II KR 232/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Tobera. Sędziowie: C. Łukasiewicz (sprawozdawca), Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 września 1981 r. sprawy Krzysztofa F. i Marka R., oskarżonych z art. 210 § 1, art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 210 § 2 k.k oraz 286 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońcę oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 24 kwietnia 1981 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 24 kwietnia 1981 r. oskarżeni: Krzysztof F. i Marek R. zostali uznani za winnych tego, że:1) w dniu 14 października w G., działając wspólnie, w zamiarze zabrania w celu przywłaszczenia broni palnej, weszli na teren obiektu wojskowego, gdzie po pobiciu i obezwładnieniu wartownika jednostki wojskowej zabrali mu pistolet maszynowy z magazynkiem (z 30 sztukami amunicji) na szkodę wymienionej jednostki Wojska Polskiego - tj. popełnienia czynu określonego w art. 210 § 1 k.k.;2) w czasie i miejscu, jak opisano w pkt 1, posiadali wspólne bez wymaganego zezwolenia pistolet maszynowy i 30 sztuk amunicji - tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 236 § 1 k.k.;3) w dniu 14 października 1980 r. na drodze pomiędzy G. a J. wspólnie i w porozumieniu, w zamiarze zaboru z użyciem broni palnej w postaci pistoletu maszynowego w celu przywłaszczenia samochodu osobowego, wynajęli taksówkę zarobkową z numerem bocznym 157, kierowaną przez Mieczysława D., którego w czasie jazdy przez przyłożenie lufy załadowanego pistoletu do głowy usiłowali zmusić do wydania samochodu, lecz zamierzonego skutku nie osiągnęli dzięki skutecznej i zdecydowanej obronie napadniętego kierowcy - tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 210 § 2 k.k. - za to Sąd ten skazał:a) za czyn opisany wyżej w pkt 1 - na podstawie art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 36 § 3 k.k. - obydwu oskarżonych na kary po 4 lata pozbawienia wolności i po 10.000 zł grzywny (...) oraz na podstawie art. 40 § 1 pkt 3 k.k. obydwu oskarżonych na kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okres lat 3;b) za czyn opisany w pkt 2 - na podstawie art. 286 § 1 k.k. - obydwu oskarżonych na kary po 1 roku pozbawienia wolności;c) za czyn opisany wyżej w pkt 3 - na podstawie art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 210 § 2 k.k. i w zw. z art. 36 § 3 k.k. - obydwu oskarżonych na kary po 7 lat pozbawienia wolności i po 50.000 zł grzywny (...) oraz na podstawie art. 40 § 1 pkt 3 k.k. obu oskarżonych na kary dodatkowe pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat.Na podstawie art. 66, 67 § 1 i art. 70 § 1 i art. 71 § 2 k.k. Sąd ten wymierzył oskarżonym Krzysztofowi F. i Markowi R. kary łączne - po 9 lat pozbawienia wolności i po 50.000 zł grzywny.Od wyroku tego rewizję wniósł obrońca oskarżonych. (...)Po rozpoznaniu sprawy Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia rewizji. Obrońca oskarżonych nie kwestionował prawidłowości ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd Wojewódzki w zakresie czynu opisanego wyżej w pkt 3. Podniósł jedynie, że działanie wspólne oskarżonych zmierzało do zmuszenia pokrzywdzonego do wydania im samochodu, którego mieli użyć jako środka lokomocji do przekroczenia granicy, a więc czyn ich powinien być prawidłowo zakwalifikowany z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 211 i 214 k.k., a nie - jak to uznał Sąd Wojewódzki - jako usiłowanie rozboju z użyciem broni palnej, tj. przestępstwo określone w art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 210 § 2 k.k. Stanowisko obrońcy w zakresie proponowanej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonych - jako usiłowanie do zmuszenia kierowcy taksówki zarobkowej do wydania im samochodu - jest błędne.Z prawidłowych bowiem ustaleń faktycznych opartych na zgodnych wyjaśnieniach oskarżonych i pokrzywdzonego wynika, że żądanie zatrzymania się kierowcy taksówki było poprzedzone przystawieniem lufy pistoletu maszynowego pokrzywdzonemu Mieczysławowi D. do głowy. Z wyjaśnień zgodnych samych oskarżonych wynika, że samochodem tym zamierzali udać się na granicę Polski z NRD, a po jej sforsowaniu samochodem tym uciec dalej do RFN.Zamiarem oskarżonych było więc rozporządzenie skradzionym samochodem jak własnym. Takie działanie, które w pierwszym etapie zmierzało do uzyskania samochodu dla realizacji planu nielegalnego przekroczenia granicy państwowej, miało w tym zakresie wszelkie cechy spełniające zamiar wejścia z użyciem gwałtu na osobie za pomocą broni palnej w posiadanie samochodu. Był to więc pewien etap w realizacji dalszych przestępczych planów obu oskarżonych, który się jednak nie powiódł w wyniku skutecznej obrony pokrzywdzonego kierowcy Mieczysława D.Działanie to - jak trafnie stwierdził Sąd Wojewódzki - nosi cechy usiłowania rozboju kwalifikowanego określonego w art. 210 § 2 k.k., gdyż zamach na osobę pokrzywdzonego połączony był z zamiarem natychmiastowego wejścia w posiadanie samochodu stanowiącego jego własność, którym następnie oskarżeni zamierzali dysponować jak własnym. Różnica bowiem między przestępstwem określonym w art. 210 a określonym w art. 211 k.k. polega między innymi na tym, że w wypadku rozboju mienie pokrzywdzonego przechodzi natychmiast w posiadanie sprawcy bez względu na sposób zawładnięcia - obojętnie czy sprawca sam je zabrał, czy też zmusił pokrzywdzonego do wydania, natomiast w wypadku wymuszenia rozbójniczego pokrzywdzony rozporządza tym mieniem na przyszłość.Uznając, że przyjęta kwalifikacja prawna czynów oskarżonych jest prawidłowa, nie znalazł Sąd Najwyższy podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku proponowanym przez obrońcę (...).