i art. 208 k.k. w zw. z art. 323 § 2 k.k.: 1) Sławomira P. na karę 2 lat pozbawienia wolności, 15 000 zł grzywny i degradację, 2) Zenona B. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 15 000 zł grzywny oraz 3) Bogusława F. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 10 000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych i prokuratora na niekorzyść tychże oskarżonych od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 26 listopada 1982 r. uwzględniając prokuratora oraz częściowo uwzględniając rewizje obrońców zaskarżony wyrok zmienił przez:a)orzeczenie w stosunku do wszystkich oskarżonych na podstawie art. 49 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym i art. 44 § 1 k.k. - kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych na okres 1 roku, z jednoczesnym uchyleniem kary degradacji orzeczonej wobec Sławomira S.;b)złagodzenie kar pozbawienia wolności wymierzonych Sławomirowi P. i Zenonowi B. do 1 roku, zaś Bogusławowi F. - z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k. - do 8 miesięcy, i z tymi zmianami utrzymał wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora na niekorzyść wszystkich oskarżonych rewizjami obrońców.Prokurator zarzuca wyrokowi sądu pierwszej instancji obrazę przepisów, prawa materialnego, (art. 387 § 1 k.p.k.) a konkretnie art. 49 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym "przez zaniechanie orzeczenia kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych", wnosząc na tej podstawie o wymierzenie wszystkim, oskarżonym kary pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat".Obrońcy oskarżonych - podnosząc zarzut rażącej surowości kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) - wnoszą o wydatne złagodzenie wymierzonych oskarżonym kar pozbawienia wolności, przy czym obrońcy oskarżonego Zenona B. oraz oskarżonego Bogusława F. ponadto o warunkowe zawieszenie - odpowiednio złagodzonych kar.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który popierał wniesioną rewizję i zawarty w niej wniosek, a ponadto wnosił o nieuwzględnienie rewizji obrońców oraz obrońców, - wnoszących zgodnie o uwzględnienie ich rewizji i zawartych w nich wniosków z jednoczesnym nieuwzględnieniem rewizji prokuratora.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skoro według przepisu art. 57 § 2 pkt 1 k.k. możliwe jest zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary w wypadku, gdy sprawca czynił starania o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, przeto uznać należy, że fakt, iż sprawca spontanicznie przyznał się do popełnienia przestępstwa i pokrył w całości wyrządzoną nim szkodę w mieniu społecznym (wojskowym) co najmniej może uzasadniać wymierzenie takiemu sprawcy kary nie odbiegającej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia.Tymczasem sąd pierwszej instancji ustalając w zaskarżonym wyroku istnienie okoliczności, o których mowa, stanowiących przecież jedną z istotnych form tzw. czynnego żalu nie uwzględnił ich, w sposób odpowiadający ich randze, w wymierzonych oskarżonemu Sławomirowi P. i oskarżonemu Zenonowi B. karach pozbawienia wolności, co w konsekwencji sprawia, że orzeczone tymże oskarżonym w zaskarżonym wyroku kary są rażąco surowe w rozumieniu przepisu art. 387 pkt 4 k.p.k.).Stąd też oceniając owe okoliczności wespół z danymi osobo-poznawczymi z okresu służby wojskowej, pozytywnie nakreślającymi sylwetki obu tychże oskarżonych w tym zwłaszcza oskarżonego Sławomira P. jak też mając na uwadze fakt, iż znacznie aktywniejszy udział oskarżonego Zenona B. w dokonanym wspólnie przestępstwie, równoważy w sumie wymowę faktu uprzedniej karalności sądowej oskarżonego Sławomira P. za podobny czyn przestępny, tym bardziej, że to właśnie oskarżony Sławomir P. był główną osobą, która wskazała miejsce ukrycia skradzionych przedmiotów, należało złagodzić orzeczone im przez sąd pierwszej instancji kary do jednakowej wysokości - minimum ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 208 k.k.Natomiast w stosunku do oskarżanego Bogusława F., zważywszy - oprócz okoliczności, o których była już wyżej: mowa, a które mają pełne odniesienie również i do tego oskarżonego - na jego wręcz podrzędną rolę w dokonaniu wspólnego z dwoma pozostałymi współ-oskarżanymi czynu, pokrycie przezeń szkody, mimo braku efektywnej korzyści materialnej z przestępstwa oraz bardzo trudną sytuację rodzinną (jest jedyną osobą, która mogłaby zająć się dwojgiem ciężko chorych rodziców - inwalidów) - dojść trzeba do wniosku, iż istnieją wszelkie przesłanki prawno-faktyczne do zastosowania wobec niego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Jest on bowiem typowym sprawcą przypadkowym, który wskutek zbiegu okoliczności przyłączył się jedynie do przestępnego działania pozostałych oskarżonych.Uznając zakres rewizji obrońców i oskarżonego Bogusława F. - w tej części - za uzasadnione, należało zarazem przyjąć, iż wzgląd na społeczne oddziaływanie kary i racje dyktowane względami dyscypliny wojskowej przeciwstawiają się zdecydowanie warunkowemu zawieszeniu oskarżonych orzeczonych im na wstępie - w złagodzonym wymiarze kar pozbawienia wolności, co przekonywające wykazał już sąd pierwszej instancji.Mając z kolei na uwadze to, iż przypisanego im przestępstwa oskarżeni - jak słusznie wykazał prokurator - w rewizji - dopuścili się działając z niskiej pobudki, bo z chęci zysku, należało im wymierzyć - stosownie do treści art. 49 ust. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym - kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych, a w konsekwencji - co jest oczywiste - uchylić karę degradacji orzeczoną wobec oskarżonego Sławomira P. (...)