Rw 588/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk E. Olczak, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 1982 r. na rozprawie sprawy Władysława B., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 156 § 2 k.k. - z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1 i art. 75 § 1 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata i 10.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 29 maja 1982 r.,w związku z rewizją obrońcy zaskarżony wyrok zmienił przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 6 miesięcy, a kary grzywny do 5.000 zł, i z tymi zmianami w pozostałej części utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której - podnosząc zarzuty: a) obrazy prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.) wskutek przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu i skazania za ten czyn; b) błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia (art. 387 pkt 3 k.p.k.), polegającego na oparciu się przy ustalaniu winy oskarżonego na wyjaśnieniach pokrzywdzonego i zeznaniach świadków Kazimierza i Stanisława S., a pominięciu "zupełnie" zeznań innych świadków i wyjaśnień oskarżonego, z których wyraźnie wynika, że pokrzywdzony nie był bity w budynku w N., stwierdzone zaś u niego obrażenia ciała mogły powstać w innych okolicznościach, a mianowicie na skutek przewrócenia się pokrzywdzonego na schodach przy wyjściu z budynku czy nawet na trasie w kierunku miasta; c) obrazy przepisów postępowania (art. 387 pkt 2 k.p.k.), a mianowicie art. 372 § 1 pkt 1 k.p.k. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, dlaczego nie uznał za prawdziwe zeznań świadków potwierdzających wyjaśnienia oskarżonego, jak też art. 357 i 4 § 1 k.p.k. przez nierozważenie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów - wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu albo o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Zawarte w rewizji twierdzenie, jakoby sąd pierwszej instancji, czyniąc ustalenia faktyczne, dopuścił się błędu w ocenie dowodów i - w konsekwencji - bezpodstawnie, zdaniem skarżącego, uznał, że oskarżony jest sprawcą doznanych przez Bolesława K. uszkodzeń ciała, jest niesłuszne, a przytoczona na ten temat argumentacja - dowolna, jednostronna i nieprzekonująca.(...) Natomiast przekonująca jest przytoczona w zaskarżonym wyroku motywacja odmówienia wiary wyjaśnieniom oskarżonego i zeznaniom niektórych świadków - w tym głównie zeznaniom przełożonego i kolegów oskarżonego, a mianowicie Tadeusza Z., Józefa M., Zdzisława Ch. i Ryszarda T. Do argumentacji tej można jedynie uzupełniająco dodać, że - co skarżący pomija milczeniem - pomiędzy przedstawionymi przez tę grupę świadków wersjami przebiegu poszczególnych epizodów zdarzenia istnieją istotne rozbieżności i sprzeczności, podające - jak słusznie ocenił sąd pierwszej instancji - w uzasadnioną wątpliwość wiarygodność ich zeznań.Twierdzenie natomiast skarżącego, jakoby uszkodzeń ciała pokrzywdzony mógł doznać nie w wyniku zadania mu uderzeń i kopnięć przez oskarżonego, lecz na skutek przewrócenia się na schodach w trakcie wychodzenia tylnym wyjściem z budynku, jest niczym innym, jak kolejną, całkowicie gołosłowną, dowolną supozycją, nie znajdującą jakiegokolwiek - choćby poszlakowego - odzwierciedlenia w dowodach, o czym wymownie świadczy również argumentacja przytoczona na ten temat w rewizji.Identycznie, czyli jako bezpodstawne, ocenić trzeba także pozostałe zarzuty rewizji, skoro zważy się, że sąd pierwszej instancji dokonał w zaskarżonym wyroku należytej - wystarczająco wnikliwej i wszechstronnej - analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 357 k.p.k.), wskazując zarazem - zgodnie z nakazem określonym w art. 372 § 1 pkt 1 k.p.k. - jakie fakty uznał za udowodnione, albo nie, oraz na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych.Dlatego też jeżeli poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne znajdują - jak wykazano - wiarygodne udokumentowanie w materiale dowodowym, którego ocena wolna jest od błędów natury logicznej lub procesowej, przeto oczywiste jest, że żaden z wniosków rewizji - jako bezpodstawny - nie może być uwzględniony.Mając jednak na względzie szczególne okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przez oskarżonego przestępstwa, a zwłaszcza prowokacyjną wręcz, nacechowaną wulgarnością, arogancją i grubiaństwem postawę nietrzeźwego pokrzywdzonego wobec oskarżonego, co sąd pierwszej instancji potraktował nazbyt formalnie przy wymiarze kary, nie doceniając jednocześnie - w wymaganym ich rangą i dyrektywami przewidzianymi w art. 50 § 2 k.k. stopniu - innych okoliczności łagodzących, o których mowa w zaskarżonym wyroku, Sąd Najwyższy złagodził orzeczoną oskarżonemu karę w sposób określony w części dyspozytywnej wyroku.II. Na marginesie stanowiska zaprezentowanego w rewizji w kwestii instytucji sprzeciwu przeciwko postanowieniu prokuratora o warunkowym umorzeniu postępowania wskazać - niejako przy okazji - wypada, że sprzeciw nie jest środkiem odwoławczym, a więc w postępowaniu po jego wniesieniu zakaz reformationis in peius nie obowiązuje. Zakaz ten bowiem wiąże się jedynie ze środkami odwoławczymi (art. 383 i art. 408 k.p.k.). Wskutek złożenia sprzeciwu orzeczenie tracąc moc prawną ex lege nie może być brane po uwagę w toku dalszego postępowania karnego.Wnosząc sprzeciw, podejrzany naraża się więc na pewne ryzyko, gdyż w dalszym postępowaniu nie znajduje się pod ochroną zakazu reformationis in peius, a zatem prokurator może - tak jak w tej sprawie - wnieść do sądu akt oskarżenia, sąd zaś może skazać go po przeprowadzeniu rozprawy głównej, gdy zarzut popełnienia przestępstwa potwierdzi się.Z faktu, że sprzeciw nie należy do środków odwoławczych, wynika, że nie musi on odpowiadać warunkom określonym w art. 374 i 376 k.p.k. Ze względu jednak na to, że jest pismem procesowym, powinien być wniesiony na piśmie (art. 104 k.p.k.) przez osobę uprawnioną (podejrzanego - art. 288 § 1 k.p.k.). (...).