I CZ 20/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Ignatowicz (spr.).Sędziowie SN: W. Łysakowski, Z. Marmaj.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 12 marca 1982 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A.H., A.R. i S.R. przeciwko T.P., J.G., N.W. i Tygodnikowi "A." w W. o ochronę czci na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 8 października 1981 r. sygn. akt I C 1795/79postanawia:zaskarżone postanowienie uchylić.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 8 października 1981 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie zawiesił na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. postępowanie w sprawie z tej przyczyny, że jeden z pozwanych wyjechał na pobyt stały za granicę i miejsce jego przebywania nie jest znane, co uniemożliwiło doręczenie mu odpisu pozwu.Zażalenie powodów na powyższe postanowienie jest uzasadnione.W sprawie występuje problem wzajemnej relacji przepisu art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. do przepisów art. 143 i 144 k.p.c.Pierwszy z tych przepisów stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie w sprawie m.in. w wypadku niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego, a z dwu pozostałych zaś wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma procesowego stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, sąd ustanawia dla tej strony na wniosek osoby zainteresowanej kuratora, z tym że osoba ta ma obowiązek uprawdopodobnienia tej okoliczności. W zażaleniu trafnie podkreślono, że przepis art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. ma zastosowanie wtedy, gdy strona zobowiązana do wskazania adresu temu obowiązkowi nie uczyni zadość; jest to więc rodzaj sankcji procesowej za niewypełnienie obowiązku należytego prowadzenia procesu. W nawiązaniu do art. 143 i 144 k.p.c. dodać należy, że tego rodzaju sankcja może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy strona do tego zobowiązana nie złoży wniosku o ustanowienie dla strony nieznanego z miejsca pobytu kuratora, oczywiście wniosku uprawdopodobniającego tę okoliczność.W sprawie niniejszej okoliczność, że miejsce pobytu wymienionego pozwanego nie jest znane, jest więcej niż uprawdopodobniona, gdyż wynika z urzędowych informacji. Pozostaje przeto kwestia złożenia przez powodów wniosku o ustanowienie kuratora. Powodowie istotnie wniosku takiego nie złożyli, ale tylko na skutek zbytniego pośpiechu sądu, który po wyjaśnieniu w drodze korespondencji urzędowej faktu wyjazdu pozwanego za granicę i niemożności ustalenia miejsca jego pobytu zawiesił - bez poinformowania powodów o wynikach urzędowego dochodzenia - postępowanie w sprawie na posiedzeniu niejawnym. Wniosku przeto o ustanowienie dla wymienionego pozwanego kuratora, złożonego dopiero w zażaleniu, nie można uznać za spóźniony.Z powyższych zasad zaskarżone postanowienie należało uchylić.