Rw 297/81
WyrokIzba Wojskowa1981-10-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie sądu pierwszej instancji, skazujące oskarżonego za dwukrotne przestępstwo z art. 156 § 2 k.k. na kary grzywny, jest zgodne z wytycznymi Sądu Najwyższego dotyczącymi stopniowania środków karnych, w sytuacji gdy oskarżony dotąd zachowywał się nienagannie, a występki popełnił na tle zadawnionych nieporozumień sąsiedzkich?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie sądu pierwszej instancji, skazujące oskarżonego na kary grzywny za przestępstwo z art. 156 § 2 k.k., jest zgodne z wytycznymi Sądu Najwyższego dotyczącymi stopniowania środków karnych. Wskazano, że w sytuacji, gdy oskarżony dotąd zachowywał się nienagannie, a występki popełnił na tle zadawnionych nieporozumień sąsiedzkich, zastosowanie łagodniejszego środka karnego w postaci grzywny było uzasadnione. Sąd podkreślił, że skazanie jedynie na grzywnę nie jest środkiem najłagodniejszym, a przed jego zastosowaniem należy rozważyć warunkowe umorzenie postępowania i orzeczenie kary dodatkowej.Stan faktyczny
Prokurator wniósł rewizję od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i domagając się wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania. Oskarżony został skazany nieprawomocnie za dwukrotne przestępstwo z art. 156 § 2 k.k. na kary grzywny. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po wysłuchaniu przedstawiciela prokuratury i obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak (sprawozdawca). Sędziowie: płk J. Górski, płk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 października 1981 r. na rozprawie sprawy Stanisława D., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 156 § 2 k.k. popełnione dwukrotnie - z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. - na kary po 1.000 zł grzywny oraz łącznie na karę 1.500 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 3 września 1981 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji zarzuca wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą niewspółmierność kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.) i na tej podstawie domaga się wymierzenia oskarżonemu "kary żądanej przez oskarżyciela publicznego na rozprawie głównej", czyli 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat i 5.000 zł grzywny.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który zmodyfikował żądanie rewizji, wnosząc o wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z odroczeniem wykonania do czasu ukończenia służby wojskowej, a także po wysłuchaniu obrońcy, który wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl odpowiednich wytycznych Sądu Najwyższego (OSNKW 1979, z. 7-8, poz. 77) za przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, która może być zastąpiona karami łagodniejszego rodzaju (art. 54 § 1, art. 55 k.k.) - podobnie jak za przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, ograniczenia wolności lub grzywny - praktykę obowiązuje stopniowanie środków w tym sensie, że surowszy powinno się stosować dopiero wtedy, kiedy zastosowanie łagodniejszego nie czyniłoby zadość celom kary. Wśród tych zaleconych środków skazanie jedynie na grzywnę nie jest wcale środkiem najłagodniejszym, zważywszy, że najpierw należy rozważyć możliwość warunkowego umorzenia postępowania, potem orzeczenie tylko kary dodatkowej, a dopiero w trzeciej kolejności samoistnej kary grzywny (por. teza I cyt. wytycznych). Ze względu na to, że w konkretnym wypadku oskarżony dotąd zachowywał się nienagannie, a w służbie wojskowej nawet wyróżniał się, przypisanych mu zaś "drobnych" występków dopuścił się na tle zadawnionych nieporozumień sąsiedzkich jego rodziny i rodziny pokrzywdzonych, przeto trzeba stwierdzić, iż kwestionowane orzeczenie sądu pierwszej instancji pozostaje w zgodnie ze wspomnianymi wytycznymi. Wywody prokuratorów - w rewizji i w wystąpieniu przed Sądem Najwyższym - zmierzające do wykazania, że należałoby sięgnąć po środek jeszcze surowszy (zresztą też nieizolacyjny), nie przekonują. Powoływanie się na "stan nietrzeźwości" oskarżonego jest o tyle chybione, że - jak to trafnie wykazał sąd pierwszej instancji - jeżeliby uznać, iż ów stan w ogóle istniał, to co najwyżej w stopniu nieznacznym. Podobnie chybione jest podkreślanie, że oskarżony "naruszył dobra prawne dwu osób", skoro ów fakt zadecydował o skazaniu za dwa przestępstwa (a nie za jedno o kumulatywnej kwalifikacji prawnej). Wreszcie nie można dopatrzyć się błędu w tym, że sąd pierwszej instancji uwzględnił na korzyść oskarżonego "niewielki rozmiar obrażeń ciała, jakich doznali pokrzywdzeni". Jakkolwiek bowiem niewielki stosunkowo rozmiar obrażeń ciała należy do istoty przestępstwa określonego w art. 156 § 2 k.k., to jednak dla wymiaru kary za to przestępstwo nie jest obojętne, czy owe obrażenia graniczyły (jak w tym wypadku) z "nieznacznymi śladami na ciele" (art. 182 § 1 k.k.), czy też z uszkodzeniami naruszającymi czynności narządu ciała "na czas powyżej siedmiu dni" (art. 156 § 1 k.k.). Dlatego też, nie podzielając argumentacji rewizji, instancja odwoławcza nie znajduje wystarczających podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku (...).
Powiązane orzeczenia
- Rw 252/78 1978-07-17Czy uchybienie sądu pierwszej instancji polegające na braku wskazania w uzasadnieniu konkretnych okoliczności przemawiających za orzeczeniem grzywny, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, która uzasadnia zmianę…
- II KR 10/81 1981-02-05Czy nieprzyznanie się oskarżonego do winy i złożenie wyjaśnień wykrętnych stanowi okoliczność obciążającą przy wymiarze kary?
- Rw 542/82 1982-08-07Czy kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji, uwzględniająca warunkowe zawieszenie jej wykonania, może być uznana za rażąco łagodną w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd uwzględnił wszystkie ustawowe…
- Rw 311/80 1980-12-03Czy kara grzywny orzeczona za przestępstwo skarbowe, w kontekście okoliczności łagodzących i zasad wymiaru kary, może być uznana za rażąco surową w stosunku do kary ograniczenia wolności?
- I KK 173/22 2022-10-27Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za zbrodnię z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. może być rażąco łagodna, jeśli sąd odwoławczy wadliwie ocenił okoliczności łagodzące i obciążające?
Powołane przepisy
art. 156 § 2 KKart. 54 § 1 KKart. 387 pkt 4 KPKart. 54 § 1art. 55 KKart. 182 § 1 KKart. 156 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.