IV CR 120/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rudnicki.Sędziowie SN: A. Gola (spr.), W. Łysakowski.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 1981 r. sprawy z powództwa Ireny P. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń Oddział Wojewódzki w Ł. o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 30 grudnia 1980 r., sygn. akt I C 398/80,umarza postępowanie rewizyjne w części dotyczącej zwrotu kosztów pogrzebu w kwocie 5.000 zł; w pozostałej części rewizję oddala.Uzasadnienie faktyczneMąż powódki, Józef P., zginął w wypadku drogowym w dniu 5 marca 1980 r.Wyrokiem z dnia 30 grudnia 1980 r. Sąd Wojewódzki zasądził od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń na rzecz powódki Ireny P. kwotę 115.119 zł tytułem odszkodowania z powodu znacznego pogorszenia się jej sytuacji życiowej (60.000 zł) i zwrotu wydatków związanych z pochowaniem zwłok wraz z nagrobkiem (55.119 zł) oraz kwotę po 2.000 zł miesięcznie począwszy od dnia 5 marca 1980 r. tytułem renty. Sąd Wojewódzki ustalił, że powódka, urodzona w r. 1938, była już w chwili śmierci jej męża inwalidą II grupy z powodu ciężkiego schorzenia przewodu pokarmowego i wskutek tego nie mogła wykonywać szeregu prac domowych, które za nią wykonywał zmarły mąż. Niezależnie od tego powódka przeżyła ciężko śmierć męża i istniejący u niej zespół asteniczno-depresyjny uległ znacznemu pogłębieniu. Uzasadniało to przyjęcie, że sytuacja życiowa powódki uległa wskutek śmierci męża znacznemu pogorszeniu, a kwota 60.000 zł stanowi stosowne do tego odszkodowanie z art. 446 § 3 k.c.Wysokość wydatków związanych z pochowaniem zwłok Józefa P., wliczając w to wymurowanie grobu i postawienie nagrobka, wykazana została pokwitowaniami i zeznaniami świadków, wydatek ten obciążałby sprawcę szkody z mocy art. 446 § 1 k.c. i w ramach obowiązkowego ubezpieczenia komunikacyjnego obowiązek zwrotu tych wydatków obciąża PZU.Wysokość należnej powódce renty określił Sąd Wojewódzki porównując kwotę, jaką powódka miała do swej dyspozycji za życia męża (4.760 zł), z kwotę pobieranej obecnie renty inwalidzkiej w kwocie 2.796 zł. Kwota 2.000 zł wyrównuje tę różnicę, a do jej zapłaty pozwany zobowiązany jest z mocy art. 446 § 2 k.c. Powyższy wyrok w części zasądzającej kwotę 5.000 zł z tytułu wydatków związanych z pogrzebem i zasądzającej rentę przewyższającą kwotę 1.000 zł miesięcznie PZU zaskarżył rewizją, domagając się bądź zmiany wyroku Sądu Wojewódzkiego, bądź też jego uchylenia w tym zakresie i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym w dniu 29 kwietnia 1981 r. cofnięto rewizję co do kwoty 5.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Częściowe cofnięcie rewizji, a w szczególności co do kwoty 5.000 zł, uznać należało za dopuszczalne. W uchwale z dnia 27 marca 1981 r., sygn. III CZP 6/81 Sąd Najwyższy wyraził pogląd prawny, że zasiłek pogrzebowy przewidziany w art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 47, poz. 280), wypłacony osobom określonym w art. 37 ust. 1 wymienionej ustawy, w szczególności dzieciom, w związku ze śmiercią pracownika w wyniku wypadku komunikacyjnego, nie podlega zaliczeniu na poczet należnego od PZU odszkodowania z tytułu zwrotu poniesionych kosztów pogrzebu. Stanowisko takie odnieść należy również do sytuacji, gdy koszty pogrzebu poniosła żona zmarłego. Brak jest bowiem uzasadnienia dla różnego traktowania osób uprawnionych do otrzymania zasiłku pogrzebowego wyszczególnionych w art. 37 ust. 1 cyt. ustawy. Argumentem posiłkowym przemawiającym przeciwko odmiennemu zapatrywaniu może być m.in. to, że według art. 39 wspomnianej ustawy wszystkim osobom, o których mowa w jej art. 37 ust. 1, zasiłek pogrzebowy przysługuje również w razie pokrycia kosztów pogrzebu przez Państwo lub zakład pracy. W tak kształtującej się sytuacji prawnej częściowo cofnięcie rewizji nie jest niezgodne z prawem (art. 203 § 4 k.p.c.) i było dopuszczalne. Uzasadniało to umorzenie postępowania rewizyjnego w odniesieniu do kwoty 5.000 zł (art. 393 § 2 k.p.c.).W części dotyczącej renty rewizja PZU podlegała oddaleniu. Skarżący nie może się zasłaniać tym, że powódka pobiera własną rentę inwalidzką w kwocie 2.796 zł, która to kwota powinna wystarczyć na zaspokojenie jej potrzeb życiowych. Nie można bowiem nie dostrzegać tego, że postulat równej stopy życiowej małżonków upoważnia powódkę do żądania i zobowiązuje sprawcę szkody do zapewnienia jej takich warunków materialnych, w jakich znajdowałaby się ona, gdyby Józef P. nie był zginął w wypadku. Tak bowiem zakres obowiązku łożenia na utrzymanie współmałżonka reguluje art. 27 k.r.o., a Kodeks cywilny w art. 446 § 2 żadnych zmian w tym względzie nie wprowadza. Należało też mieć na uwadze rodzaj i stopień inwalidztwa powódki, co uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej i zdobycie tą drogą dodatkowych środków finansowych na pokrycie potrzeb, które małżonkowie pokrywali ze wspólnych dochodów, do których powstania przyczyniał się w przeważającej mierze mąż powódki. Nie można było też pomijać tego, że powódka zmuszona będzie ponosić wydatki związane z wykonywaniem przez osoby trzecie prac, których ona sama nie może wykonywać ze względu na stan zdrowia, a które za nią wykonywał jej zmarły mąż. Kwestionowanie zatem w rewizji kwoty 1.000 zł jako wykraczającej poza obowiązek alimentacyjny męża powódki nie znajduje żadnego usprawiedliwienia. Przeciwnie, rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie wysokości renty uznać należy za trafne.Ponieważ powołane w rewizji podstawy zaskarżenia z art. 368 pkt 3 i 4 k.p.c. nie zachodziły i brak było podstaw, które należałoby z urzędu brać pod rozwagę (art. 381 k.p.c.), Sąd Najwyższy rewizję oddalił (art. 387 k.p.c.).