V KRN 251/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański. Sędziowie: E. Binkiewicz, L. Jax (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy Bronisława W., oskarżonego z art. 156 § 2 w związku z art. 59 § 1 k.k. oraz z art. 181 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 29 stycznia 1970 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:a) na podstawie art. 75 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 2.000 zł,b) na podstawie art. 83 § 3 k.k. okres tymczasowego aresztowania od dnia 23 stycznia 1970 r. do dnia 29 stycznia 1970 r. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej grzywny, przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny 100 zł grzywny, a pozostałą część grzywny na podstawie art. 37 § 1 k.k. zamienił na wypadek nieuiszczenia jej w terminie na karę pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny 100 zł grzywny,c) na podstawie art. 59 § 3 k.k. zasądził na rzecz pokrzywdzonej Józefy Z. nawiązkę w wysokości 500 zł (...)Uzasadnienie faktyczneWyrokiem sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 29 stycznia 1970 r. Bronisław W. skazany został:I. na mocy art. 156 § 2 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 23 stycznia 1970 r. w W., będąc w stanie nietrzeźwym i działając z pobudek chuligańskich, spowodował lekkie uszkodzenie ciała u Józefy Z., uderzając ją głową o ścianę;II. na mocy art. 181 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w tym samym czasie i miejscu jak w pkt I, działając również z pobudek chuligańskich, znieważył słowami obelżywymi Józefę Z.Na zasadzie art. 66 k.k. wymierzono oskarżonemu Bronisławowi W. karę łączną w wysokości 6 miesięcy pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo jej wykonanie z mocy art. 73 § 1 k.k. na okres 2 lat.Wyrok powyższy uprawomocnił się w I instancji.Rewizję nadzwyczajną od tego wyroku wniósł na niekorzyść oskarżonego - z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 463 § 1 k.p.k. - Minister Sprawiedliwości.Rewizja ta, powołując się na art. 376, 486, 387 pkt 3 k.p.k. w związku z art. 462 k.p.k., zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący czynu i osobowości sprawcy oraz sytuacji pokrzywdzonej, mianowicie błąd polegający na niesłusznym pominięciu możliwości wymierzenia sprawcy grzywny z art. 75 § 1 k.k. oraz zasądzenia na rzecz pokrzywdzonej nawiązki na podstawie przepisu art. 59 § 3 k.k., i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu Bronisławowi W. stosownej kary grzywny na podstawie przepisu art. 75 § 1 k.k. oraz o orzeczenie z mocy art. 59 § 3 k.k. od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej Józefy Z. odpowiedniej nawiązki.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.W zaskarżonym wyroku Sąd Powiatowy, skazując oskarżonego Bronisława W. za przestępstwa o charakterze chuligańskim, zastosował warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, słusznie uznając, że przemawiają za tym szczególne okoliczności w rozumieniu art. 59 § 2 k.k. Sąd pominął jednak przy tym całkowicie kwestię możliwości wymierzenia oskarżonemu kary grzywny na podstawie art. 75 § 1 k.k.Otóż wniosek rewizji nadzwyczajnej o wymierzenie oskarżonemu kary grzywny na podstawie ostatnio powołanego przepisu należy uznać na zasadny. Skoro bowiem kodeks karny uznaje występki o charakterze chuligańskim za przestępstwa o wyższym stopniu społecznego niebezpieczeństwa (art. 59 § 1 k.k.), przy czym stosowanie warunkowego zawieszenia wymierzonej za nie kary pozbawienia wolności dopuszcza tylko w wyjątkowych wypadkach, to sąd, stosując takie zawieszenie, powinien z reguły rozważyć, czy nie zachodzi potrzeba zastosowania wobec oskarżonego dalszego jeszcze środka represyjnego w postaci grzywny, wymierzonej na podstawie art. 75 § 1 k.k. W danej sprawie zaś powyższy przepis powinien znaleźć zastosowanie także z tego powodu, że ze względu na dodatnią prognozę wynikającą z osobowości oskarżonego sąd nie uznał za potrzebne wzmocnienie okresu próby środkami wychowawczego oddziaływania, określonymi w art. 75 § 2 i 76 § 1 i 2 k.k.Przy wymiarze takiej grzywny należało wziąć pod uwagę, że oskarżony, który zarabiał około 2.000 zł miesięcznie i ostatnio awansowany został na brygadzistę, przy czym wraz z pracującą zarobkowo żoną utrzymuje jedno dziecko, znajduje się w stosunkowo dobrej sytuacji materialnej.Na podstawie art. 83 § 3 k.k. należało okres tymczasowego aresztowania zaliczyć oskarżonemu na poczet wymierzonej grzywny.Niezależnie od orzeczenia grzywny Sąd Najwyższy uznał za słuszny również wniosek rewizji nadzwyczajnej o zastosowanie do oskarżonego art. 59 § 3 k.k. przez orzeczenie nawiązki na rzecz pokrzywdzonej. Orzeczenie takie spełni bowiem dodatkowo rolę wychowawczą, a jednocześnie będzie stanowiło w pewnym stopniu zadośćuczynienie dla pokrzywdzonej, liczącej lat 56 i utrzymującej się z renty, za doznany ból oraz krzywdę moralną, jakich doznała ona na skutek chuligańskiego i dokonanego w stanie opilstwa wybryku oskarżonego. Nawiązkę orzeczono w wysokości minimalnej, w granicach przewidzianych przez art. 59 § 3 k.k., biorąc pod uwagę, że pokrzywdzona w wyniku zajścia doznała stosunkowo drobnego obrażenia na czole.Z wyżej podanych przyczyn Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i orzekł o zmianie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 386 § 1 i 2 w związku z art. 462 k.p.k., przy czym o kosztach postępowania i opłacie sądowej orzeczono zgodnie z art. 547 § 1 k.p.k. oraz art. 9, 10 i 18 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r. o opłatach sądowych w sprawach karnych (Dz. U. z 1947 r. Nr 19, poz. 73 z późn. zm.).