II CZ 44/79
PostanowienieIzba Cywilna1979-04-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania adresu pozwanego w pozwie, przy jednoczesnym załączeniu informacji z Biura Ewidencji Ludności o braku figurowania w kartotece mieszkańców, stanowi brak formalny pozwu w rozumieniu art. 130 k.p.c. i uzasadnia jego zwrot?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niewskazanie adresu pozwanego w pozwie, gdy dołączono informację z Biura Ewidencji Ludności o braku figurowania w kartotece mieszkańców, nie jest brakiem formalnym pozwu w rozumieniu art. 130 k.p.c. Takie działanie należy interpretować jako próbę uprawdopodobnienia, że miejsce pobytu pozwanego nie jest znane, co może prowadzić do ustanowienia kuratora dla pozwanego na podstawie art. 143 i 144 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o zaprzeczenie ojcostwa, nie wskazując miejsca zamieszkania pozwanego. Do pozwu załączyła informację z Biura Ewidencji Ludności o braku figurowania pozwanego w kartotece mieszkańców. Przewodniczący sądu nakazał zwrot pozwu z powodu braku uzupełnienia adresu pozwanego. Powódka wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zarządzenia o zwrocie pozwu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie przewodniczącego Sądu o zwrocie pozwu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: SN T. Bukowski, SW M. Godlewska.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Marii J. przeciwko Stanisławowi J. i Adamowi J. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek zażalenia powódki na zarządzenie Sądu Wojewódzkiego w Kaliszu z dnia 31 stycznia 1979 r.,uchylił zaskarżone zarządzenie.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym zarządzeniem przewodniczący Sądu nakazał zwrot pozwu w trybie art. 130 k.p.c. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, iż strona powodowa wezwana do uzupełnienia pozwu przez wskazanie miejsca zamieszkania pozwanego Stanisława J. nie uzupełniła tego braku w zakreślonym terminie przewidzianym w powołanym przepisie.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie, w którym powódka wniosła o uchylenie powyższego zarządzenia, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli w pozwie nie zaznaczono miejsca zamieszkania pozwanego przy równoczesnym załączeniu do pozwu informacji Biura Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego, iż nie figuruje on w kartotece mieszkańców danej miejscowości, to w takim wypadku niewskazanie adresu pozwanego nie stanowi braku formalnego pozwu w rozumieniu art. 130 k.p.c.Załączenie do pozwu wskazanej informacji należy rozumieć jako mające na celu uprawdopodobnienie, iż miejsce pobytu pozwanego nie jest znane, i w związku z tym jako wyrażające żądanie ustanowienia dla pozwanego kuratora stosownie do postanowień art. 143 i 144 k.p.c. Takie żądanie strona powodowa wyraziła także w zażaleniu.Do uprawdopodobnienia, o którym mowa w ostatnio powołanym przepisie, nie wystarcza stwierdzenie właściwego organu, iż strona nie jest zameldowana i w związku z tym nie figuruje w rejestrze mieszkańców danej miejscowości. Konieczne jest poza tym wykazanie, iż nie tylko żądający ustanowienia kuratora, lecz i inne osoby, które mogą mieć informacje o miejscu pobytu strony, a w szczególności jej krewni, powinowaci i inne osoby bliskie, m.in. także zakład pracy, w którym strona była ostatnio zatrudniona, nie mają wiadomości potrzebnych dla doręczenia stronie pisma procesowego lub zawiadomienia o posiedzeniu Sądu. Dla umożliwienia żądającemu ustanowienia kuratora poczynienia stosowanych w tym zakresie starań przewodniczący powinien mu zakreślić odpowiedni termin. W razie potrzeby przewodniczący może z urzędu przeprowadzić stosowne dochodzenie w celu wyjaśnienia kwestii nieznajomości pobytu strony.Ocena, iż przesłanka uprawdopodobnienia konieczna w myśl art. 144 k.p.c. dla ustanowienia kuratora nie jest spełniona, nie uzasadnia zwrotu pozwu. W takim przypadku może mieć zastosowanie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.Z przytoczonych zasad należało zaskarżone zarządzenie uchylić. Sąd Najwyższy zatem z mocy art. 388 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 33/94 1994-12-16Czy brak ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, mimo istnienia przesłanek z art. 143 i 144 k.p.c., skutkuje nieważnością postępowania?
- 3 CZ 115/61 1962-01-31Czy wskazanie przez powoda miejsca przymusowego pobytu pozwanego, zamiast jego miejsca zamieszkania, stanowi wadę formalną pozwu uzasadniającą jego zwrot, jeśli z twierdzeń pozwu wynika podstawa do ustalenia właściwości…
- III CZP 43/14 2014-07-17Czy niewskazanie przez powoda w pozwie miejsca zamieszkania pozwanego będącego osobą fizyczną, przy jednoczesnym wskazaniu miejsca jego pracy umożliwiającego doręczanie pism procesowych, stanowi brak formalny pozwu uzasa…
- II CZ 114/71 1971-09-16Czy zarządzenie o zwrocie pozwu na podstawie art. 130 k.p.c. jest uzasadnione, jeśli nie wskazuje ono na skutki jego niewykonania i zawiera wezwania, które nie mieszczą się w dyspozycji tego przepisu?
- II CZ 133/70 1970-11-05Czy sąd może zawiesić postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. z powodu niewskazania przez powoda adresu pozwanego, jeśli powód złożył wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego?
Powołane przepisy
art. 130 KPCart. 143art. 144 KPCart. 177 § 1 pkt 6 KPCart. 388 § 1art. 397 § 2 KPC§ 1 pkt 6§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.