V KR 193/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak (sprawozdawca). Sędziowie: M. Budzianowski, J. Musioł.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Jórasz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 marca 1978 r. między innymi sprawy Tadeusza H., oskarżonego z art. 202 § 2 i art. 200 § 1 oraz art. 241 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 24 września 1977 r. oraz na podstawie art. 384 k.p.k. w stosunku do Ewy K.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1) co do oskarżonego Tadeusza H.:a) uchylił orzeczenie o karze łącznej,b) ustalił wartość opału zagarniętego przez tego oskarżonego na sumę 515.930 zł,c) na podstawie art. 11 pkt 1 k.p.k. umorzył postępowanie karne w stosunku do tego oskarżonego o czyn określony w art. 241 § 1 k.k, przypisanymu w pkt II zaskarżonego wyroku (...), i ograniczył karę konfiskaty mienia przez wyłączenie z niej działki wraz ze zbudowanym na niej domkiem (...);2) co do Ewy K. poprawił kwalifikację prawną czynu jej przypisanego - na art. 215 § 1 k.k., uznając, że wiedziała, iż przyjmowane od Tadeusza H. pieniądze pochodzą z przestępstwa (...).W pozostałych częściach zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 24 września 1977 r. został między innymi skazany Tadeusz H. - na podstawie art. 202 § 2, art. 36 § 3, art. 46 § 1 pkt 2 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. - na karę 9 lat pozbawienia wolności, 140.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat i konfiskaty mienia w całości za to, że w czasie od połowy 1969 r. do sierpnia 1976 r. w Ł., działając wspólnie i w porozumieniu z przebywającym za granicą Walentym D., w warunkach przestępstwa ciągłego, w różnym czasie i w różnych składach osobowych, jako kierownik Hurtowego Składu Opałowego w Ł. podległego Zakładowi Handlu Opałem Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Ł. wyzyskując na zajmowanych stanowiskach działalność handlową tego Zakładu w zakresie dostaw i sprzedaży opału dla jednostek uspołecznionych albo na potrzeby ludności, zagarnął na jego szkodę około 677 ton węgla i około 290 ton koksu o łącznej wartości co najmniej 516.200 zł w ten sposób, że z udziałem Walentego D. wytwarzał poza ewidencją i przekazywał na terenie wymienionego Składu lub bocznicy kolejowej nadwyżki węgla i koksu współdziałającym z nimi: Zbigniewowi P., Wiesławowi P., Stanisławowi S. i Eugeniuszowi A., którzy z kolei zajmowali się zbywaniem tychże materiałów zainteresowanym odbiorcom; ponadto - na podstawie art. 241 § 1 i art. 36 § 3 k.k. - został skazany Tadeusz H. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny za to, że w czasie od połowy 1969 r. do sierpnia 1976 r. w Ł., w warunkach przestępstwa ciągłego, udzielił pracownicy Hurtowego Składu Opałowego Ł. Ewie K. korzyści majątkowych, wręczając jej co najmniej 43.000 zł, w zamian za przychylne ustosunkowanie się jej do swej osoby w związku z prowadzeniem tego Składu - a na podstawie art. 66 i 70 § 1 k.k. została wymierzona Tadeuszowi H. kara łączna 10 lat pozbawienia wolności i 150.000 zł grzywny.Tymże wyrokiem - na podstawie art. 239 § 1 i art. 36 § 3 k.k. - została skazana Ewa K. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny za to, że w czasie od połowy 1969 r. do sierpnia 1976 r. w Ł., jako pracownik Hurtowego Składu Opałowego w Ł. podległego Zakładowi Handlu Opałem Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Ł., przyjęła w związku z urzędowaniem od Tadeusza H. korzyści majątkowe w łącznej wysokości co najmniej 43.000 zł (...).Wyrok powyższy został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego Tadeusza H.Wyrok ten uprawomocnił się w stosunku do oskarżonej Ewy K. wobec niezaskarżenia go (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Za zasadne należało uznać zarzuty rewizji obrońcy oskarżonego Tadeusza H., dotyczące niesłusznego przypisania temu oskarżonemu czynu polegającego według sformułowań zaskarżonego wyroku na wręczeniu podległej oskarżonemu pracownicy Ewie K. korzyści majątkowych w wysokości co najmniej 43.000 zł, w zamian za przychylne ustosunkowanie się jej do swej osoby w związku z prowadzeniem tegoż Składu.Sąd Najwyższy w nie opublikowanym wyroku z dnia 12 września 1977 r. w sprawie V KR 118/77, dotyczącej zbliżonej sytuacji faktycznej, a zaistniałej w Hurtowym Składzie Opałowym w Ł., stwierdził, że nie mogą mieć w takiej sytuacji zastosowania art. 241 § 1 k.k. po stronie dających korzyści majątkowe i art. 239 k.k. po stronie przyjmujących korzyści, gdyż: "(...) osoby, które przyjmowały korzyści, były zwykłymi pracownikami hurtowego składu opałowego (...) i w żadnym wypadku nie mogą być uznane za pełniące funkcję publiczną w rozumieniu art. 239 k.k."Powyższy pogląd Sądu Najwyższego znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie, przy czym należy dodać, że w sprawie tej zachodzą również warunki do zakwalifikowania czynu oskarżonej Ewy K. jako przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k., gdyż w świetle ustaleń zaskarżonego wyroku nie zachodzą wątpliwości co do tego, iż Ewa K. wiedziała, iż otrzymywane przez nią od oskarżonego Tadeusza H. pieniądze pochodziły z przestępstwa.Należało więc na podstawie art. 384 i 404 k.p.k. dokonać odpowiedniej zmiany wyroku w odniesieniu do skazanej Ewy K., która wyroku nie zaskarżyła.Poza poprawieniem kwalifikacji nie dokonano innych zmian w wyroku w części dotyczącej tej oskarżonej.Co do oskarżonego Tadeusza H. powyższa zmiana kwalifikacji w stosunku do czynu przypisanego Ewie K. pociągała za sobą umorzenie postępowania karnego o czyn określony w art. 241 § 1 k.k., zarzucany mu w pkt II aktu oskarżenia, brak bowiem cech przestępstwa określonego w art. 239 § 1 k.k. po stronie przyjmującego korzyść majątkową ze względu na niemożność uznania go za osobę pełniącą funkcję publiczną powoduje, że nie może wchodzić w rachubę zastosowanie kwalifikacji z art. 241 k.k. w stosunku do osoby przekazującej taką korzyść.Przekazanie co najmniej 43.000 zł przez oskarżonego Tadeusza H. oskarżonej Ewie K. w ramach podziału sum uzyskanych w drodze zagarnięcia nadwyżek zaistniałych w Hurtowym Składzie Opałowym w Ł. nie stanowi popełnienia innego czynu poza zagarnięciem, które zostało oskarżonemu Tadeuszowi H. przypisane.Dlatego też Sąd Najwyższy po uchyleniu orzeczenia o karze łącznej również w stosunku do oskarżonego Tadeusza H. i umorzeniu postępowania w sprawie o przypisany mu w zaskarżonym wyroku czyn, określony w art. 241 k.k., utrzymał wobec tego oskarżonego w mocy skazanie za przypisane mu zagarnięcie (...).