V KRN 239/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak (sprawozdawca). Sędziowie: K. Mochtak, J. Wieczorek.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Alfreda S., skazanego z art. 145 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 września 1980 r. i wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 29 grudnia 1980 r.,rewizję nadzwyczajną oddalił (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 18 września 1980 r. uznał oskarżonego Alfreda S. za winnego tego, że w dniu 16 czerwca 1980 r. w B. jako kierowca samochodu osobowego marki "Fiat 125 p" naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że na skrzyżowaniu dróg, podczas włączenia się do ruchu z drogi podporządkowanej na drogę z pierwszeństwem przejazdu, nie zachował szczególnej ostrożności i zajechał drogę jadącemu prawidłowo autobusowi marki "Jelcz", przez co zmusił kierowcę autobusu do wykonania manewru omijania i przekroczenia osi jezdni, co z kolei doprowadziło do zderzenia się z jadącym z przeciwnego kierunku autobusem marki "Jelcz", w następstwie czego spowodował u kierowców Romana R. obrażenia ciała w postaci rysy rogówki oka prawego, a u Tadeusza M. stłuczenia obu ud i okolicy łonowej oraz szkody materialne w obu autobusach w wysokości około 45.000 zł, i za to na podstawie art. 145 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. - Sąd ten skazał oskarżonego na karę 25.000 zł grzywny, a ponadto na podstawie art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat.Wyrok ten zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary.Sąd Wojewódzki w B. wyrokiem z dnia 29 grudnia 1980 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego.Minister Sprawiedliwości zaskarżył te wyroki rewizją nadzwyczajną na korzyść skazanego Alfreda S., zarzucając rażącą niewspółmierność kary w wyniku orzeczenia kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat i wnosząc o zmianę zaskarżonych wyroków przez uchylenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna nie jest zasadna.Rewizja ta, podkreślając w swych wywodach, że orzeczenie kary dodatkowej nie było obligatoryjne, nie zaprezentowała jednak w swym uzasadnieniu takich argumentów, które stwarzały podstawę do podzielenia trafności wniosku, że niesłuszne było uznanie przez sądy wyrokujące w sprawie celowości wymierzenia oskarżonemu kary dodatkowej na podstawie art. 43 § 1 k.k.Sąd pierwszej instancji dokonał szczegółowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wskazał w uzasadnieniu wyroku, jakimi względami kierował się przy orzekaniu obok kary zasadniczej wymierzonej z zastosowaniem art. 54 k.k. także kary dodatkowej. Rozstrzygnięcie to co do trafności zastosowanych środków przewidzianych w prawie karnym materialnym zostało utrzymane w mocy przez Sąd Wojewódzki jako rewizyjny.Wprawdzie w rewizji nadzwyczajnej nie została zakwestionowana - jak to wynika ze stwierdzeń zawartych na wstępie uzasadnienia tej rewizji - ocena materiału dowodowego, przeprowadzona przez sądy wyrokujące w sprawie, jednakże w dalszych wywodach został zgłoszony wniosek o przeprowadzenie w trybie art. 402 § 3 k.p.k. dowodu z przedstawionej przez oskarżonego fotografii w celu wykazania, że: "(...) do wypadku doszło przypadkowo, przy ograniczonej widoczności z lewej strony." Tego rodzaju dowód nie może stwarzać podstawy do zmiany ustaleń faktycznych sądów rozpoznających sprawę. Pomijając już fakt, że załączone zdjęcie obrazuje tylko część skrzyżowania i nie daje pełnego obrazu topografii miejsca wypadku, należy stwierdzić, że wyrokujące sądy rozporządzały danymi, które w sposób bardziej pełny obrazowały miejsce zdarzenia, jak np. chociażby przedstawiony w sądzie drugiej instancji szkic miejsca wypadku.Okoliczność, że widoczność z lewej strony skrzyżowania była utrudniona, nie może stanowić podstawy do twierdzenia, iż stopień zawinienia oskarżonego był mniejszy. Przy drodze, z której wyjeżdżał oskarżony, był ustawiony znak drogowy "stop", który zobowiązywał oskarżonego do określonego zachowania się przy wyjeżdżaniu z drogi podporządkowanej na drogę z pierwszeństwem przejazdu. Zastosowanie się oskarżonego do tego znaku drogowego i do zasad ruchu drogowego obowiązujących na skrzyżowaniach pozwoliłoby na uniknięcie wypadku. Tak więc kwestia właściwości skrzyżowania dróg nie może stanowić podstawy do łagodzenia odpowiedzialności oskarżonego, będącego doświadczonym kierowcą, wykonującym zawód kierowcy zarobkowo i znającego topografię ulic w miejscowości B.Oskarżony naruszył jedną z podstawowych zasad ruchu drogowego i do uznania celowości orzeczenia fakultatywnej kary przewidzianej w art. 43 § 1 k.k. nie jest konieczne - jak to sugeruje w swych wywodach autor rewizji - aby naruszenie tej zasady było rażące.Na ocenę celowości orzeczenia kary dodatkowej na podstawie art. 43 § 1 k.k. nie może mieć wpływu wymierzenie oskarżonemu kary grzywny z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. W sprawach o przestępstwa drogowe obok kar orzekanych z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. celowe jest również wymierzanie kar dodatkowych na podstawie art. 43 § 1 k.k.Autor rewizji, zarzucając sądom, że: "(...) eksponowały głównie okoliczności obciążające oskarżonego", popada w drugą skrajność, twierdząc, iż "(...) orzeczenie kary dodatkowej jest sprzeczne z oceną stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego", oraz podkreślając wiele okoliczności łagodzących. Te okoliczności łagodzące nie uszły uwagi sądów rozpoznających sprawę i nie stanowią podstawy do podzielenia trafności wywodów zawartych w rewizji. Nie można przy pozytywnych opiniach o oskarżonym tracić z pola widzenia tego, że z danych o karalności wynika, iż oskarżony był już dwukrotnie karany za inne przestępstwa. oskarżony naruszył podstawową zasadę bezpieczeństwa w ruchu drogowym - jak to już poprzednio podkreślono - i w następstwie spowodował niebezpieczną sytuację w ruchu drogowym. Wprawdzie skutki wypadku nie były dość znaczne, jednakże ze względu na miejsce zdarzenia i uczestniczenia w nim dwóch autobusów istniała możliwość wystąpienia bardziej szkodliwych następstw.W tych warunkach wymierzone kary należało uznać za odpowiednie do stopnia zawinienia i szkodliwości społecznej czynu oskarżonego, a podkreślone w rewizji trudności ze znalezieniem przez oskarżonego innego zajęcia, co spotęguje - zdaniem autora rewizji - dolegliwość orzeczonej kary grzywny, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia orzeczenia o karze dodatkowej.Orzeczenie tej kary było słuszne i zgodne ze wskazaniami wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe. Powołane wytyczne wymagają w warunkach pogarszającego się bezpieczeństwa w ruchu drogowym w następstwie naruszenia zasad tego ruchu konsekwentnego ich uwzględnienia w orzecznictwie sądów.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w swoim wyroku.