III KR 421/79

WyrokIzba Karna1980-01-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa oskarżonych do obrony poprzez prowadzenie obrony kilku oskarżonych przez jednego obrońcę, mimo sprzecznych interesów, oraz nieudzielenie głosu oskarżonym po zamknięciu przewodu sądowego, skutkuje uchyleniem wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że naruszono prawo oskarżonych do obrony. Po pierwsze, nieudzielenie głosu oskarżonym po zamknięciu przewodu sądowego uniemożliwiło im skorzystanie z przysługujących im uprawnień. Po drugie, jeden obrońca nie mógł skutecznie reprezentować obu oskarżonych, ponieważ ich interesy były sprzeczne, co wynikało z rozbieżności w ich wyjaśnieniach dotyczących popełnionych przestępstw. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd jest zobowiązany do oceny, czy interesy oskarżonych są sprzeczne, i w przypadku takiej sprzeczności powinien umożliwić im skorzystanie z prawa do obrony przez innego obrońcę.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Z.K. i M.K. za liczne przestępstwa włamań i kradzieży, stosując przepisy o recydywie. Wniesiono rewizję, zarzucając rażącą surowość kar, niedostateczne uwzględnienie przyznania się do winy i skruchy, a także kwestionując kwalifikację czynów jako przestępstwa ciągłego oraz brak zastosowania amnestii. Sąd Najwyższy uchylił wyrok z powodów proceduralnych, nie odnosząc się do zarzutów rewizji dotyczących meritum sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w częściach dotyczących obu oskarżonych i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Mirski (spraw.).Sędziowie SN: C. Gajewski, M. Szczepański.przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej: E. Saneckiego.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu sprawy Z.K. i M.K. oskarżonych z art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i art. 58 k.k., art. 201 i art. 208 k.k. w zw. z art. 10 § 2, art. 58 i art. 60 § 1 k.k. i innych z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 1979 r., sygn. akt III K 64/78uchyla zaskarżony wyrok w częściach dotyczących obu oskarżonych i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 kwietnia 1979 r.:I. uznał za winnych:- Z.K. tego, że:1) w nocy z 28 na 29 października 1976 r. w G.-S., działając wspólnie z innymi nieustalonymi sprawcami, po uprzednim zerwaniu kłódek z drzwi od strony zaplecza sklepu tekstylno-obuwniczego nr 4 Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" - w P. i po wejściu tą drogą do sklepu zabrał w celu przywłaszczenia 8.000 zł na szkodę tej Spółdzielni, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym b. Sądu Powiatowego w C. z dnia 22 listopada 1974 r., w sprawie II Kp. 762/74 za przestępstwa z art. 208 i 203 § 1 k.k.,tj. o czyn z art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k.;2) w okresie od 19 stycznia 1977 r. do 1 kwietnia 1978 r. w S., woj. gdańskie, S., K. i innych miejscowościach, po uprzednim dokonaniu włamań do różnych obiektów uspołecznionych, zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze, różne towary i inne przedmioty o łącznej wartości 92.564 zł na szkodę różnych jednostek uspołecznionych, w tym:a)w nocy z 19 na 20 stycznia 1977 r. w S. woj. gdańskie po uprzednim wypchnięciu okna klubu Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch" Oddział w W. i następnie po wejściu do pomieszczenia czytelni wyważył drzwi do znajdującego się tam kiosku, skąd zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 200 zł oraz towary jak: znaczki pocztowe i inne towary o łącznej wartości 4.177 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,b)w nocy z 24 na 25 stycznia 1977 r. w S., po uprzednim wybiciu szyby w oknie świetlicy Spółdzielni Pracy Nadmorskich Zakładów Usług Meblowych i po wejściu do tego pomieszczenia zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 7.495 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni, zaboru tego dokonał w ten sposób, że rozbił za pomocą łomu znajdującą się tam kasę pancerną,c)w nocy z 2 na 3 lutego 1977 r. w K. po uprzednim wybiciu szyby w oknie pokoju kierownika restauracji "K." Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" wszedł do tego pokoju i następnie po wyważeniu drzwi przedostał się do sali konsumpcyjnej, w której po otworzeniu za pomocą śrubokręta szafek i szuflad zabrał z nich w celu przywłaszczenia pieniądze ok. 1.200 zł oraz towary w postaci papierosów i koniaków o łącznej wartości 1.200 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,d)w nocy z 7 na 8 lutego 1977 r. w P.G., po uprzednim urwaniu kłódki zabezpieczającej kratę okna piwnicznego sklepu meblowego Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego przedostał się tą drogą do sklepu i zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 56.000 zł i różne przedmioty o łącznej wartości 458.000 zł na szkodę wyżej wymienionego Przedsiębiorstwa,e)w nocy z 11 na 12 lutego 1977 r. w K. po uprzednim wyważeniu drzwi do magazynu sklepu meblowego nr 2 Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego w G. wszedł do tego pomieszczenia i następnie za pomocą łomu rozbił kasę metalową, z której zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 2.402,80 zł na szkodę wyżej wymienionego Przedsiębiorstwa,f)w nocy z 16 na 17 lutego 1977 r. w S.G., po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu ramy okiennej na zapleczy kina "S." i po wejściu tą drogą do tego lokalu wyważył również za pomocą łomu drzwi szafy metalowej, z której zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 727 zł oraz magnetofon marki "Grundig" - ZK-120 o łącznej wartości 2.727 zł na szkodę Okręgowego Przedsiębiorstwa Rozpowszechniania Filmów w G.,g)w nocy z 18 na 19 lutego 1977 r. w P., woj. gdańskie, po uprzednim wybiciu szyby w oknie baru zaplecza Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" wszedł tą drogą do lokalu i tam po rozbiciu za pomocą łomu kasety metalowej zabrał z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie ok. 1.000 zł oraz z bufetu towary w postaci: papierosów, wina i wódki o łącznej wartości 7.599,09 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,h)w nocy z 23 na 24 czerwca 1977 r. w B., woj. jeleniogórskie, po uprzednim wypchnięciu ramy okiennej od strony zaplecza restauracji "K." GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu do tego lokalu wyważył za pomocą łomu i innych narzędzi drzwi szafy metalowej i następnie z niej w celu przywłaszczenia zebrał pieniądze w kwocie 25.371,90 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,i)w nocy z 24 na 25 września 1977 r. w S., woj. elbląskie, po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamków w kilku drzwiach do pomieszczeń Gminnej Szkoły Zbiorczej, zabrał w celu przywłaszczenia puchar kryształowy i światłomierz łącznej wartości 4.400 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,j)w nocy z 23 na 24 lutego 1978 w K., woj. gdańskie, po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamków w drzwiach budynku Zespołu Szkół Rolniczych i po wejściu do tej szkoły i po wyważeniu za pomocą łomu i innych narzędzi drugich drzwi do sekretariatu, rozbił za pomocą tych samych narzędzi szafę metalową, z której zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 26.717,90 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,k)w nocy z 31 marca na 1 kwietnia 1978 r. w M., woj. gdańskie, po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu drzwi do pomieszczeń Szkoły Podstawowej i po wejściu do pokoju sekretariatu i rozerwaniu również za pomocą łomu kłódki na drzwiach, szafy drewnianej i po wyważeniu za pomocą łomu wieka kasetki metalowej zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 3.006,10 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły - przy czym czynów tych dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa opisanych w pkt I,to jest o przestępstwa z art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i art. 60 § 1 k.k.;- Z.K. i M.K. tego, że:3) w czasie od 23 lutego 1977 r. do 22 czerwca 1977 r. w N.D.G., S., R., P. i innych miejscowościach na terenie całego kraju, działając wspólnie, po uprzednim dokonaniu włamania do różnych obiektów uspołecznionych, zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze, różne towary i inne przedmioty o łącznej wartości 219.199.25 zł na szkodę różnych jednostek uspołecznionych, w tym:- w nocy z 23 na 24 lutego 1977 r. w N.D.G., woj. elbląskie, po uprzednim wyrwaniu za pomocą łomu kraty w oknie piwnicznym restauracji "B." Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" weszli do pomieszczeń tego lokalu, rozbili również za pomocą łomu kasetkę metalową, jednakże nic w niej nie znaleźli, a następnie z bufetu zabrali w celu przywłaszczenia towary w postaci papierosów różnego gatunku, koniaków oraz pieniądze w kwocie ok. 1.000 zł i radioaparat tranzystorowy o łącznej wartości ok. 10.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu po uprzednim urwaniu za pomocą łomu kłódek z drzwi od zaplecza jadłodajni "T." Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców weszli do tego lokalu i również za pomocą łomu rozbili kasetę metalową, z której zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 2.580 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu po uprzednim wybiciu szyby w oknie sklepu z artykułami gospodarstwa domowego Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" i po wejściu do sklepu zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie ok. 2.500 zł oraz towary w postaci kalkulatora, 6 zegarków m-ki "Wostok", radioodbiorników m-ki "Nina", "Confcesa" oraz PMP o łącznej wartości 5.000 zł na szkodę wyżej wymienianej Spółdzielni,- w nocy z 28 lutego na 1 marca 1977 w S., woj. elbląskie, po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu drzwi do pomieszczeń kuchennych restauracji "N." GS "Samopomoc Chłopska" weszli do tego lokalu i następnie po rozbiciu również za pomocą łomu kasety metalowej zabrali w celu przywłaszczania pieniądze w kwocie 25.168 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu drzwi w budynku Zbiorczej Szkoły Gminnej weszli do pomieszczeń szkoły i po wyłamaniu również za pomocą łomu drzwi szafy metalowej zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 16.450 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,- w nocy z 7 na 8 marca 1977 r. w R., woj. gdańskie, po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu ramy okiennej w klubie "R." Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Książka-Prasa-Ruch" w S.G. i po wejściu do tego lokalu zabrali z szuflady w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie około 1.000 zł oraz papierosy "Marlboro" i "Carmen" o łącznej wartości około 500 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, w zamiarze dokonania kradzieży towarów z kiosku spożywczego nr 6 GS "Samopomoc Chłopska" w T. urwali za pomocą łomu kłódki z drzwi tego kiosku, zamierzonego celu jednakże nie osiągnęli, gdyż zostali spłoszeni przez przechodnia,- w nocy z 7 na 8 marca 1977 r. w P. po uprzednim wyważeniu drzwi sklepu meblowego nr 30 GS "Samopomoc Chłopska" w T. i wejściu do tego sklepu wyważyli za pomocą śrubokręta wieko kasetki metalowej, z której zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 270 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wybiciu szyby w oknie Przedszkola nr 1 weszli do pomieszczenia sali i zabrali stamtąd w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 87,50 zł na szkodę Urszuli M.,- w tym samym czasie i miejscu, w zamiarze dokonania kradzieży towarów w sklepie obuwniczym nr 19 GS "Samopomoc Chłopska" w T. urwali za pomocą łomu kłódki z drzwi tego sklepu, zamierzonego celu jednakże nie osiągnęli, gdyż drzwi od wewnątrz sklepu były zastawione kartonami i towarem,- w nocy z 30 na 31 marca 1977 r. w M. po wejściu przez otwarte okno do Szkoły Podstawowej nr 4 rozbili za pomocą łomu kasetę metalową i zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 5.000 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,- w nocy z 2 na 3 kwietnia 1977 r. w L., woj. olsztyńskie, po uprzednim wyważeniu ramy okiennej w poczekalni kina "P." weszli do pomieszczenia kina i za pomocą łomu rozerwali kasę pancerną w poszukiwaniu pieniędzy, jednakże nic w niej nie znaleźli, po czym z biurka z pokoju kierownika kina zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie ok. 1.000 zł i wiertarkę elektryczną o łącznej wartości 3.810,05 zł na szkodę Przedsiębiorstwa Rozpowszechniania Filmów w O.,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamków w drzwiach budynku biurowego GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu do tego biura, zabrali w celu przywłaszczenia kalkulator, wartości 5.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wyważeniu drzwi do Liceum Ogólnokształcącego weszli do gabinetu dyrektora szkoły i zabrali stamtąd w celu przywłaszczenia magnetofon kasetowy M-125 i 15 taśm kasetowych o łącznej wartości 3.500 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,- w nocy z 3 na k kwietnia 1977 r. w B., woj. toruńskie, po uprzednim wyrwaniu kraty z okien piwnicznych w budynku zespołu Szkół Mechanicznych weszli przez zrobiony otwór, gdzie następnie po wyważeniu drzwi do pomieszczeń ajencji PKO i po rozbiciu za pomocą łomu i wiertarki elektrycznej kasy pancernej zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 6.625 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,- w nocy z 5 na 6 kwietnia 1977 w Ż., woj. bydgoskie, po uprzednim wyważeniu drzwi do pomieszczenia kasy Fabryki Maszyn "Ż." weszli do togo pomieszczenia i po rozerwaniu za pomocą łomu, przecinaka, wiertaki i innych narzędzi kasy pancernej zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 14.000 zł na szkodę wyżej wymienionej fabryki,- w nocy z 13 na 14 kwietnia 1977 r. w O., woj. kaliskie, po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu ramy okiennej, w piwnicy budynku Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 po wejściu tą drogą do pomieszczenia szkoły rozbili za pomocą łomu i wiertarki elektrycznej kasę pancerną i zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 11.027 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wejściu przez okno do pomieszczeń Szkoły Podstawowej nr 1 i po rozbiciu za pomocą łomu kasety metalowej zabrali z niej w celu przywłaszczenia ok. 2.000 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,- w nocy z 17 na 18 kwietnia 1977 r. w J.G. po uprzednim zerwaniu za pomocą łomu kłódki i wyłamaniu zamków w drzwiach kiosku "Ruch" nr 52 Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch" w W., weszli do kiosku i zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie ok. 3.500 zł oraz towary w postaci papierosów "Carmen", "Marlboro" i żyletki wartości 500 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, w zamiarze dokonania kradzieży wyłamali za pomocą łomu drzwi do pomieszcza kasy Zespołu Szkół Ekonomiczno-Turystycznych i weszli do tego pomieszczenia, zamierzonego celu jednak nie osiągnęli, gdyż zostali spłoszeni przez nieznanego mężczyznę,- w nocy z 22 na 23 kwietnia 1977 w K.W., woj. wrocławskie, po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamków w drzwiach od zaplecza restauracji "N.B." GS "Samopomoc Chłopska" weszli do tego lokalu i następnie po wyważeniu za pomocą łomu drzwi do kasy metalowej i zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 16.000 zł oraz z bufetu w postaci alkoholu i papierosów o łącznej wartości 1.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wyważeniu ramy okiennej w pomieszczeniu szatni kawiarni "R." i po wejściu do tego lokalu zabrali w celu przywłaszczenia z kasety metalowej pieniądze w kwocie 2.500 zł oraz z bufetu towary w postaci koniaków: "Napoleon" i wódki o łącznej wartości 2.000 zł na szkodę GS "Samopomoc Chłopska" w K.W.,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wyrwaniu za pomocą łomu zamków z drzwi budynku biurowego GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu do pomieszczenia biurowego "nie osiągnęli zamierzonego celu nie znajdując przedmiotów według ich oceny nadających się do kradzieży",- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wybiciu szyby w oknie toalety kina "R." i przedostaniu się tą drogą do pomieszczeń kina wyważyli za pomocą łomu drzwi szafy metalowej i po wyjęciu z niej kasetki metalowej rozbili ją za pomocą łomu i zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1.300 zł na szkodę Ewy B.,- w nocy z 7 na 8 maja 1977 r. w S., woj. gdańskie, po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu kilku drzwi w pomieszczeniach Zbiorczej Szkoły Gminnej i wyłamaniu łomem drzwi kasy pancernej zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1.500 zł, a zza szafy drewnianej magnetofon MK-125 o łącznej wartości 5.465,60 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wypchnięciu ramy okiennej w budynku gospody "S." GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu tą drogą do tego lokalu zabrali z bufetu w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 10.361 zł oraz towary w postaci: papierosów i wina o łącznej wartości 1.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu drzwi do kawiarni "K." i po wejściu tą drogą do lokalu rozbili również za pomocą łomu kasetkę metalową i zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 10.773 zł oraz z bufetu koniaki i inne artykuły o łącznej wartości 1.500 zł na szkodę GS "Samopomoc Chłopska",- w miesiącu maju 1977 r. w E., woj. suwalskie, w zamiarze dokonania kradzieży wyważyli drzwi za pomocą łomu do kina "P." Przedsiębiorstwa Rozpowszechniania Filmów, zamierzonego celu jednakże nie osiągnęli, gdyż zostali spłoszeni przez nieznaną kobietę,- w nocy z 28 na 29 maja 1977 r. w K., woj. chełmskie, po uprzednim wyrwaniu za pomocą łomu kraty z okna i wyjęciu szyby z tego okna kawiarni Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem", weszli do tego lokalu i zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1.658,70 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu w zamiarze dokonania kradzieży, wyważyli za pomocą łomu drzwi do pomieszczenia Szkoły Podstawowej nr 1 i weszli do tej szkoły zamierzonego celu jednakże nie osiągnęli, gdyż nie znaleźli tam przedmiotów przedstawiających dla nich wartość,- w nocy z 29 na 30 maja 1977 r. w Z., po uprzednim wypchnięciu ramy okiennej z otworu wentylacyjnego restauracji "H." Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" i po wejściu tą drogą do tego lokalu zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 2.138 zł i towary w postaci papierosów i wina o łącznej wartości 4.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w nocy z 1 na 2 czerwca 1977 r. w Z., woj. lubelskie, po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu drzwi i następnie kraty zabezpieczającej te drzwi sklepu nr 11 GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu do tego sklepu zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 3.000 zł oraz towary w postaci wina, wódek, papierosów, żyletek i innych o łącznej wartości 500 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w nocy z 3 na 4 czerwca 1977 r. w N., woj. krakowskie, po uprzednim wybiciu szyby w drzwiach restauracji "Z." GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu tam przez zrobiony otwór do tego lokalu zabrali w celu przywłaszczenia towary w postaci papierosów "Carmen" i "Marlboro", napoje alkoholowe oraz aparat radiowy o łącznej wartości 5.330 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w nocy z 5 na 6 czerwca 1977 r. w Z. po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu drzwi, do kina "G." i po wejściu do jego pomieszczeń zabrali w celu przywłaszczenia ze znajdującego się tam kiosku spożywczego nr 78 Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" pieniądze, papierosy różnego gatunku, czekolady i inne towary o łącznej wartości 1.500 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,- w tym samym czasie i miejscu, w zamiarze dokonania kradzieży, wyważyli drzwi za pomocą łomu do restauracji "M.O." Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Turystycznej "T.", zamierzonego celu jednakie nie osiągnęli, gdyż zostali spłoszeni przez będącą w tym lokalu kobietę,- w nocy z 21 na 22 kwietnia 1977 r. w Ś. w zamiarze dokonania kradzieży pieniędzy wypchnęli ramę okienną w budynku Liceum Wychowawczyń Przedszkoli i przez tak zrobiony otwór weszli do tej szkoły i następnie po wyważeniu drzwi do pomieszczeń księgowości usiłowali za pomocą łomu i innych narzędzi rozbić znajdującą się tam kasę pancerną metalową, zamierzonego celu jednakże nie osiągnęli, gdyż kasy nie zdołali rozbić,- w tym samym czasie i miejscu po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu drzwi od zaplecza sklepu spożywczego nr 23 Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" i po wejściu do tego sklepu zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie ok. 5.000 zł oraz towary w postaci wina, oranżady i ciastek o łącznej wartości i ok. 1.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,przy czym czynów tych dopuścili się w warunkach powrotu do przestępstwa, tj. Z.K. w warunkach opisanych w pkt I, zaś M.K. w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 14 listopada 1972 r. do 14 maja 1974 r. kary jednego roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. w sprawie IV 1217/72 za przestępstwo z art. 208 k.k.,tj. o czyn z art. 201 i art. 208 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., art. 58 i art. 60 § 1 k.k.;- Z.K. i R.M. tego, że:4) w okresie od miesiąca stycznia 1978 r. do 15 lutego 1978 r., w G. i innych miejscowościach województwa gdańskiego, działając wspólnie, po uprzednim dokonaniu włamań do różnych obiektów uspołecznionych zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze, różne towary i inne przedmioty o łącznej wartości 48.400 zł na szkodę różnych jednostek uspołecznionych, w tym:a)w miesiącu styczniu 1978 r. w G.-O., po uprzednim wypchnięciu ramy okiennej w holu I Liceum Ogólnokształcącego i następnie po wejściu tą drogą do holu i wyłamaniu za pomocą śrubokręta zamka w drzwiach sekretariatu zabrali z tego pomieszczenia wazon kryształowy wartości 400 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,b) w nocy z 24 na 25 stycznia 1978 r. w P., po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamka w drzwiach restauracji "P.K." GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu do tego lokalu rozbili za pomocą śrubokręta kasetę metalową i zabrali z niej w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 16.000 zł, zaś z bufetu towary w postaci wódki i papierosów "Marlboro" o łącznej wartości 500 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,c)w nocy z 3 na 4 lutego 1978 r. w S. po uprzednim wyważeniu za pomocą łomu drzwi do restauracji "M." GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu do tego lokalu, zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 3.000 zł oraz towary w postaci papierosów i artykułów spożywczych o łącznej wartości. 1.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,d)w tym samym czasie i miejscu po uprzednim wyważeni za pomocą łomu drzwi kiosku "Ruch" nr 207 Przedsiębiorstwa Upowszechniania Książki i Pracy "Ruch" w G. weszli do tego kiosku i zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1.800 zł na szkodę tego Przedsiębiorstwa,e)w nocy z 7 na 8 lutego 1978 r. w B.G. po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamka w drzwiach budynku Szkoły Podstawowej i po wejściu do tej szkoły zabrali w celu przywłaszczenia aparat fotograficzny, radioodbiornik tranzystorowy i pieniądze w kwocie 600 zł o łącznej wartości 5.480 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły,f) w nocy z 7 na 8 lutego 1978 r. w S., po uprzednim wybiciu łomem szyby w oknie restauracji "J." GS "Samopomoc Chłopska" i po wejściu do tego lokalu wyważyli za pomocą łomu drzwi do magazynu podręcznego i po rozbiciu łomem znalezionej tam kasetki metalowej zabrali z niej w celu przypłaszczenia pieniądze w kwocie 9.500 zł oraz różne towary w postaci papierosów, koniaków i innych o łącznej wartości 1.000 zł na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni,g)w nocy z 14 na 15 lutego 1978 r. w Ż. po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamków w drzwiach restauracji "G." i po wejściu do tego lokalu zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 3.880 zł i różne towary o łącznej wartości 6.000 zł na szkodę GS "Samopomoc Chłopska" w K. oddz. w Ż.,przy czym Z.K. czynów tych dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, opisanych w pkt 1,tj. o czyn z art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k., a odnośnie osk. Krefta w zw. z art. 60 § 1 k.k.;- M.K. tego, że:5) w nocy z 3 na 4 kwietnia 1978 r. w K., po uprzednim wyrwaniu za pomocą rurki metalowej kłódek z drzwi pomieszczenia kasy Ś. Zakładów Przemysłu Skórzanego "O.", wszedł do tego pomieszczenia i zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 40 zł na szkodę wyżej wymienionych Zakładów, a następnie bezpośrednio po dokonaniu tego przestępstwa użył gwałtu na usiłującym go zatrzymać dozorcy tego przedsiębiorstwa - A.K. w ten sposób, że kilkakrotnie uderzył go rurką metalową po głowie, aby utrzymać się w posiadaniu zabranych pieniędzy, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa;tj. przestępstwa określonego w art. 209 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k.;6) w nocy z dnia 10 na 11 stycznia 1978 r. w S.P., grożąc J.R. natychmiastowym użyciem noża w razie wszczęcia alarmu, wszedł do pomieszczania kasy J. Kopalni Surowców Mineralnych i po rozerwaniu za pomocą łomu kasy pancernej zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 63.000 zł na szkodę wyżej wymienionego przedsiębiorstwa, a następnie po zabraniu tych pieniędzy przywiązał tego J.R. bandażami do krzesła, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa,tj. o przestępstwa z art. 210 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k.;- Z.K, M.K. i K.M. tego, że:7) w nocy z 7 na 8 czerwca 1977 r. w T., woj. wrocławskie, działając wspólnie, po uprzednim wyłamaniu za pomocą łomu zamków w drzwiach Zbiorczej Szkoły Gminnej i następnie po wejściu do tej szkoły i po wyważeniu również za pomocą łomu drzwi szafy metalowej zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 48.527,60 zł na szkodę wyżej wymienionej szkoły, przy czym czynu tego Z.K. i M.K. dopuścili się w warunkach powrotu do przestępstwa;- K.M. tego, że:8) w okresie od maja do czerwca 1977 r. i w styczniu 1978 r. w B., S.P. i innych miejscowościach, działając przestępstwem ciągłym i dla osiągnięcia korzyści majątkowej, przyjęła od M.K. i Z.K. nie mniej niż 30.000 zł, wiedząc, że pieniądze te pochodzą z przestępstwa,tj. czynu z art. 215 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.;i wymierzył:osk. Z.K.:- z art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § t k.k. i art. 36 § 2 i 3 k.k. za czyn pierwszy 3 lata pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny, za czyn drugi w zw. z art. 58 k.k. 5 lat pozbawienia wolności i 90.000 zł grzywny;- z art. 201 k.k. w zw. z art. 10 § 3, art. 58 i art. 60 § 1 k.k. oraz art. 38 pkt 5 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k. za czyn trzeci 8 lat pozbawienia wolności, 100.000 zł grzywny, pozbawienie praw publicznych na 3 lata i konfiskatę milenia;- z art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. oraz art. 58 k.k.a)za czyn czwarty 3 lata pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny,b) za czyn siódmy 4 lata pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny,łącznie 12 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od 3 kwietnia 1978 r., 170.000 zł grzywny, konfiskatę mienia i pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat;osk. M.K.:- z art. 208 k.k. w zw. z art. 10 § 3, art. 58, art. 60 § 1 k.k. oraz art. 38 pkt 5 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k. za czyn trzeci 8 lat pozbawienia wolności, 100.000 zł grzywny, pozbawienie praw publicznych na okres 3 lat i konfiskatę mienia;- z art. 209 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i art. 36 § 2 i § 3 k.k. za czyn piąty 5 lat pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny;- z art. 210 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. oraz art. 36 § 2 i 3 k.k., art. 40 § 1 pkt 3 k.k. za czyn szósty 8 lat pozbawienia wolności, 60.000 zł grzywny, pozbawienie praw publicznych na 3 lata;- z art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k., art. 36 § 2 i § 3 k.k. za czyn siódmy 4 lata pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny,łącznie 12 lat pozbawienia wolności z zaliczenia na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 21 kwietnia 1978 r., 120.000 zł grzywny, konfiskatę mienia i pozbawienie praw publicznych na 3 lata;R.M.:- z art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i art. 36 § 2 i 3 k.k. za czyn czwarty 3 lata pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny;K.M.:- z art. 208 k.k. i art. 36 § 2 i 3 k.k. za czyn siódmy 2 lata pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny;- z art. 215 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. i art. 36 § 3 k.k. za czyn ósmy 2 lata pozbawienia wolności i 20.000 zł grzywny,łącznie 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 21 kwietnia 1978 r.- zamienił wszystkie orzeczone grzywny na wypadek nieuiszczenia ich w terminie na zastępcze kary pozbawienia wolności, przyjmując jeden ich dzień za równoważny 200 zł grzywny;II. uniewinnił osk. M.K. od popełnienia czynu zarzucanego mu pod pkt V aktu oskarżenia;III. zasądził od oskarżanych:- Z.K. na rzecz:1) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P.G. 8.000 zł wraz z 8% od dnia 29 października 1976 r.,2) Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka- Ruch" Oddział w W. 200 zł wraz z 8% od dnia 20 stycznia 1977 r.,3)Spółdzielni Pracy Nadmorskich Zakładów Usług Meblowych w S. 7.495 zł wraz z 8% od dnia 25 października 1977 r.,4) Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w K. 2.400 zł wraz z 8% od dnia 3 lutego 1977 r.,5)Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego w G. 2.860,80 zł wraz z 8% od dnia 12 lutego 1977 r.,6)Okręgowego, Przedsiębiorstw Rozpowszechniania Filmów w G. 2.727 zł wraz z 8% od dnia 17 lutego 1977 r.,7) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P.G. 7.599,09 zł wraz z 8% od dnia 19 lutego 1977 r.,8)Gminnej Spółdzielni '"Samopomoc Chłopska" w B. 25.371,90 zł wraz z 8% od dnia 24 kwietnia 1977 r.,9) Zespołu Szkół Rolniczych w K. 26.717,90 zł wraz z 8% od dnia 24 lutego 1978 r.,10) Gminnej Szkoły Zbiorczej w S. 4.400 zł wraz z 8% od dnia 25 września 1977 r.,11) Szkoły Podstawowej w M. 3.006,10 zł wraz z 8% od dnia 1 kwietnia 1978 r.,- Z.K i M.K. solidarnie na rzecz:1)Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w E. 20.080 zł wraz z 8% od dnia 24 lutego 1977 r.,2) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. 25.168 zł wraz z 8% od dnia 10 marca 1977 r.,3)Zbiorczej Szkoły Gminnej w S. 16.450 zł wraz z 8% od dnia 1 marca 1977 r.,4)Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Książka-Prasa-Ruch" w S.G. 1.500 zł wraz z 8% od dnia 8 marca 1977 r.,5)Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w T. 5.270 zł wraz z 8% od dnia 31 marca 1977 r.,6) Przedsiębiorstwa Rozpowszechniania Filmów w O. 3.810,05 zł od dnia 3 kwietnia 1977 r.,7)Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w L. 5.000 zł wraz z 8% od dnia 3 kwietnia 1977 r.,8) Liceum Ogólnokształcącego w L. 3.500 zł wraz z 8% od dnia 3 kwietnia 1977 r.,9)Zespołu Szkół Mechanicznych w B. 6.625 zł wraz z 8% od dnia 4 kwietnia 1977 r.,10)Ż. Fabryki Maszyn "Z." 14.000 zł wraz z 8% od dnia 6 kwietnia 1977 r.,11) Zespołowi Szkół Zawodowych nr 1 w O. 11.027 zł wraz z 8% od dnia 14 kwietnia 1977 r.,12)Szkoły Podstawowej nr 1 w O. 2.000 zł wraz z 8% od dnia 14 kwietnia 1977 r.,13) Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch" w W. 4.000 zł wraz z 8% od dnia 18 kwietnia 1977 r.,14) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w K.W. 21.500 zł wraz z 8% od dnia 23 kwietnia 1977 r.,15)Zbiorczej Szkoły Gminnej w Smętowie 5.465,00 zł wraz z 8% od dnia 8 maja 1977 r.,16)Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. 11.361 zł wraz z 8% od dnia 8 maja 1977 r.,17) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w K. 61.273 zł wraz z 8% od dnia 9 maja 1977 r.,18)Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w K. 1.658,70 zł wraz z 8% od dnia 29 maja 1977 r.,19) Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w Z. 4.000 zł wraz z 8% od dnia 30 maja 1977 r.,20)Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w R. 900,40 zł wraz z 8% od dnia 2 czerwca 1977 r.,21) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Z. 3.500 zł wraz z 8% od dnia 2 czerwca 1977 r.,22) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w N. 5.330 zł wraz z 8% od dnia 4 czerwca 1977 r.,23)Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w Z. 1.500 zł wraz z 8% od dnia 6 czerwca 1977 r.,24) Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w Ś. 1.000 zł wraz z 8% od dnia 22 kwietnia 1977 r.;- Z.K. i R.M. solidarnie na rzecz:1)I Liceum Ogólnokształcącego w G.-O. 400 zł wraz z 8% od dnia 31 stycznia 1978 r.,2) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P. 16.500 zł wraz z 8% od dnia 25 stycznia 1978 r.,3) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. 4.000 zł wraz z 8% od dnia 4 lutego 1978 r.,4)Przedsiębiorstwa Upowszechniania Książki i Prasy "Ruch" w G. 1.800 zł wraz z 8% od dnia 4 lutego 1978 r.,5)Szkoły Podstawowej w B.G. 5.480 zł wraz z 8% od dnia 8 lutego 1978 r.,6) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. 10.500 zł wraz z 8% od dnia 8 lutego 1978 r.,7) Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Ż. 9.880 zł wraz z 8% od dnia 15 lutego 1978 r.,- od M. K. na rzecz:1)Ś. Zakładów Przemysłu Skórzanego "O." w K. 40 zł wraz z 8% od dnia 4 kwietnia 1978 r.,2) J. Kopalni Surowców Mineralnych w S.P. 63.000 zł wraz z 8% od dnia 11 stycznia 1978 r.;- Z.K., M.K. i K.M. solidarnie na rzecz Zbiorczej Szkoły Gminnej w T. 48.527,60 zł z 8% od dnia 8 czerwca 1977 r.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonych Z.K. i M.K.Rewizja zarzuca rażącą surowość wymierzonych oskarżonemu kar polegającą na niedostatecznym uwzględnieniu szczerego przyznania się do winy oskarżonych, a wyrażonej przez nich skruchy. Poza tym reprezentuje pogląd, że budzi pewne zastrzeżenie kwalifikowanie czynów oskarżonych jako jedno przestępstwo ciągle, a nadto wychodzi z założenia, iż Sąd Wojewódzki nie wziął pod uwagę ujawnienia przez oskarżonych przed organami ścigania "szereg" nieznanym im uprzednio przestępstw, co w konsekwencji winno skutkować zastosowanie wobec oskarżonych dobrodziejstwa wynikającego z art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r., o amnestii.Podnosząc ten zarzut rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w orzeczeniu o karach pozbawienia wolności przez znaczne ich złagodzenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Kodeks postępowania karnego w art. 352 nakłada na przewodniczącego obowiązek udzielenia głosu stronom po zamknięciu przewodu sądowego i ustalania kolejności ich przemówień. Łączy się to z prawem stron do wskazywania na nieprawidłowości czy też luki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, podważania domniemań faktycznych, potrzeb uzupełnienia materiału dowodowego z wznowieniem przewodu sądowego, a także prawem do omówienia winy i kary oraz celowości stosowania środków zapobiegawczych.Nieudzielenie zatem głosu oskarżonym Z.K. i M.K. i tym samym uniemożliwienie im skorzystania ze wszystkich tych uprawnień, a nadto ustosunkowania się do głosów oskarżyciela publicznego oraz obrońców, powoduje uchylenie zaskarżonego wyroku.Następne zagadnienie wiąże się z obroną oskarżonych.Przepis art. 76 k.p.k. dopuszcza możliwość prowadzenia przez jednego obrońcę obrony kilku oskarżonych, lecz tylko w tych przypadkach, gdy ich interesy nie są ze sobą sprzeczne. Ocena zaś, czy sprzeczność ta ma miejsce, należy nie tylko do obrońcy i oskarżonego, lecz również do sądu. W wypadku zaś jej dostrzeżenia sąd zobowiązany jest w myśl art. 10 § 2 k.p.k. poinformować o tym oskarżonych w celu umożliwienia im powierzenia obrony innemu obrońcy i tym samym skorzystania z przewidzianego w art. 9 k.p.k., a stanowiącego jedną z konstytucyjnych gwarancji obywatelskich, prawa do obrony oraz z pomocy obrońcy.Przenosząc te ogólne założenia, którym niejednokrotnie dawały wyraz publikowane orzeczenia Sądu Najwyższego, na grunt rozpoznawanej sprawy, niedopuszczalne było przyjęcie i prowadzenie obrony oskarżonych przez jednego obrońcę, skoro mimo przyznania się już w toku postępowania przygotowawczego do wspólnych włamań i kradzieży w różnych jednostkach handlu uspołecznionego, instytucjach i kradzieży mienia indywidualnie zarysowały się w ich wyjaśnieniach poważne rozbieżności odnośnie wysokości kwot pieniężnych, ilości i rodzaju wyrobów przemysłowych będących przedmiotem zaboru i roli każdego z nich w tych przestępstwach, a na które to sprzeczności zwracają uwagę motywy zaskarżonego wyroku.Błędnie określają niektóre protokoły rozpraw stanowisko służbowe przewodniczącego składu sądzącego, ponieważ jak to wynika z (...) zaskarżonego wyroku i z zarządzenia przewodniczącego Wydziału SW o wyznaczeniu terminu rozprawy, jest on sędzią Sądu Rejonowego, a nie Sądu Wojewódzkiego, czy też pełniącym obowiązki sędziego ostatniego Sądu. Poza tym brak wzmianki w zaskarżonym wyroku o delegowaniu tegoż sędziego do rozpoznania sprawy narusza przepis art. 360 § 1 pkt 1 k.p.k.W tych warunkach, wychodząc poza ramy rewizji i nie ustosunkowując się do podniesionych w niej zarzutów, zaskarżony wyrok uchylono i sprawę przekazano Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 208 KKart. 60 § 1 KKart. 58 KKart. 201art. 10 § 2art. 58art. 208art. 10 § 2 KKart. 209 KKart. 210 § 1art. 215 § 1 KKart. 60

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.