Rw 330/82

WyrokIzba Wojskowa1982-05-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kolportowanie ulotek sygnowanych przez zawieszony związek zawodowy, w ramach przynależności do tego związku, stanowi kontynuowanie działalności związkowej wbrew zakazowi prawnemu, nawet jeśli poza tym faktem oskarżony nie podejmował innych działań jako działacz?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kolportowanie ulotek sygnowanych przez związek zawodowy, którego działalność została prawnie zawieszona, stanowi kontynuowanie działalności związkowej wbrew zakazowi prawnemu (art. 46 ust. 1 dekretu o stanie wojennym), jeśli jest dokonywane w ramach przynależności do tego związku. Taka działalność może być jednocześnie oceniana jako rozpowszechnianie fałszywych wiadomości (art. 48 ust. 2 dekretu).
Stan faktyczny
Oskarżony Michał J. został skazany nieprawomocnie za przestępstwa z dekretu o stanie wojennym, w tym za rozpowszechnianie pisma NSZZ "Solidarność" i kontynuowanie działalności związkowej mimo zawieszenia. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i rażącą niewspółmierność kary, domagając się uniewinnienia od jednego z zarzutów i warunkowego zawieszenia kary. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję, zmieniając wyrok.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, uznając, że oskarżony dopuścił się jednego przestępstwa, uchylając karę za jedno z przestępstw i karę łączną, warunkowo zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności oraz wymierzając karę grzywny z zaliczeniem na poczet tymczasowego aresztowania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca).Sędziowie: płk W. Sieracki, płk H. Góra (sędzia s. wojsk. deleg.).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk K. Grzegorczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 maja 1982 r. na rozprawie sprawy Michała J., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz za przestępstwo określone w art. 46 ust. 1 tego dekretu na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i łącznie - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 29 marca 1982 r.,częściowo uwzględniając rewizję oraz z urzędu, zaskarżony wyrok zmienił przez:1) uznanie, że Michał J. dopuścił się jednego przestępstwa określonego w art. 48 ust. 2 i 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym, polegającego na tym, iż w dniu 19 lutego 1982 r. w N. rozpowszechniał pismo NSZZ "Solidarność" (...), zawierające fałszywe wiadomości mogące wywołać niepokój publiczny lub rozruchy, i tym samym nie odstąpił od udziału w działalności tego związku, mimo że działalność jego została prawnie zawieszona,2) uchylenie kary wymierzonej za popełnienie przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 tego dekretu oraz kary łącznej,3) warunkowe zawieszenie wykonania kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej na podstawie art. 48 ust. 2 tego dekretu na okres 3 lat, a to na podstawie art. 73 § 1 i 2 art. 74 § 1 k.k.,4) wymierzenie oskarżonemu na podstawie art. 75 § 1 k.k. kary 15.000 zł grzywny z zaliczeniem jej na poczet - w myśl art. 83 § 3 k.k. - okresu tymczasowego aresztowania, przyjmując, że dzień aresztu jest równoważny 100 zł grzywny, oraz pozostawiając określenie kary zastępczej sądowi pierwszej instancji w postępowaniu wykonawczym (art. 152 § 1 k.k.w.) -i z tymi zmianami utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji podnosił zarzuty: 1) błędu w ustaleniach faktycznych (art. 387 pkt 3 k.p.k.), polegającego na przyjęciu wbrew dowodom, że oskarżony jako członek związku zawodowego "Solidarność" nie odstąpił od działalności związkowej, mimo jej zawieszenia, 2) rażącej niewspółmierności wymierzonej kary pozbawienia wolności (art. 387 pkt 4 k.p.k.) wskutek orzeczenia jej w postaci bezwzględnej. W związku z tym obrońca domagał się: a) uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego wyżej w pkt 2 oraz b) warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo opisane wyżej w pkt 1.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, który popierał rewizję, wnosząc jednak przede wszystkim o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który domagał się utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Wniosek obrońcy zgłoszony na rozprawie rewizyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie jest zasadny. Co prawda zaskarżony wyrok rzeczywiście zawiera niektóre rozstrzygnięcia wadliwe, ale są one możliwe do naprawienia w postępowaniu rewizyjnym.II. Za chybione należy też uznać zawarte w rewizji obrońcy żądanie uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym. Obrońca ma niewątpliwie rację, kiedy zauważa, że: "(...) poza faktem wręczenia ulotek oskarżony nie robił nic, co wskazywałoby na to, iż nadal działał jako działacz związków zawodowych "Solidarność" (cyt. z uzasadnienia rewizji). Jednakże kolportowanie ulotek sygnowanych przez związek zawodowy, którego działalność została zawieszona, jeżeli - jak w tym wypadku - uprawiana jest w ramach przynależności do tego związku, stanowi właśnie kontynuowanie wbrew zakazowi prawnemu działalności związkowej (art. 46 ust. 1 powołanego dekretu), co oczywiście nie wyłącza tego, że w zależności od treści ulotek może być jeszcze dodatkowo oceniane jako rozpowszechnianie fałszywych wiadomości (art. 48 ust. 2 tego dekretu), lżenie ustroju PRL (art. 270 § 1 k.k.), nawoływanie do nieposłuszeństwa (art. 282 k.k.) itp. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 48 ust. 2art. 46 ust. 1art. 73 § 1art. 74 § 1 KKart. 75 § 1 KKart. 83 § 3 KKart. 152 § 1 KKart. 387 pkt 3 KPKart. 387 pkt 4 KPKart. 270 § 1 KKart. 282 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.