Rw 843/82
WyrokIzba Wojskowa1982-09-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu jest znikomy, jeśli występują elementy podmiotowo-przedmiotowe uzasadniające takie przyjęcie, mimo że czyn polega na oszukiwaniu nabywców w trudnej sytuacji ekonomicznej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że pojęcie społecznego niebezpieczeństwa czynu jako materialnej treści i warunku koniecznego każdego przestępstwa, używane jest w ustawie karnej w znaczeniu całokształtu elementów przedmiotowej i podmiotowej strony czynu. Znikomość społecznego niebezpieczeństwa zachodzi tylko wówczas, gdy subminimalny stopień występuje zarówno po stronie przedmiotowej, jak i podmiotowej konkretnego czynu. Ocena sądu pierwszej instancji, że czyn oskarżonej polegający na oszukiwaniu nabywców w aktualnej sytuacji ekonomiczno-gospodarczej kraju nie nosi znamion znikomego społecznego niebezpieczeństwa, jest prawidłowa.Stan faktyczny
Oskarżona Romualda J. została nieprawomocnie skazana za przestępstwo z art. 225 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. na karę grzywny. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 26 § 1 k.k.) przez uznanie, że stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu jest większy niż znikomy, mimo istnienia elementów uzasadniających takie przyjęcie. Wniósł o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 30 września 1982 r. na rozprawie sprawy oskarżonej Romualdy J., nieprawomocnie skazanej za przestępstwo określone w art. 225 § 1 k.k. z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. na karę 10.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 30 lipca 1982 r. rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której - podnosząc zarzut obrazy przepisów prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.), tj. art. 26 § 1 k.k., polegającej na uznaniu, że stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonej jest więcej niż znikomy mimo występowania elementów podmiotowo-przedmiotowych, uzasadniających przyjęcie znikomego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu - wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 11 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 26 § 1 k.k.Po wysłuchaniu obrońcy, popierającego rewizję i zawarty w niej wniosek, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wniósł o nieuwzględnienie rewizji obrońcy i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pojęcie "społeczne niebezpieczeństwo czynu" - jako materialna treść i warunek konieczny każdego przestępstwa - używane jest w ustawie karnej w znaczeniu całokształtu elementów przedmiotowej i podmiotowej strony czynu. Oceniając przeto stopień społecznego niebezpieczeństwa konkretnego czynu, należy mieć na względzie jego przedmiotową, jak i podmiotową stronę (por. OSNKW 1971, z. 3, poz. 33 i OSNKW 1977, z. 10-11, poz. 110). Skoro więc na społeczne niebezpieczeństwo czynu składa się strona przedmiotowa i podmiotowa, to niewątpliwie zachodzi znikomość społecznego niebezpieczeństwa tylko wówczas, gdy ów subminimalny stopień występuje zarówno po stronie przedmiotowej, jak i po stronie podmiotowej konkretnego czynu.Dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonej - czyniąc zadość kryteriom, o których mowa - aż nazbyt przekonująco przesądza o tym, że o uznaniu owego czynu, na tle poczynionych, maksymalnie korzystnych dla oskarżonej, ustaleń dowodowych, za znamionujący się znikomym stopniem społecznego niebezpieczeństwa nie może być w ogóle mowy.Czyn oskarżonej bowiem, polegający na oszukiwaniu nabywców, zwłaszcza w aktualnej sytuacji ekonomiczno-gospodarczej kraju, podlega - o czym nie trzeba szerzej przekonywać - jednoznacznej, wysoce negatywnej, ocenie zarówno z punktu widzenia prawnego, jak i społecznego oraz moralnego.Wymierzona zaś oskarżonej przez sąd pierwszej instancji za czyn budzący odruch społecznego oraz ludzkiego oburzenia i dezaprobaty kara nie tylko nie może być uznana za nieadekwatną do okoliczności mających wpływ na ocenę stopnia społecznego niebezpieczeństwa, lecz wręcz przeciwnie - musi być uznana jako wyraz dużej dozy wyrozumiałości i preferowania elementów podmiotowych, o czym wymownie świadczy zawarta w zaskarżonym wyroku argumentacja.Nie dopatrując się zatem - wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego - jakiegokolwiek błędu w dokonanej przez sąd pierwszej instancji ocenie stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonej, czyli - inaczej mówiąc - nie znajdując zasadnych podstaw prawnofaktycznych do dalszej minimalizacji - aż do granic znikomości - owego stopnia, Sąd Najwyższy rewizji obrońców nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Powiązane orzeczenia
- I K 395/54 1954-06-23Czy powołanie się przez sąd na „niebezpieczeństwo społeczne” czynu jako przesłankę wymiaru kary, bez szczegółowego omówienia jego stopnia, stanowi podstawę do uchylenia wyroku z powodu rażącej surowości kary?
- V KK 1/08 2008-06-25Czy okoliczności związane ze sprawcą czynu, takie jak wiek, opinia, właściwości i warunki osobiste, mogą wpływać na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu?
- Rw 991/85 1985-11-05Czy ocena znikomego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu, uzasadniająca umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 26 § 1 k.k., może uwzględniać okoliczności dotyczące osobowości sprawcy, które nie mieszczą…
- Rw 450/70 1970-05-26Czy stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, oceniany na podstawie okoliczności przedmiotowych i podmiotowych, może uzasadniać warunkowe umorzenie postępowania na podstawie art. 27 § 1 k.k., nawet jeśli czyn ten wiąz…
- VI KRN 238/78 1978-09-19Czy umorzenie postępowania na podstawie art. 26 k.k. z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu jest dopuszczalne, gdy oskarżony jest odpowiedzialny za ochronę mienia i jego wartość jest znacząca, a sąd pierw…
Powołane przepisy
art. 225 § 1 KKart. 54 § 1 KKart. 387 pkt 1 KPKart. 26 § 1 KKart. 11 pkt 2 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.