I PRN 6/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: E. Jachczyk (sprawozdawca), T. Kasiński.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Z. Paczyńskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Zbigniewa J. przeciwko Przedsiębiorstwu Budowy Elektrowni i Przemysłu "Energoblok - Wybrzeże" w G. o nagrodę z zakładowego funduszu nagród za rok 1978 na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 3 października 1979 r.uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Gdańskim Przedsiębiorstwie Budowy Elektrowni i Przemysłu "Energoblok - Wybrzeże" w G. z dnia 4 maja 1971 r.Uzasadnienie faktyczneZakładowa Komisja Rozjemcza przy pozwanym Przedsiębiorstwie orzeczeniem z dnia 4.V.1979 r. nr 5/1979 r. oddaliła żądanie wnioskodawcy domagające się zasądzenia należnej mu - jego zdaniem - nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1978 r. Komisja uznała, że nagroda taka wnioskodawcy nie przysługiwała, gdyż nie przepracował on w pozwanym Przedsiębiorstwie całego roku kalendarzowego, rozwiązując za wypowiedzeniem umowę o pracę z dniem 30.XI.1978 r.W odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawca - poza przytoczeniem innych żądań, które ostatecznie nie były przedmiotem rozpoznania - podniósł argument, że nabył prawo do nagrody, ponieważ zakład pracy nie udzielił mu urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia i w związku z tym czas trwania stosunku pracy powinien zostać przedłużony o okres tego urlopu.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni wyrokiem z dnia 3.X.1979 r. zmienił orzeczenie komisji rozjemczej i zasądził na rzecz wnioskodawcy 5.592 zł tytułem nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1978 r. Sąd ten uznał, że jeżeli zakład pracy obowiązany do udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego obowiązku tego nie dopełnił, to czas trwania umowy o pracę przedłuża się o okres należnego urlopu przynajmniej w celu ustalenia uprawnień pracownika do nagrody z zakładowego funduszu nagród.Od powyższego prawomocnego wyroku wniósł w dniu 16.I.1980 r. rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, który zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. Nr 27, poz. 150). Skarżący domaga się w związku z tym uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej przy pozwanym Przedsiębiorstwie z dnia 4.V.1979 r. nr 5/79/4041.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Trafnie kwestionuje skarżący błędny pogląd Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, iż w razie nieudzielenia przez zakład pracy, w okresie wypowiedzenia przez pracownika umowy o pracę, należnego pracownikowi urlopu wypoczynkowego dolicza się - stosownie do potrzeby ustalenia uprawnień pracowniczych uzależnionych od długości okresu zatrudnienia - do okresu faktycznie przepracowanego okres tego urlopu. Pogląd taki nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie prawa i wywodzi się z mylnej interpretacji art. 170 zdanie drugie k.p.Użyte w art. 170 zdanie drugie k.p. sformułowanie "urlop powinien być wykorzystany w okresie wypowiedzenia" oznacza jedynie, że kiedy umowę o pracę wypowiada pracownik, nie może on bez uzasadnionych przyczyn nie wykorzystać udzielonego mu przez zakład pracy w okresie wypowiedzenia urlopu wypoczynkowego, ale nie nakłada na zakład pracy bezwzględnego obowiązku udzielenia urlopu w tym czasie. Wprawdzie bowiem zakład pracy jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo (art. 163 k.p.), jednakże urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, które ustala kierownik zakładu pracy (art. 163 § 1 k.p.); jest przy tym dopuszczalne także przesunięcie terminu urlopu z powodu szczególnych potrzeb zakładu, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenie w toku pracy (art. 164 § 2 k.p.). Ponadto zaś zakład pracy może (należy) udzielić nie wykorzystanego zgodnie z pismem urlopu najpóźniej do końca kwartału następnego roku kalendarzowego (art. 168 k.p.).Powyższe uprawnienia zakładu pracy nie pozostają w sprzeczności z przepisem art. 152 § 1 k.p., gdyż stosownie do art. 171 § 1 pkt 1 k.p. prawo do urlopu wypoczynkowego, nie udzielonego w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Wypowiadając umowę o pracę, pracownik musi się liczyć zarówno z powyższymi uprawnieniami zakładu pracy, jak i z możliwością otrzymania zamiast urlopu ekwiwalentu pieniężnego. A zatem jeżeli w okresie wypowiedzenia przez pracownika umowy o pracę zakład pracy nie udzielił pracownikowi urlopu wypoczynkowego, ale wypłacił temu pracownikowi ekwiwalent pieniężny, nie może ten pracownik skutecznie domagać się przedłużenia - o skonsumowany przez ekwiwalent okres urlopu - czasu trwania umowy o pracę rozwiązanej wskutek tego wypowiedzenia bez względu na cel tego przedłużenia.W powyższych warunkach nie było zatem podstaw do uwzględnienia przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołania wnioskodawcy i orzeczenie tego Sądu wydano z naruszeniem art. 62 ustawy o o.s.p. i u.s. oraz wymienionych przepisów kodeksu pracy.Z powyższych przyczyn, ponieważ rewizja nadzwyczajna podlegała uwzględnieniu w myśl art. 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p., należało orzec jak w sentencji wyroku.