Rw 252/78

WyrokIzba Cywilna1978-07-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie sądu pierwszej instancji polegające na braku wskazania w uzasadnieniu konkretnych okoliczności przemawiających za orzeczeniem grzywny, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, która uzasadnia zmianę wyroku w części dotyczącej tej kary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak wskazania w uzasadnieniu wyroku konkretnych okoliczności przemawiających za orzeczeniem grzywny stanowi obrazę art. 372 § 2 k.p.k. w związku z art. 75 § 1 k.k. Niemniej jednak, stwierdził, że uchybienie to nie miało wpływu na treść zaskarżonego wyroku w kwestii orzeczenia grzywny, gdyż kara ta została orzeczona zgodnie z celami, które legły u podstaw ustanowienia art. 75 § 1 k.k., a także zgodnie z wytycznymi wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej. Podkreślono, że w przypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim, grzywna orzeczona na podstawie art. 75 § 1 k.k. stanowi efektywny środek represyjny stymulujący przestrzeganie porządku prawnego.
Stan faktyczny
Zenon C. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 284 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, grzywnę oraz karę dodatkową degradacji. Obrońca skazanego wniósł rewizję, domagając się uchylenia orzeczenia o grzywnie i degradacji. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i nie uwzględnił rewizji, utrzymując zaskarżony wyrok w mocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sieracki (sprawozdawca). Sędziowie: płk E. Olczak, płk J. Woźniak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 1978 r. na rozprawie sprawy zenona C., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określonew art. 284 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lat wraz z oddaniem pod dozór przełożonego, 6.000 zł grzywny i karę dodatkową degradacji, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 6 czerwca 1978 r.nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy oskarżonego. Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczenia o wymierzeniu kary grzywny i kary dodatkowej degradacji.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w rewizji wywody, zmierzające do uzasadnienia przedstawionych wyżej wniosków skarżącego, nie są przekonujące. Przede wszystkim podkreślić należy, że - wbrew wywodom skarżącego - sąd pierwszej instancji uwzględnił wszystkie ustalowe w sprawie okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego, co znalazło swój wyraz w warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności. Prawdą jest, że sąd pierwszej instancji - poza stwierdzeniem, iż: "(...) orzeczona grzywna będzie dla oskarżonego dodatkową dolegliwością", nie przytoczył żadnych okoliczności, które miał na względzie zarówno przy orzekaniu grzywny, jak i przy określeniu jej wysokości. To uchybienie stanowi obrazę art. 372 § 2 k.p.k., gdyż przepis ten w powiązaniu z fakultatywnie stosowanym art. 75 § 1 k.k. wymaga, aby w uzasadnieniu wyroku przedstawione zostały konkretne okoliczności i argumenty, które były rozważane podczas narady poprzdzającej wydanie wyroku i które - na tle art. 50 k.k. - uznane zostały za uzasadniające zarówno zastosowanie art. 75 § 1 k.k., jak i wysokość wymierzonej wyrokiem grzywny. Odpowiadające tym wymaganiom uzasadnienie wyroku ma istotne znaczenie, gdyż nie tylko umożliwia dokonanie prawidłowej kontroli rewizyjnej, lecz przede wszystkim stanowi realizację określonej zwłaszcza w art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. profilaktyczno-wychowawczej funkcji wyroku sądowego.Wykazana uprzednio obraza przed sąd pierwszej instancji art. 372 § 2 k.p.k. nie miała jednak wpływu na treść zaskarżonego wyroku w kwestii orzeczenia grzywny, gdyż kara ta orzeczona została zgodnie z tymi celami, które legły u podstaw ustanowienia art. 75 § 1 k.k., a które wszechstronnie przedstawiono w tezie 9 uchwalonych dnia 28 kwietnia 1978 r. przez połączone Izby: Karną i Wojskową Sądu Najwyższego wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej co do orzekania kary grzywny (OSNKW 1978, z. 4-5, poz. 41), oraz zgodnie ze wskazaniami zawartymi w rozdziale V wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego stosowania środków karnych przez sądy wojskowe (OSNKW 1977, z. 10-11, poz. 110). Niezależnie od tego podkreślić należy, że - jak to w zaskarżonym wyroku ustalono - popełnione przez skazanego przestępstwo było występkiem o charakterze chuligańskim (...). W związku z tym należy wyrazić pogląd, że skoro warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej za występek o charakterze chuligańskim jest dopuszczalne wyjątkowo tylko wtedy, gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności (art. 59 § 2 k.k.), to sąd, stosując art. 73 § 1 i 2 k.k. w wypadku skazania za występek o charakterze chuligańskim, powinien z reguły orzec grzywnę na pdostawie art. 75 § 1 k.k. W takiej bowiem sytuacji orzeczona grzywna stanowi w istocie rzeczy jedyny efektywny środek o charakterze represyjnym, mogący stymulować przestrzeganie przez skazanego porządku prawnego.W świetle przedstawionych okoliczności brak podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczonej na podstawie art. 75 § 1 k.k. grzywny. jeżeli zważy się, że skazany jest kawalerem i ma wyuczony zawód technika melioracji, to uznać należało, że wysokość wymierzonej grzywny nie przekracza jego możliwości ekonomicznych (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 284 § 1 KKart. 59 § 1 KKart. 372 § 2 KPKart. 75 § 1 KKart. 50 KKart. 2 § 1 pkt 1 KPKart. 59 § 2 KKart. 73 § 1§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.