I PR 87/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Knap. Sędziowie SN: A. Szczurzewski, Z. Zaziemski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Hanny S., Bożeny S., Jarosława S. i Blandyny S. przeciwko Przedsiębiorstwu Budowy Kopalń Rud w L. o zapłatę, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Legnicy z dnia 21 września 1979 r.zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa na rzecz powodów Hanny, Bożeny, Jarosława i Blandyny S. po 15.088 zł z 8% od dnia 6.VI.1979 r. na rzecz każdego z wymienionych powodów.Uzasadnienie faktycznePowodowie Hanna, Bożena, Jarosław i Blandyna S. wnosili o zasądzenie od pozwanego Przedsiębiorstwa kwoty 60.352 zł tytułem odprawy pośmiertnej przewidzianej w art. 93 § 1 k.p. w związku ze śmiercią męża powódki Hanny S. i ojca pozostałych powodów, który zmarł w dniu 23.IV.1977 r. na skutek wypadku przy pracy.Sąd Rejonowy w Lubinie postanowieniem z dnia 18.XI.1979 r. w trybie art. 18 § 1 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Legnicy, który wyrokiem z dnia 21.IX.1979 r. oddalił powództwo.Rozstrzygnięcie swoje oparł Sąd Wojewódzki na następujących ustaleniach i wynikających z nich wnioskach. Hieronim S. mąż Hanny S., ojciec pozostałych powodów, zmarł w dniu 23.IV.1977 r. wskutek wypadku przy pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie.W związku z tym wypadkiem powodowie otrzymali kwotę 60.352 zł stanowiącą równowartość sześciomiesięcznych zarobków zmarłego na podstawie art. 35 ust. 1 układu zbiorowego pracy dla górnictwa rud z dnia 1 stycznia 1975 r. Powodom nie przysługuje więc, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, druga odprawa pośmiertna z art. 93 k.p., gdyż art. 35 ust. 1 cytowanego układu uregulował generalnie zasady wypłacania odprawy pośmiertnej w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia, a zatem w sposób korzystniejszy od rozwiązania przyjętego w art. 93 k.p. Brak jest zatem podstaw prawnych do uwzględnienia roszczeń powodów, dlatego ich powództwo jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu.W złożonej rewizji powodowie wnoszą o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości albo o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja powodów jest uzasadniona.Artykuł 35 układu zbiorowego pracy dla górnictwa rud z dnia 1 stycznia 1975 r. stanowi, że rodziny pozostałe po pracownikach zakładów pracy objętych układem, którzy zmarli wskutek nieszczęśliwego wypadku w czasie pracy, w drodze do pracy lub z pracy do domu, jeżeli były przez zmarłego utrzymywane, otrzymują odprawę pośmiertną w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia - bez względu na długość okresu pracy zmarłego. Natomiast z treści art. 93 § 1 k.p. wynika, że w razie śmierci pracownika w czasie pracy lub w okresie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby - rodzinie przysługuje od zakładu pracy odprawa pośmiertna w wysokości uzależnionej od okresu zatrudnienia.Z porównania obu tych przepisów wynika, że art. 35 cytowanego układu nie reguluje całości zagadnienia odprawy pośmiertnej po zmarłym pracowniku - przewiduje jedynie uprzywilejowanie sytuacji członków rodziny zmarłego pracownika tylko do przypadków związanych ze śmiercią w czasie pracy lub w drodze do pracy i z pracy do domu.Nie jest to zatem regulacja wyczerpująca, która, poprzez art. 2 ust. 2 układu, mogłaby prowadzić do wykładni wyłączającej stosowanie art. 93 § 1 k.p.Mimo że zarówno w art. 35 układu zbiorowego pracy dla górnictwa rud z dnia 1 stycznia 1975 r., jak i w art. 93 § 1 k.p. użyto identycznej nazwy "odprawa pośmiertna", odprawa pośmiertna z układu zbiorowego pracy dla górnictwa rud stanowi różną rodzajową należność - będącą z istoty swej dodatkowym świadczeniem powypadkowym przysługującym rodzinie po utracie żywiciela rodziny, podczas gdy odprawa pośmiertna z art. 93 § 1 k.p. przysługuje rodzinie pracownika bez względu na przyczynę jego śmierci.Prowadzi to do wniosku, że przepis art. 35 wymienionego układu nie wyłącza i nie ogranicza prawa do odprawy pośmiertnej z art. 93 § 1 k.p. - nie zachodzi bowiem identyczność rodzajowa obu odpraw opartych na różnych przesłankach.Odmienne stanowisko Sądu I instancji narusza omawiane wyżej przepisy.Z uwagi na to, że pozwane Przedsiębiorstwo, jak wynika z odpowiedzi na pozew, nie kwestionowało wysokości odprawy pośmiertnej oraz osób uprawnionych do tej odprawy - a tylko samą zasadę roszczenia - Sąd Najwyższy uznał za słuszne zaskarżony wyrok zmienić i zasądzić na rzecz powodów należną z tego tytułu kwotę.Wykładnia powyższa dotycząca omawianych przepisów zgodna jest z poglądem Centralnej Rady Związków Zawodowych oraz stanowiskiem Prokuratury Generalnej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. zadecydował jak w sentencji.