I PR 117/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński. Sędziowie: J. Wasilewski (sprawozdawca), A. Filcek.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 1976 r. sprawy z wniosku Józefa A. przeciwko Wojewódzkiej Spółdzielni Transportu Wiejskiego o przywrócenie do pracy, na skutek odwołania Spółdzielni Transportu Wiejskiego od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy przy Naczelniku Miasta w T. z dnia 29 marca 1976 r., oraz zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 26 kwietnia 1976 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznychprzejął sprawę do rozpoznania i oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca był zatrudniony w Wojewódzkiej Spółdzielni Transportu Wiejskiego na stanowisku kierowcy od 1967 r. do 31.X.1975 r. Dyrektor zakładu pracy w dniu 26.VI.1975 r. pisemnie zawiadomił radę zakładową o zamiarze wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę, ponieważ narusza on instrukcję o wypełnianiu kart drogowych, lekceważy polecenia służby dyspozytorskiej, oddaje pojazd osobom nieupoważnionym oraz spóźnia się na dyżury lub ich nie pełni. W tym samym dniu rada zakładowa zawiadomiła dyrektora, że wnioskodawca przyrzekł należycie wykonywać obowiązki pracownicze, w związku z czym rada wnosi o utrzymanie go na stanowisku kierowcy na okres 3 miesięcy. W przypadku dopuszczenia się przez wnioskodawcę w tym okresie podobnych uchybień, rada przyjmuje bez zarzutów wniosek o wypowiedzenie mu umowy o pracę.W dniu 30.VIII.1975 r. na posiedzeniu kolektywu zakładowego, zwołanego w celu omówienia dyscypliny pracy kierowców i nadużywania przez nich alkoholu, rozpatrzono sprawę wnioskodawcy i zebrani poparli wniosek przewodniczącego rady zakładowej o rozwiązanie z nim umowy o pracę. Jednocześnie przewodniczący rady zakładowej oświadczył, że wobec powtarzania się tych samych zarzutów przeciwko wnioskodawcy, nie istnieje potrzeba powtórnego zwracania się do rady o "zezwolenie" na wypowiedzenie wnioskodawcy umowy o pracę.W dniu 22.IX.1975 r. wręczono wnioskodawcy pismo, zawierające oświadczenie zakładu pracy o wypowiedzeniu mu umowy o pracę, ze skutkiem na 31.X.1975 r.Wnioskodawca wniósł o przywrócenie go do pracy w tej Spółdzielni i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy przywróciła wnioskodawcę do pracy na poprzednio zajmowanym stanowisku i zasądziła na jego rzecz kwotę 9.640 zł. Komisja uznała za nieprawidłowe i sprzeczne z art. 38 § 1 k.p. opiniowanie przez kolektyw zakładowy zasadności wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę i nieskonsultowanie ponownego zamiaru zwolnienia wnioskodawcy z radą zakładową. Naruszenie trybu postępowania przewidzianego w art. 38 § 1 k.p. uzasadnia na podstawie art. 46 k.p. przywrócenie wnioskodawcy do pracy i zasądzenie wynagrodzenia w granicach określonych w art. 47 k.p.Zakład pracy odwołał się od tego orzeczenia do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który na tle przytoczonego stanu faktycznego sprawy miał wątpliwość, czy okres kilku miesięcy, jaki upłynął między zawiadomieniem rady zakładowej o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę a faktycznym wypowiedzeniem umowy, zobowiązywał kierownika zakładu pracy do ponownego zawiadomienia rady na podstawie art. 38 k.p. i czy rada zakładowa, proponując odroczenie wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, może skutecznie zrzec się zawiadomienia jej przez kierownika o zamiarze wypowiedzenia tej umowy, jeśli w okresie 3 miesięcy pracownik nie będzie przestrzegał porządku i dyscypliny pracy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy na podstawie art. 66 § 1 ustawy o o.s.p. i u.s. przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje:Według art. 38 § 1 k.p. kierownik zakładu pracy ma obowiązek zawiadomienia rady zakładowej o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Rada zakładowa może zaś na podstawie § 2 tego przepisu zgłosić na piśmie kierownikowi w terminie 5 dni umotywowane zastrzeżenia. Treść decyzji rady zakładowej z dnia 26.VI.1975 r. przekazanej do wiadomości dyrektorowi, aczkolwiek sformułowana nieściśle, w istocie zawierała zastrzeżenia przeciwko zamierzonemu w tym czasie wypowiedzeniu wnioskodawcy umowy o pracę. W takiej sytuacji, jeśli dyrektor - mimo zastrzeżeń rady - zamierzał wypowiedzieć wnioskodawcy umowę o pracę, to powinien postąpić zgodnie z art. 38 § 3 k.p. Dyrektor Spółdzielni nie przedstawił sprawy przewodniczącemu instancji związkowej bezpośrednio nadrzędnej nad radą zakładową i nie wypowiedział wnioskodawcy umowy o pracę w czerwcu 1975 r. Przytoczone okoliczności uzasadniają stwierdzenie, iż dyrektor odstąpił wówczas od zamiaru wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę.Jeśli zatem po upływie kilku miesięcy ponownie doszedł do wniosku o potrzebie wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o pracę, to ten ponowny zamiar powinien także skonsultować z radą zakładową. Z treści art. 38 k.p. nie można bowiem wyprowadzić wniosku, iż oświadczenie rady zakładowej, złożone w związku z pierwszym zamierzeniem wypowiedzenia tej umowy, zwalniało dyrektora od obowiązku konsultowania z tym organem związkowym ponownego zamiaru dokonania tej czynności. Nie ulega też wątpliwości, że rada zakładowa powinna wyrazić swe stanowisko każdorazowo w przedmiocie zamierzonego wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę. Rada zakładowa nie może zrzec się rozpatrzenia zamierzonego wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę i skutecznie zwolnić kierownika zakładu pracy od obowiązku zawiadomienia jej o tym zamiarze.Takie bowiem oświadczenie rady zakładowej sprzeczne jest z treścią art. 38 § 1 k.p. oraz z istotą i celem wprowadzonego przez kodeks pracy powszechnego obowiązku konsultowania zamierzonego wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nie określony z organami związków zawodowych. Obowiązek ten ma na celu ochronę pracowników przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem im umowy o pracę.Prawidłowa realizacja tej ochrony wymaga, by każdy zamiar kierownika zakładu pracy był odrębnie rozważony i oceniony przez uprawnione organy związkowe, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w czasie mającego nastąpić wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę. Nie czyni zadość tym założeniom wyrażanie swego stanowiska przez radę zakładową w czasie poprzedzającym powzięcie przez kierownika zakładu pracy zamiaru wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę i bez zapoznania się przez ten organ z przyczynami, które faktycznie bezpośrednio doprowadziły do podjęcia takiej decyzji przez zakład pracy, a tym bardziej zrzeczenie się rozpatrzenia zasadności zamierzonego wypowiedzenia. Od obowiązku skonsultowania z radą zakładową zamiaru wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę nie zwalnia też kierownika zakładu pracy wyrażenie w tej mierze aprobującego stanowiska przez kolektyw zakładowy oraz przewodniczącego rady zakładowej.Słusznie więc Komisja Odwoławcza uznała, że dokonane wnioskodawcy wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło z naruszeniem art. 38 § 1 k.p. i w związku z tym na podstawie art. 46 k.p. uzasadnione było jego roszczenie o przywrócenie do pracy i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy według art. 47 k.p.Odwołanie zakładu pracy było więc nieuzasadnione, wobec braku podstaw do jego uwzględnienia, i dlatego należało je oddalić (art. 61 ustawy o o.s.p. i u.s.).