I PR 37/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Szczurzewski. Sędziowie: E. Berutowicz, M. Piekarski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Leokadii M. przeciwko Zakładom Drzewnym w P. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 23 maja 1975 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni była zatrudniona w pozwanych Zakładach w charakterze laborantki od 4.III.1974 r., a w okresie od 1.IX. do 31.XII.1974 r. sprawowała funkcję kierownika laboratorium. Dnia 20.II.1975 r. kierownik zakładu pracy zawiadomił na piśmie radę zakładową o zamiarze wypowiedzenia wnioskodawczyni umowy o pracę ze względu na brak zaangażowania i zdyscyplinowania wnioskodawczyni. Na posiedzeniu z udziałem przewodniczącego rady zakładowej "aktyw zakładowy" wyraził zgodę na wypowiedzenie, którego dokonano w dniu 20.II.1975 r. ze skutkiem na dzień 31.III.1975 r.Wnioskodawczyni odwołała się do Powiatowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy przy Naczelniku Miasta i Powiatu w J. Komisja ta orzeczeniem z dnia 14.III.1975 r. uznała wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne z przyczyny formalnej, podając, że zakład pracy zgodnie z art. 38 § 2 k.p. obowiązany był do odczekania 5 dni z wypowiedzeniem umowy o pracę, licząc od dnia zawiadomienia rady zakładowej o zamiarze wypowiedzenia.Na skutek odwołania pozwanych Zakładów Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23.V.1975 r. zmienił zaskarżone orzeczenie i oddalił wniosek o przywrócenie do pracy, uznawszy, że wypowiedzenie nie było szykaną i w dniu wypowiedzenia rada zakładowa w osobie jej przewodniczącego wyraziła na nie zgodę.Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną na skutek podania wnioskodawczyni, żądając uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Skarżący trafnie zarzucił, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem art. 38 § 2 i 46 k.p., ponieważ Sąd błędnie uznał, jakoby kierownik zakładu pracy dokonał z radą zakładową konsultacji przewidzianej w art. 38 k.p. Sąd słusznie stwierdził, że zakład pracy może dokonać wypowiedzenia przed upływem przewidzianego w § 2 art. 38 k.p. 5-dniowego okresu w razie wcześniejszego złożenia przez radę zakładową oświadczenia, że nie ma ona zastrzeżeń. Jednakże Sąd bezzasadnie przypisał przewodniczącemu rady zakładowej uprawnienia przysługujące tej radzie lub jej prezydium. Jedynie wcześniejsze, tj. przed upływem 5-dniowego okresu, złożenie kierownikowi zakładu oświadczenia przez radę zakładową lub upoważnione do tego jej prezydium o niezgłoszeniu zastrzeżeń uzasadnia uznanie, że przewidziany w art. 38 k.p. tryb konsultacji został zachowany.Wytyczne Centralnej Rady Związków Zawodowych z dnia 19.VI.1975 r. w sprawie zadań instancji związkowych przy stosowaniu niektórych przepisów kodeksu pracy stanowią, że w sprawach zwolnienia pracownika przez zakład pracy wypowiada się rada zakładowa na plenarnym posiedzeniu lub prezydium rady. Wytyczne nie ustanawiają natomiast w tym przedmiocie uprawnień przewodniczącego rady. Z wyjaśnień przewodniczącego rady zakładowej złożonych na posiedzeniu Komisji Odwoławczej wynika, iż plenum rady zakładowej rozpatrywało sprawę dotyczącą wypowiedzenia wnioskodawczyni umowy o pracę dopiero z początkiem marca. Wypowiedzenia zaś dokonano w dniu 20.II.1975 r. Wyrażenie zgody na wypowiedzenie umowy o pracę jedynie przez nieupoważnionego do tego przewodniczącego rady zakładowej nie uprawniało kierownika zakładu pracy do wypowiedzenia umowy o pracę przed upływem 5-dniowego terminu, przewidzianego w art. 38 § 2 k.p.W rewizji nadzwyczajnej stwierdzono także, że Sąd nie zbadał pod względem merytorycznym zarzutów mających uzasadniać wypowiedzenie wnioskodawczyni umowy o pracę przez zakład pracy. Jeżeliby okazało się, że wnioskodawczyni dopuściła się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniającego rozwiązanie z nią z jej winy umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 § 1 k.p.), to wówczas żądanie przywrócenia do pracy wymagałoby oceny z punktu widzenia zgodności z zasadami współżycia społecznego (art. 8 w związku z art. 62 k.p.). Przez uchylenie się od dokonania tej oceny Sąd rażąco naruszył art. 245 pkt 1 k.p. i art. 55 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych. Przedwczesne więc okazało się uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za uzasadnione w rozumieniu art. 45 k.p., zwłaszcza że wnioskodawczyni kategorycznie twierdziła, że zarzuty przytoczone ogólnikowo przez zakład pracy w celu uzasadnienia zamierzonego wypowiedzenia są niezgodne z prawdą.Z przebiegu pracy zawodowej wnioskodawczyni wynika, że od 1963 r. była ona zatrudniona w kilku zakładach pracy na stanowisku laborantki, będąc jednocześnie uczennicą szkoły chemicznej, a następnie studentką i słuchaczką Studium Organizacji i Kierownictwa przy TWWP w W. W okresie zaś pracy w pozwanych Zakładach przez krótki czas powierzono jej nawet stanowisko kierownicze, co wskazywałoby na pozytywną ocenę jej pracy; po kilku miesiącach przesunięto ją na poprzednie stanowisko laborantki, a po niedługim czasie wypowiedziano jej umowę o pracę. Łączenie przez nią nauki z pracą zawodową nakazywało wnikliwe zbadanie zarzutów co do zakwestionowanego niewypełniania przez nią obowiązków pracowniczych w celu wyjaśnienia, czy dopuściła się ona ze swej winy uchybień w pracy. Dopiero po zbadaniu sprawy w tym zakresie Sąd będzie mógł niewadliwie wyjaśnić przyczyny wypowiedzenia wnioskodawczyni umowy o pracę, biorąc pod uwagę, że uzupełnianie kwalifikacji zawodowych przez kontynuowanie studiów w czasie pracy w usprawiedliwionym zakresie musiało wywierać wpływ na zatrudnienie zawodowe (wnioskodawczyni) pracownika, co jednak nie powinno być poczytane na jego niekorzyść.Ponieważ zaskarżony wyrok został oparty na błędnych przesłankach i został wydany przed wyjaśnieniem sprawy, wyrok ten w sposób rażący narusza wyżej wskazane przepisy prawa. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy z mocy art. 277 k.p. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w myśl udzielonych powyżej wskazań.