I PRN 30/81
WyrokIzba Cywilna1981-07-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie umowy o pracę z pracownikiem, który był wcześniej zawiadamiany o zamiarze wypowiedzenia zmieniającego, wymaga ponownego przeprowadzenia konsultacji z radą zakładową, jeśli ostatecznie dokonano wypowiedzenia definitywnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne przeprowadzenie konsultacji z radą zakładową zgodnie z art. 38 k.p. jest konieczne, gdy kierownik zakładu pracy, mimo niezgłoszenia przez radę zakładową zastrzeżeń co do zamierzonego wypowiedzenia zmieniającego, dokonuje ostatecznie wypowiedzenia definitywnego. W takiej sytuacji kierownik podejmuje decyzję mniej korzystną dla pracownika, co wymaga powtórzenia procedury konsultacyjnej. Ponadto, samo zawiadomienie rady zakładowej o zamiarze wypowiedzenia zmieniającego było wadliwe, gdyż nie zawierało propozycji nowych warunków pracy i płacy.Stan faktyczny
Pracownik, inwalida III grupy, był zatrudniony w spółdzielni od listopada 1979 r. i korzystał z licznych zwolnień lekarskich. Spółdzielnia zawiadomiła radę zakładową o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi warunków pracy i płacy z powodu częstej absencji chorobowej. Rada zakładowa nie zgłosiła zastrzeżeń. Następnie spółdzielnia rozwiązała z pracownikiem umowę o pracę za wypowiedzeniem. Zarówno Terenowa Komisja Odwoławcza, jak i Okręgowy Sąd Pracy oddaliły żądanie pracownika o przywrócenie do pracy, uznając jego absencję za dezorganizującą pracę. Minister Pracy wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przywrócił pracownika do pracy w pozwanej Spółdzielni na poprzednich warunkach.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Knap. Sędziowie SN: E. Jachczyk, M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Andrzeja D. przeciwko Usługowej Spółdzielni Inwalidów w P. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 20 czerwca 1981 r.uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Poznaniu z dnia 14 maja 1980 r. przywrócił do pracy Andrzeja D. w pozwanej Spółdzielni na poprzednich warunkach.Uzasadnienie faktyczneTerenowa Komisja Odwoławcza oddaliła żądanie wnioskodawcy o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę. Komisja ustaliła, że wnioskodawca był zatrudniony w pozwanej Spółdzielni od dnia 28.XI.1979 r. na stanowisku samodzielnego referenta do spraw kontroli usług parkingowych. Od początku zatrudnienia do dnia rozprawy, tj. do dnia 14.V.1980 r. wnioskodawca korzystał z 41 dni zwolnień lekarskich. Wnioskodawca jest inwalidą III grupy i ma na utrzymaniu dwuletnie dziecko, którego matka zmarła.W ocenie komisji fakt korzystania przez wnioskodawcę z wielu zwolnień lekarskich jakkolwiek obiektywnie usprawiedliwiony, uzasadnienia zwolnienie pracownika z pracy ze względu na małą przydatność w pracy zawodowej.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy, kierując się następującymi przesłankami:Znaczna absencja chorobowa wnioskodawcy dezorganizuje pracę w Spółdzielni, a sytuacja życiowa wnioskodawcy nie może przekreślić zadań stawianych pozwanej Spółdzielni. Sąd Pracy podkreślił, że - jak wynika z twierdzeń pełnomocnika pozwanej - wnioskodawcy proponowano prace porządkowe, ale wnioskodawca nie wyraził zgody na zmianę dotychczasowych warunków. W związku z tym Sąd doszedł do wniosku, że wnioskodawca nie może korzystać z ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zarzucając naruszenie art. 38 k.p. oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Skarżący wnosi o uchylenie wyroku i przywrócenie wnioskodawcy do pracy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika ze znajdującego się w aktach osobowych wnioskodawcy pisma pozwanej Spółdzielni z dnia 23.IV.1980 r. skierowanego do rady zakładowej, zarząd Spółdzielni powiadomił radę zakładową o zamiarze wypowiedzenia wnioskodawcy warunków pracy i płacy, podając jako przyczynę częstą nieobecność wnioskodawcy w pracy, spowodowaną zwolnieniami lekarskimi. Rada zakładowa nie zgłosiła zastrzeżeń przeciwko wypowiedzeniu zmieniającemu. Strona pozwana pismem z dnia 29.IV.1980 r. rozwiązała z wnioskodawcą umowę o pracę za wypowiedzeniem.Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że zawiadomienie rady zakładowej o zamiarze dokonania wypowiedzenia zmieniającego (art. 38 i 82 k.p.) nie może być uznane za równoznaczne z powiadomieniem tej rady o zamiarze dokonania wypowiedzenia definitywnego. Oczywiste jest bowiem, że kryteria oceny rady zakładowej odnoszące się do zamiaru kierownika zakładu pracy wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę są bardziej surowe od tych, jakimi kieruje się rada zakładowa przy ocenie zamiaru wypowiedzenia zmieniającego. Tym samym tryb konsultacji przewidziany w art. 38 k.p. nie został w niniejszej sprawie zachowany.Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19.V.1978 r. V PZP 6/77, zawierającej wytyczne orzecznictwa dla okręgowych sądów pracy i ubezpieczeń społecznych w przedmiocie wykładni przepisów kodeksu pracy normujących współdziałanie kierownika zakładu pracy z organami związków zawodowych przy rozwiązywaniu umów o pracę (OSNCP z 1978 r. poz. 127) wyjaśnił, że zachowanie konsultacji przewidzianej w art. 38 k.p. nie jest konieczne wówczas, gdy kierownik zakładu pracy - pomimo niezgłoszenia przez radę zakładową zastrzeżeń co do zamierzonego wypowiedzenia - zmienia swą decyzję i zamiast wypowiedzenia definitywnego dokonuje wypowiedzenia warunków pracy i płacy, ponieważ w takiej sytuacji kierownik podejmuje decyzję korzystniejszą dla pracownika i dlatego w opisanym przypadku powtórzenie trybu przewidzianego w art. 38 k.p. nie jest konieczne.Tak samo nie zachodzi - w świetle wytycznych - potrzeba ponownego współdziałania z radą zakładową, gdy kierownik porozumiał się z radą zakładową w sprawie rozwiązania umowy bez wypowiedzenia (art. 52 § 5 lub 53 § 4 k.p.), a następnie - mimo braku zastrzeżeń rady zakładowej - zmienił decyzję i dokonał wypowiedzenia definitywnego lub zmieniającego. Również w takiej sytuacji kierownik zakładu pracy podejmuje decyzję korzystniejszą dla pracownika, w związku z czym nie zachodzi konieczność powtórzenia trybu konsultacji z radą zakładową. Natomiast powtórzenie trybu konsultacji przewidzianej w art. 38 k.p. jest konieczne, gdy kierownik zakładu pracy po niezgłoszeniu zastrzeżeń ze strony rady zakładowej co do zamierzonego wypowiedzenia warunków pracy i płacy zmienia swą decyzję i zamiast wypowiedzenia zmieniającego dokonuje wypowiedzenia definitywnego. W takiej sytuacji kierownik zakładu pracy podejmuje decyzje mniej korzystną dla pracownika i dlatego powtórzenie trybu przewidzianego w art. 38 k.p. staje się konieczne.W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że ponowienie trybu konsultacji przewidzianej w art. 38 k.p. jest konieczne, gdy kierownik zakładu pracy - mimo niezgłoszenia przez radę zakładową zastrzeżeń co do zamierzonego wypowiedzenia zmieniającego dokonuje definitywnego wypowiedzenia umowy o pracę.Ubocznie trzeba zaznaczyć, że zawiadomienie rady zakładowej o zamiarze wypowiedzenia zmieniającego było również wadliwe, skoro w zawiadomieniu tym wskazano jedynie przyczynę uzasadniającą to wypowiedzenie, natomiast nie wskazano nowych warunków pracy i płacy, jakie zakład pracy zamierzał zaproponować wnioskodawcy (teza XI wytycznych SN).
Powiązane orzeczenia
- I PR 117/76 1976-07-06Czy ponowne zamiar wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, po upływie kilku miesięcy od pierwszego zamiaru, wymaga ponownego zawiadomienia rady zakładowej zgodnie z art. 38 § 1 k.p. i czy rada zakładowa może skutecznie…
- I PKN 473/98 1998-12-01Czy pracodawca, który dokonał wypowiedzenia zmieniającego, a następnie wypowiedzenia definitywnego pracownikowi podlegającemu szczególnej ochronie, może skutecznie rozwiązać umowę o pracę, jeśli zakładowa organizacja zwi…
- I PR 37/75 1975-11-27Czy zgoda przewodniczącego rady zakładowej na wypowiedzenie umowy o pracę, wyrażona przed upływem 5-dniowego terminu określonego w art. 38 § 2 k.p., jest wystarczająca do uznania, że konsultacja z radą zakładową została…
- III PK 59/11 2012-03-08Czy pracodawca, stosując instytucję wypowiedzenia zmieniającego w ramach procedury zwolnień grupowych, może zaproponować pracownikowi, objętemu szczególną ochroną trwałości stosunku pracy jako działacz związkowy, warunki…
- III PSKP 50/22 2023-02-22Czy pracodawca, który po przeprowadzeniu konsultacji ze związkiem zawodowym zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę, a następnie po długotrwałej nieobecności pracownika spowodowanej chorobą, dokonuje wypowiedzenia umowy o pr…
Powołane przepisy
art. 38 KPart. 38art. 52 § 5§ 5§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.