I PR 40/82

PostanowienieIzba Cywilna1982-08-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest rozpoznawanie sporu dotyczącego ochrony trwałości stosunku pracy w zmilitaryzowanych zakładach pracy, gdy decyzja zakładu pracy została podjęta przed dniem wprowadzenia stanu wojennego i militaryzacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność zawieszenia stosunku pracy z mocy prawa w wyniku militaryzacji zakładu pracy nie wyklucza możliwości rozpatrywania przez komisje odwoławcze do spraw pracy sporów o roszczenia dotyczące ochrony stosunku pracy dochodzone za okres poprzedzający militaryzację. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony nie reguluje zasad dochodzenia takich roszczeń, a zatem osoba pozostająca w stosunku służbowym może dochodzić od zakładu pracy roszczeń wynikających z umowy o pracę za okres przed militaryzacją.
Stan faktyczny
Wnioskodawca kwestionował zasadność wypowiedzenia zmieniającego mu stanowisko pracy. Terenowa Komisja Odwoławcza zawiesiła postępowanie, uznając się za niewłaściwą z powodu militaryzacji zakładu pracy. Sąd Pracy powziął wątpliwość prawną, czy można rozpatrywać spór o ochronę trwałości stosunku pracy w zmilitaryzowanym zakładzie, jeśli decyzja została podjęta przed militaryzacją. Wnioskodawca wniósł odwołanie od orzeczenia Komisji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Terenowej Komisji Odwoławczej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tej Komisji.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Świeboda. Sędziowie SN: E. Jachczyk (sprawozdawca), S. Perestaj.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Henryka K. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej Oddział w P. o uznanie wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne na skutek odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej w P. z dnia 21 grudnia 1981 r.uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w P. do rozpatrzenia.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca w odwołaniu od wypowiedzenia z dnia 1.XII.1981 r. zmieniającego mu stanowisko starszego dyspozytora na stanowisko dyżurnego ruchu kwestionował jego zasadność, twierdząc, że jest nieuzasadnione, ponieważ na dotychczasowym stanowisku wnioskodawca pracuje od 5 lat bez zastrzeżeń pozwanego Przedsiębiorstwa, a proponowana praca jest bardziej uciążliwa i jej warunki płacowe są gorsze niż dotychczasowe.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy zawiesiła postępowanie w sprawie, przyjmując, że wobec militaryzacji pozwanego Przedsiębiorstwa z dniem 13.XII.1981 r. Komisja ta - na okres militaryzacji - przestała być właściwa do rozpoznania roszczeń wnioskodawcy dotyczących stosunku pracy.Od powyższego orzeczenia Komisji wnioskodawca wniósł odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy, kwestionując nierozpatrzenie jego roszczenia.Przy rozpoznawaniu odwołania Sąd Pracy powziął wątpliwości, "czy dopuszczalne jest rozpoznawanie sporu dotyczącego ochrony trwałości stosunku pracy w zmilitaryzowanych zakładach pracy w przypadku, gdy decyzja zakładu pracy została podjęta przed dniem 13.XII.1981 r.". Sąd przedstawił tę wątpliwość Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 266 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania, zważył, co następuje:Komisja Odwoławcza zawiesiła postępowanie w sprawie, powołując się na przepis art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 300 k.p., chociaż przepisy k.p.c. w ogóle nie mają zastosowania w postępowaniu przed komisjami odwoławczymi, przepis zaś art. 300 k.p. nie dotyczy prawa procesowego. Przepisy te zatem - ani każdy z osobna, ani łącznie - nie mogły stanowić podstawy prawnej zawieszenia postępowania.Również żaden z przepisów postępowania przed komisjami odwoławczymi do spraw pracy nie dopuszcza możliwości zawieszenia postępowania w sprawie wniesionej do tej komisji.Nie było także uzasadnione zawieszenie przez Terenową Komisję Odwoławczą postępowania w niniejszej sprawie z tej tylko przyczyny, że stosunek pracy wnioskodawcy uległ z mocy prawa zawieszeniu, ani nie było podstaw do powzięcia przez Sąd Pracy wątpliwości przytoczonych w przedstawionym Sądowi Najwyższemu pytaniu prawnym na tle przytoczonego stanu faktycznego.Spornego wypowiedzenia zmieniającego dokonano z dniem 1.XII.1981 r., a więc na tle zaistniałych przed dniem 13.XII.1981 r. faktów i obowiązujących przepisów, tj. przed wprowadzeniem stanu wojennego i przed zmilitaryzowaniem pozwanego Przedsiębiorstwa. Także odwołanie wnioskodawcy wniesione zostało przed tą datą.Okoliczność, że z dniem 13.XII.1981 r., po zmilitaryzowaniu pozwanego Przedsiębiorstwa uległ zawieszeniu, a powstał z mocy prawa na podstawie art. 187 § 1 w związku z art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w brzmieniu obwieszczenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 lipca 1979 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 111) stosunek służbowy oraz okoliczność, że wnioskodawca pełnił tę służbę na nowym stanowisku, a także związane z tym ewentualne konsekwencje wynikające z przepisów rozdziału VII tej ustawy nie wykluczają możliwości rozpatrywania po dniu 12.XII.1981 r. przez komisje odwoławcze do spraw pracy sporów o roszczenia dotyczące ochrony stosunku pracy, dochodzone za okres do tej daty. Wymieniona ustawa bowiem nie reguluje w ogóle zasad dochodzenia tych roszczeń, a zatem osoba pozostająca - wskutek militaryzacji zakładu pracy - w stosunku służbowym może dochodzić od tego zakładu przed komisją odwoławczą do spraw pracy roszczeń wynikających z umowy o pracę warunków pracy i płacy za okres poprzedzający militaryzację.W tych okolicznościach istniały podstawy do uwzględnienia przez Sąd Pracy odwołania wnioskodawcy i uchylenia kwestionowanego przez niego orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej oraz przekazania sprawy do rozpatrzenia tej Komisji w myśl art. 63 § 2 pkt 2 i § 3 ustawy o o.s.p. i u.s.Z powyższych powodów należało sprawę przejąć do rozpoznania i orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 63 § 2 pkt 2 i § 3 w związku z art. 66 ustawy o o.s.p. i u.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 266 KPart. 174 § 1 pkt 2 KPCart. 300 KPart. 187 § 1art. 186 ust. 1art. 63 § 2 pkt 2art. 66§ 1 pkt 2§ 1§ 2 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.