IV CZ 80/82

PostanowienieIzba Cywilna1982-05-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd odrzucając pozew w sprawie, w której pozew został doręczony pozwanemu wcześniej niż w innej, identycznej sprawie toczącej się przed innym sądem, naruszył przepisy o zawisłości sporu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy art. 192 pkt 1 i art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Stan sprawy w toku, decydujący o niedopuszczalności wszczęcia nowego postępowania, jest związany z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu, a nie z chwilą jego wniesienia. W sytuacji, gdy pozew w jednej ze spraw został doręczony pozwanemu wcześniej, to właśnie ta sprawa wywołuje skutki zawisłości sporu.
Stan faktyczny
Powód dochodził od Skarbu Państwa odszkodowania za sprzęt elektroniczny zabrany lub zniszczony przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, uznając sprawę za tożsamą z inną sprawą już wcześniej wszczętą przez tego samego powoda przeciwko temu samemu pozwanemu przed innym sądem. Powód wniósł zażalenie, twierdząc, że jego sprawa powinna być traktowana jako pierwsza, gdyż pozew został mu doręczony wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu pozwu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Niejadlik (spr.).Sędziowie SN: K Olejniczak, F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 28 maja 1982 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J.Ł. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendzie Miejskiej Milicji Obywatelskiej w Ł. o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Skierniewicach z tym. siedz. w S. z dnia 29 marca 1982 r. sygn. akt (...)postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePowód twierdził, że na skutek zabrania, wzgl. zniszczenia sprzętu elektronicznego przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, poniósł szkodę i w związku z tym w pozwie żądał nakazania pozwanemu Skarbowi Państwa - Komendzie MO Miasta Ł. wynagrodzenia mu tej szkody przez zapłatę kwoty 41.000 złotych. Stwierdziwszy, że identyczną sprawę wszczął on do I C (...) w Sądzie Wojewódzkim w Ł., postanowieniem z dnia 29 marca 1982 r., w niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki pozew odrzucił jako wniesiony później.Zażalenie powoda jest uzasadnione.Skarżący nie kwestionuje poglądu, że stan sprawy w toku polega na tym skutku negatywnym, że - jak mówi kodeks (art. 192 pkt 1 k.p.c.) - nie można w toku sprawy wszcząć pomiędzy tymi samymi stronami postępowania o to samo roszczenie, jak też wypowiedzi, że niniejsza sprawa jest identyczna ze sprawą I C (...) Sądu Wojewódzkiego w Ł. Myli się już jednak tam, gdzie podnosi, iż - w sytuacji gdy tożsame sprawy wdrożono w różnych sądach - skutki zawisłości sporu powinny dotknąć sprawy prowadzonej przez Sąd miejscowo niewłaściwy, a więc w sprawie między stronami - postępowanie prowadzone przez Sąd Wojewódzki w Ł. Kwestia ta jednak, nie tylko wobec brzmienia art. 46 i 202 k.p.c., z omawianego punktu widzenia jest prawnie obojętna. Powołany już art. 192 pkt 1 k.p.c. bowiem wskazuje, że o stanie sprawy w toku zawsze decyduje chwila doręczenia, nie zaś wniesienia pozwu.Oznacza to, że z dwóch toczących się spraw zarzut spraw w toku zachodzi co do sprawy, w której później został doręczony pozew pozwanemu. Później - bo 9 lipca 1980 r. pozwanemu Skarbowi Państwa doręczono pozew w sprawie (...) Sądu Wojewódzkiego w Ł. i stąd z urzędu trzeba stwierdzić, że odrzucając w niniejszej sprawie pozew - otrzymany przez tegoż pozwanego w dniu 3 maja 1980 r. (...) - naruszył Sąd Wojewódzki przepisy art. 192 pkt 1 i art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.Zaskarżone postanowienie więc uchylono (art. 388 § 1, 397 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 192 pkt 1 KPCart. 46art. 192 pkt 1art. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 388 § 1§ 1 pkt 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.